Có sổ đỏ, có giấy phép xây dựng nhưng chưa thể xây nhà!

Tại MBQH số 83 , thuộc xã Hoằng Vinh, huyện Hoằng Hóa cũ (nay là xã Hoằng Hóa), một số hộ dân dù đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ), thậm chí đã được UBND xã Hoằng Hóa cấp giấy phép xây dựng, nhưng đến nay vẫn chưa thể xây nhà ở. Đâu là nguyên nhân dẫn đến nghịch lý này và trách nhiệm thuộc về ai?

Người dân có đất tại MBQH số 83, thuộc xã Hoằng Vinh, huyện Hoằng Hóa cũ (nay là xã Hoằng Hóa) trao đổi với phóng viên về tình trạng vị trí, kích thước thực tế của khu đất có nhiều sai lệch so với hồ sơ mặt bằng.

Những con số chưa thống nhất

Thửa đất của gia đình ông Trần Danh Lương nằm tại ngay mặt đường tránh Bút Sơn, thuộc MBQH số 83. GCNQSDĐ (hay còn gọi là sổ đỏ) được UBND huyện Hoằng Hóa cấp từ năm 2009. Sau nhiều năm dành dụm, khi có điều kiện xây dựng nhà ở, gia đình ông Lương bắt đầu hoàn tất các thủ tục đề nghị cấp giấy phép xây dựng.

Ngày 8/6/2026, UBND xã Hoằng Hóa cấp Giấy phép xây dựng số 22/GPXD trên thửa đất số 76, tờ bản đồ số 05A; công trình được xây dựng 3 tầng, diện tích xây dựng tầng 1 là 78m², tổng diện tích sàn 253,4m².

Có sổ đỏ và giấy phép xây dựng, gia đình ông Lương đã định ngày khởi công. Song, khi gia đình đề nghị đo đạc, bàn giao mốc giới ngoài thực địa, công chức địa chính Phòng Kinh tế xã Hoằng Hóa chưa thể đo giao đất cho gia đình ông Lương. Nguyên nhân ban đầu được xác định là do vị trí, kích thước thực tế của khu đất có nhiều sai lệch so với hồ sơ mặt bằng.

Theo văn bản trả lời của UBND xã Hoằng Hóa về việc đề nghị đo đạc của gia đình ông Trần Danh Lương: Ông Lương là chủ sử dụng lô đất số 35. Qua kiểm tra thực địa, lô số 31 và lô số 32 đã làm nhà 2 tầng kiên cố; từ lô số 33 đến lô số 38 các hộ chưa làm nhà, lô số 39 đã làm nhà. Theo GCNQSDĐ, từ lô số 33 đến lô số 38 cạnh Đông và cạnh Tây lô đất có chiều dài là 30,0m. Tuy nhiên, qua kiểm tra hiện trạng cạnh Tây dài 27,3m (thiếu 2,7m so với GCNQSDĐ); cạnh Đông dài là 24,2m (thiếu 5,8m so với GCNQSDĐ).

Từ kết quả kiểm tra, UBND xã Hoằng Hóa cho biết chưa thể đo giao đất cho hộ ông Trần Danh Lương. Chưa được bàn giao đất trên thực địa cũng đồng nghĩa với việc gia đình ông chưa thể khởi công làm nhà.

Đáng chú ý, đây không phải trường hợp duy nhất gặp vướng mắc. Gia đình anh Lê Đức Hùng, ở thôn Vinh Sơn là chủ lô đất số 38, MBQH số 83. Theo phản ánh, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, phải mất nhiều thời gian mới mua được mảnh đất để làm nhà. Dù đã được cấp giấy phép xây dựng, gia đình anh vẫn chưa thể triển khai do chưa được giao đất ngoài thực địa trong khi xảy ra tình trạng đất chồng lấn. Sự việc khiến gia đình không khỏi hoang mang, lo lắng bởi kế hoạch ổn định chỗ ở tiếp tục bị đình lại.

Một số hộ dân dù có sổ đỏ, có giấy phép xây dựng nhưng chưa thể xây nhà! (Tên nhân vật đã được xóa).

Cũng tại MBQH số 83, các hộ dân đã được cấp sổ đỏ tại mặt bằng này đang trong tình cảnh “đứng ngồi không yên” vì lo lắng quyền lợi sẽ bị ảnh hưởng do tình trạng đất đai thiếu hụt, chồng lấn.

