Đổi mới kiểm tra, giám sát để chủ động từ sớm, từ xa

Từ chủ động nắm tình hình, giám sát thường xuyên tại cơ sở đến tăng cường ứng dụng công nghệ, dữ liệu trong giám sát, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đang được Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Thanh Hóa đổi mới theo hướng thực chất, hiệu quả, góp phần cảnh báo sớm, tháo gỡ điểm nghẽn và thúc đẩy thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của tỉnh, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy làm việc với Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy xã Sao Vàng về công tác kiểm tra, giám sát 9 tháng năm 2026.

Ngay sau khi chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 52-KH/UBKTTU, ngày 19/8/2025 về tăng cường nắm tình hình, giám sát thường xuyên việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời thành lập tổ tổng hợp và 20 tổ giám sát, trực tiếp theo dõi tại 166 đảng ủy xã, phường.

Điểm mới ở đây là công tác giám sát được tổ chức theo hướng thường xuyên, trực tiếp, sát địa bàn, không chờ đến khi có vụ việc hoặc đến kỳ kiểm tra mới nắm tình hình. Các tổ giám sát vừa theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn, vừa kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc để tham mưu cấp có thẩm quyền xử lý. Qua giám sát, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy đã ban hành 4 báo cáo, kiến nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy lãnh đạo, chỉ đạo tháo gỡ 19 nhóm khó khăn, vướng mắc liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ, cơ sở vật chất, trang thiết bị, hạ tầng kỹ thuật, phân công, phân cấp, phân quyền. Chế độ báo cáo theo tuần, tháng cũng được duy trì để thông tin từ cơ sở được cập nhật kịp thời, phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo.

Từ thực tiễn đó có thể thấy, giám sát thường xuyên đang được chuyển từ phương thức “đến kỳ mới kiểm tra” sang chủ động nắm tình hình để phát hiện vấn đề và xử lý ngay từ cơ sở. Đây là một trong những hướng đổi mới quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát trong điều kiện nhiệm vụ ngày càng nhiều, phạm vi quản lý rộng và yêu cầu xử lý công việc ngày càng nhanh.

Cùng với giám sát thường xuyên, công tác kiểm tra, giám sát cũng từng bước hướng mạnh vào những nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh, nhất là việc tổ chức thực hiện nghị quyết đại hội đảng các cấp và những mục tiêu phát triển lớn trong giai đoạn 2026-2030. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10% trở lên; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX xác định tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân từ 11% trở lên. Để biến mục tiêu thành kết quả thực tế, kiểm tra, giám sát phải đi sâu vào việc các cấp, các ngành đã cụ thể hóa nghị quyết như thế nào, lựa chọn động lực tăng trưởng nào, bố trí nguồn lực ra sao và tiến độ thực hiện đến đâu. Theo đó, nội dung kiểm tra không chỉ xem xét việc đã ban hành bao nhiêu văn bản, chương trình, kế hoạch mà phải đánh giá kết quả đầu ra, hiệu quả sử dụng nguồn lực và tác động thực chất đến phát triển. Những điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, đầu tư, giải phóng mặt bằng, thủ tục hành chính; tiến độ các dự án, công trình; trách nhiệm của người đứng đầu đối với nhiệm vụ chậm triển khai đều phải được nhận diện, làm rõ. Cách làm này giúp công tác kiểm tra gắn chặt hơn với yêu cầu phát triển, đồng thời tạo cơ sở để cảnh báo sớm những nguy cơ ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng.

Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát còn thể hiện ở việc mở rộng phạm vi giám sát vào những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến hiệu quả quản lý và phát triển. Từ đầu năm 2026 đến nay, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy đã thực hiện nhiều nhiệm vụ giám sát theo chỉ đạo của Ban Thường vụ, Thường trực Tỉnh ủy, trong đó có giám sát việc thực hiện các kết luận thanh tra, kiểm toán; quản lý đất đai, đầu tư xây dựng cơ bản; các dự án, công trình tồn đọng; xây dựng trường học ở các xã biên giới; thực thi đạo đức công vụ; trang bị xe ô tô phục vụ công tác chung cho các xã, phường sau sáp nhập. Qua giám sát, những vấn đề phát sinh được tổng hợp, báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy để chỉ đạo xử lý.

Cùng với đó, kiểm tra, giám sát cũng phải bắt kịp yêu cầu bám sát việc thực hiện 9 nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và các nhiệm vụ trọng tâm mà tỉnh đã xác định. Mỗi chủ trương, nghị quyết khi đi vào cuộc sống đều phải được cụ thể hóa bằng nhiệm vụ, nguồn lực, tiến độ và kết quả. Vì vậy, giám sát phải trả lời được những câu hỏi cụ thể: việc nào đã làm, việc nào chưa làm, vì sao chậm, nguồn lực đã được sử dụng thế nào, trách nhiệm thuộc về ai và giải pháp khắc phục ra sao.

Từ thực tế, công tác kiểm tra, giám sát thời gian qua cho thấy, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy đã triển khai với khối lượng lớn công việc, từ kiểm tra tổ chức đảng, đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm, kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật, tài chính Đảng, tài sản, thu nhập đến giám sát chuyên đề đối với tổ chức đảng, đảng viên. Điều quan trọng đặt ra trong giai đoạn mới là tiếp tục nâng cao chất lượng của từng cuộc kiểm tra, từng nội dung giám sát, để kết quả kiểm tra thực sự trở thành căn cứ phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo và chấn chỉnh những hạn chế trong thực tiễn.

Muốn vậy, mỗi cuộc kiểm tra phải xác định rõ mục tiêu, nội dung trọng tâm; kết luận phải chỉ rõ nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn khắc phục. Mỗi vấn đề phát hiện qua giám sát phải được theo dõi đến cùng, không để kiến nghị dừng lại trên giấy. Đồng thời, cần tiếp tục nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ kiểm tra, kiện toàn tổ chức ủy ban kiểm tra các cấp phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tăng cường ứng dụng công nghệ và dữ liệu trong thực hiện nhiệm vụ.

Trong giai đoạn mới, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát chính là đổi mới cách thức thực hiện một phương thức lãnh đạo quan trọng của Đảng. Từ giám sát thường xuyên đến giám sát trên môi trường số; từ bám sát cơ sở đến theo dõi việc thực hiện nghị quyết; từ kiểm tra bộ máy, cán bộ đến kiểm tra hiệu quả thực hiện các mục tiêu phát triển, tất cả đều hướng đến một yêu cầu chung: nắm chắc tình hình, phát hiện sớm vấn đề, làm rõ trách nhiệm, tháo gỡ điểm nghẽn và thúc đẩy nhiệm vụ đạt kết quả thực chất.

Khi công tác kiểm tra, giám sát không chỉ “đi sau” để xử lý mà chủ động “đi trước” để cảnh báo, đồng hành và thúc đẩy; khi mỗi kết luận kiểm tra gắn với một địa chỉ trách nhiệm, một thời hạn và một kết quả khắc phục cụ thể, kiểm tra, giám sát sẽ thực sự trở thành động lực nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, góp phần đưa các nghị quyết vào cuộc sống, xây dựng chính quyền 2 cấp hoạt động thông suốt và tạo nền tảng để Thanh Hóa thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển giai đoạn 2026-2030.

Bài và ảnh: M.H