EU cảnh báo Nga chưa bị răn đe, thúc đẩy “Schengen quân sự”

Ủy viên Quốc phòng và Không gian Liên minh châu Âu (EU) Andrius Kubilius mới đây cảnh báo Nga “chưa bị răn đe” trước sức mạnh quân sự ngày càng gia tăng, đồng thời kêu gọi các nước châu Âu khẩn trương nâng cao khả năng cơ động quân sự trên toàn khu vực.

Phát biểu tại Hội nghị “Schengen quân sự” năm 2026 ở Hamburg, Đức, ông Kubilius cho biết Nga dự kiến dành khoảng 180 tỷ euro (201 tỷ USD) cho quốc phòng trong năm 2027, tăng khoảng 3% so với năm nay. Theo ông, nếu tính theo sức mua tương đương, mức chi quân sự của Nga trong năm tới có thể tương đương hoặc thậm chí cao hơn tổng chi tiêu quốc phòng của toàn bộ 27 nước thành viên EU.

Quan chức EU cho rằng Nga hiện vượt châu Âu về tốc độ sản xuất quốc phòng và đang nhanh chóng phát triển các công nghệ quân sự mới, đặc biệt là máy bay không người lái. Ông cảnh báo trong trường hợp xảy ra xung đột, châu Âu có thể phải đối mặt với một lực lượng Nga đã có kinh nghiệm chiến đấu và có khả năng sử dụng tới 10 triệu máy bay không người lái mỗi năm, tương đương khoảng 30.000 chiếc mỗi ngày. Ông Kubilius nhấn mạnh:“Khả năng sẵn sàng quốc phòng của chúng ta phải được đẩy nhanh”.

Ông Kubilius cho rằng để tăng khả năng răn đe, châu Âu không chỉ cần tăng chi tiêu và mua sắm quốc phòng mà còn phải bảo đảm quân đội và khí tài có thể được triển khai nhanh chóng giữa các quốc gia. Theo ông, cơ động quân sự cần được coi là một yêu cầu tác chiến cấp thiết thay vì vấn đề mang tính thủ tục hành chính.

EU đang thúc đẩy sáng kiến được gọi là “Schengen quân sự”, theo đó thay thế hệ thống quy định riêng biệt của 27 nước thành viên bằng một bộ quy tắc chung về vận chuyển lực lượng và trang thiết bị quân sự. Theo đề xuất, một giấy phép chung có thể được sử dụng trên toàn EU và được cấp trong thời hạn tối đa 3 ngày.

Những động thái này diễn ra trong bối cảnh các nước châu Âu và NATO đang tăng mạnh đầu tư quốc phòng, đồng thời tìm cách mở rộng năng lực sản xuất vũ khí, đạn dược, máy bay không người lái và hệ thống phòng không. Theo NATO, việc tăng ngân sách cần đi kèm khả năng nhanh chóng chuyển các nguồn lực này thành năng lực quân sự thực tế.

Vân Bình