Dấu ấn nhà Lê giữa đại ngàn Linh Sơn

Linh Sơn là vùng đất in đậm dấu tích của nghĩa quân Lam Sơn và Lê Lợi với các địa danh nổi tiếng như chùa Mèo, núi Chí Linh, thác Ma Hao... Tự hào về lịch sử văn hóa truyền thống, cấp ủy, chính quyền và Nhân dân xã luôn quan tâm bảo tồn và phát huy các giá trị của di tích, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Chùa Mèo trở thành nơi sinh hoạt tâm linh của Nhân dân địa phương và du khách.

Theo tư liệu còn lưu giữ tại Phòng Văn hóa – Xã hội UBND xã Linh Sơn, chùa Mèo gắn liền với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do Anh hùng Lê Lợi lãnh đạo chống lại quân Minh xâm lược. Chùa Mèo (còn gọi là Đỉnh Miêu thiền tự) tọa lạc trên một quả đồi, thuộc thôn Quang Hiến, bên tả là dãy núi Pù Bằng, bên hữu là dãy núi Pù Rinh, trước mặt có dòng sông Âm chảy qua. Di tích lịch sử này được xây dựng từ thế kỷ XIII thời nhà Trần. Thuở mới sơ khai, chùa có tên là chùa Chu, do công chúa nhà Trần tên là Chu Huyền cùng nhà lang Mường Chếnh xây dựng.

Tương truyền vào mùa xuân năm 1418, Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa chống lại quân Minh. Hay tin, quân Minh đã tập trung mọi lực lượng đàn áp hòng tiêu diệt lực lượng nghĩa quân. Dù lực lượng mỏng, nghĩa quân Lam Sơn vẫn kiên cường chiến đấu, nhưng do tương quan lực lượng quá lớn, Lê Lợi đã chủ động vừa chiến đấu vừa lui quân về vùng Mường Mọt rừng sâu, địa thế hiểm trở (nay là xã Bát Mọt) để bảo toàn lực lượng chiến đấu lâu dài. Giai đoạn này, trước sự truy sát gắt gao của quân thù, Lê Lợi đã nhiều lần rút quân về vùng rừng núi xã Linh Sơn. Tại đây, nghĩa quân Lam Sơn phải ẩn náu trong chùa Chu để lẩn tránh sự lùng sục của giặc Minh. Khi tình hình tạm yên, nghĩa quân chuẩn bị rời đi thì phát hiện trong chùa chỉ còn lại một con mèo lạc, nhà vua bèn sai quân lính mang theo bên mình. Sau khi đánh đuổi giặc Minh và lên ngôi hoàng đế, Lê Lợi đã cho trùng tu chùa Chu, đồng thời đổi tên thành chùa Mèo.

Với những giá trị đặc sắc về văn hóa, lịch sử, năm 2005, chùa Mèo được UBND tỉnh công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh. Hằng năm, vào ngày 6 và 7/1 âm lịch, xã Linh Sơn lại tổ chức lễ hội truyền thống chùa Mèo nhằm tri ân những người có công với đất nước, cầu cho nhân khang, vật thịnh, mùa màng tốt tươi, mọi nhà khỏe mạnh, bình an.

Cùng với chùa Mèo, núi Chí Linh với địa hình hiểm trở là nơi Anh hùng dân tộc Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơn 3 lần rút quân nương náu vào các năm 1418, 1419, 1422. Trong thời gian này, Lê Lợi và nghĩa quân được đồng bào các dân tộc trên địa bàn Linh Sơn đùm bọc, giúp đỡ vật chất, đồng cam cộng khổ chiến đấu chống lại quân xâm lược nhà Minh. Để tưởng nhớ nghĩa quân Lam Sơn và Anh hùng dân tộc Lê Lợi, Nhân dân bản Năng Cát đã xây dựng ngôi đền để thờ phụng, hương khói. Hằng tháng, vào các ngày đầu tháng, ngày rằm, Nhân dân đến đền thờ thành kính thắp hương để tưởng nhớ công ơn các bậc tiền nhân, cầu mong bà con có cuộc sống thanh bình, ấm no, hạnh phúc.

Ông Lê Đình Phát, Trưởng Phòng Văn hóa – Xã hội, UBND xã Linh Sơn, chia sẻ: “Những dấu ấn của Anh hùng dân tộc Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơn được xã Linh Sơn gìn giữ và phát huy. Chùa Mèo được tu bổ, tôn tạo và trở thành ngôi chùa bề thế ở khu vực miền Tây xứ Thanh, thu hút nhiều du khách đến tham quan, chiêm bái. Bên cạnh đó, dòng thác Ma Hao bắt nguồn từ dãy núi Pù Rinh đã được Nhân dân trong bản phát triển du lịch, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống Nhân dân. Hiện nay, trong bản có 10 hộ dân đầu tư vốn cải tạo nhà sàn, mua sắm trang thiết bị để phục vụ nhu cầu của du khách. Nhờ phát triển du lịch, nhiều lao động địa phương có việc làm với mức thu nhập từ 4 - 5 triệu đồng/người/tháng”.

Hằng năm, vào tháng 3 âm lịch, tại Khu danh thắng thác Ma Hao, bản Năng Cát, xã Linh Sơn tổ chức Lễ hội Chí Linh Sơn, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương. Đây là dịp tưởng nhớ công lao của Anh hùng dân tộc Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơn trong cuộc khởi nghĩa chống giặc Minh ở thế kỷ XV, đồng thời tôn vinh giá trị văn hóa, lịch sử của địa phương, giáo dục truyền thống cách mạng cho Nhân dân trên địa bàn.

“Để gìn giữ và phát huy các địa danh in đậm dấu ấn của Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơn, xã Linh Sơn tiếp tục tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức để người dân chung tay bảo vệ di tích, danh thắng. Xã cũng huy động nguồn lực xây dựng kết cấu hạ tầng; đẩy mạnh thu hút các nhà đầu tư để phát triển du lịch gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội của xã ngày càng phát triển”, ông Lê Đình Phát chia sẻ.

Bài và ảnh: Xuân Anh