Điện mặt trời vượt điện than - bước ngoặt lớn trong cuộc đua năng lượng tái tạo toàn cầu của Trung Quốc

Công suất điện Mặt Trời của Trung Quốc lần đầu tiên vượt công suất điện than, đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong cơ cấu năng lượng của quốc gia phát thải khí nhà kính lớn nhất thế giới, đồng thời cho thấy khoảng cách ngày càng rõ giữa Trung Quốc và châu Âu trong phát triển năng lượng tái tạo.

Cơ quan Năng lượng Quốc gia Trung Quốc đánh giá công suất và sản lượng điện Mặt Trời của Trung Quốc tiếp tục duy trì đà tăng trưởng nhanh. Ảnh: CCTV.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc gia Trung Quốc (NEA), tính đến cuối tháng 7/2026, tổng công suất điện Mặt Trời lắp đặt của nước này đạt 1,286 tỷ kW, vượt nhẹ công suất điện than ở mức 1,285 tỷ kW. Sản lượng điện Mặt Trời trong 7 tháng đầu năm tăng 15,5% so với cùng kỳ năm 2025, lên 802,4 tỷ kWh, tương đương khoảng 1/8 tổng sản lượng điện của Trung Quốc.

NEA đánh giá công suất và sản lượng điện Mặt Trời của Trung Quốc tiếp tục duy trì đà tăng trưởng nhanh, đóng vai trò ngày càng lớn trong bảo đảm nguồn cung điện và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng. Trong khi đó, sản lượng điện từ than của Trung Quốc đã giảm gần 2% trong năm 2025, dù nhu cầu điện tiếp tục tăng. Đây là lần đầu tiên trong 6 năm sản lượng điện than giảm và cũng là trường hợp hiếm thấy khi sản lượng điện từ nguồn nhiên liệu hóa thạch suy giảm trong bối cảnh nhu cầu điện tăng.

Đà phát triển năng lượng tái tạo của Trung Quốc được thể hiện rõ qua tốc độ đầu tư. Theo Hội đồng Điện lực Trung Quốc, riêng năm 2025, nước này đã lắp đặt thêm 315 GW công suất điện Mặt Trời và 119 GW điện gió, chiếm hơn 80% tổng công suất phát điện mới được đưa vào sử dụng.

So với Trung Quốc, châu Âu đang ở vị thế kém thuận lợi hơn về tốc độ mở rộng năng lượng tái tạo. Theo Euronews, một phần nguyên nhân là Trung Quốc bắt đầu thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch sớm hơn. Năm 2023, Trung Quốc lắp đặt khoảng 180-230 GW công suất điện Mặt Trời, trong khi tổng công suất điện Mặt Trời được lắp đặt mới tại toàn bộ châu Âu chỉ khoảng 58 GW.

Trung Quốc đã cam kết đưa lượng phát thải carbon đạt đỉnh trước năm 2030 và đạt trung hòa carbon vào năm 2060. Ảnh: Euronews.

Lợi thế của Trung Quốc còn nằm ở việc kiểm soát một phần đáng kể chuỗi cung ứng công nghệ năng lượng sạch, cùng năng lực sản xuất lớn và chi phí thấp, qua đó giúp nước này triển khai các dự án năng lượng tái tạo với tốc độ nhanh hơn. Trong khi đó, hạ tầng lưới điện tại nhiều khu vực của châu Âu được đánh giá chưa theo kịp tốc độ phát triển của điện gió và điện Mặt Trời.

Trung Quốc đã cam kết đưa lượng phát thải carbon đạt đỉnh trước năm 2030 và đạt trung hòa carbon vào năm 2060.

Vân Bình

Nguồn: CCTV, Euronews.