Cần rà soát, tìm phương án giải quyết thoả đáng

Từ những trường hợp nêu trên, vấn đề được đặt ra không chỉ là khi nào một hộ dân được xác định mốc giới để xây nhà, mà rộng hơn là quá trình giao đất và quản lý mặt bằng MBQH số 83 đã được thực hiện như thế nào? Đối với các hộ đang gặp vướng mắc, điều họ cần trước hết là một thông tin chính xác về vị trí, diện tích và ranh giới thửa đất của mình.

Ông Dương Đình Thuỷ, chủ lô đất số 36 cũng là một trong những hộ dân trúng đấu giá tại MBQH này kiến nghị: “Chúng tôi mong muốn chính quyền địa phương làm rõ nguyên nhân thiếu hụt đất, không đủ diện tích để đo giao cho các hộ đã được cấp GCNQSDĐ. Quan trọng hơn là làm sao để sớm giải quyết thoả đáng vụ việc, bảo đảm quyền lợi chính đáng của các hộ dân”.

Làm việc với UBND xã Hoằng Hóa về những thắc mắc của các hộ dân, được biết MBQH số 83 được Chủ tịch UBND huyện Hoằng Hóa phê duyệt ngày 4/12/2003 với tổng số 50 lô đất ở, trong đó có 35 lô đất mặt tiền hướng Tây. Đối với khu vực này, có 18/35 hộ đã xây dựng nhà ở kiên cố.

Theo ông Cao Như Sơn, công chức địa chính Phòng Kinh tế xã Hoằng Hóa, tại MBQH số 83 không chỉ một hộ có đơn đề nghị mà có đến 4 hộ đều đề nghị được đo giao đất để làm nhà. Quyền lợi của người dân rất rõ ràng và chính đáng. Tuy nhiên, khi khảo sát thực địa, kiểm tra thì phát hiện tình trạng thiếu đất tại vị trí từ lô 33 đến lô 39 so với GCNQSDĐ nên chưa thể đo giao cho các hộ dân.

Ông Sơn lý giải: “Tại thời điểm năm 2003, do điều kiện chưa có máy móc, thiết bị hiện đại, đo vẽ thực hiện bằng tay nên dẫn đến chưa có độ chính xác cao về vị trí các thửa đất. Hơn nữa, tại mặt bằng này có việc đổi vị trí của một số lô đất, nhưng không được điều chỉnh mốc giới theo đúng quy định, dẫn đến những tồn tại, bất cập và hệ luỵ đối với các hộ dân chưa xây nhà tại đây. Chúng tôi đã tham mưu cho UBND xã mời các hộ gia đình liên quan đến làm việc 2 lần, song vẫn chưa thống nhất được phương án giải quyết. UBND xã đã có công văn gửi các sở, ban, ngành để có hướng dẫn giải quyết vụ việc trên, bảo đảm quyền lợi của các hộ dân trong thời gian sớm nhất”.

Tuy nhiên, một số hộ dân mua đất tại MBQH 83 cho rằng, đối với các lô đất xảy ra tình trạng chồng lấn, bước đầu đã chỉ ra sự không thống nhất giữa GCNQSDĐ và hiện trạng. Do vậy, việc rà soát cần được thực hiện trên phạm vi toàn bộ mặt bằng, đối chiếu tổng thể giữa hồ sơ quy hoạch, hồ sơ giao đất, kết quả đấu giá, GCNQSDĐ đã cấp và hiện trạng sử dụng đất.

Qua đó, từng vị trí cần được xác định rõ: diện tích theo hồ sơ là bao nhiêu, diện tích thực tế ra sao, ranh giới được xác lập ở đâu và có phát sinh chồng lấn với thửa đất liền kề hay không. Trường hợp phát hiện sai lệch, cần xác định nguyên nhân và đưa ra phương án xử lý phù hợp đối với từng trường hợp.

“Chính quyền địa phương cần kiểm tra tổng thể mặt bằng, xác định rõ hướng giải quyết, thời gian giải quyết và thông báo cho các hộ dân được biết để các hộ chủ động kế hoạch xây nhà ở, không thể để tình trạng thấp thỏm chờ đợi kéo dài như thế này”, ông Lê Văn Hùng, chủ lô đất số 38 bức xúc.

Các hộ dân đang bị chồng lấn đất đều mong muốn quyền sử dụng đất của mình được xác định rõ ràng trên thực địa và có thể thực hiện các quyền hợp pháp theo quy định.

Mỗi trường hợp có thể có những hồ sơ, hoàn cảnh và nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, điểm chung là các hộ dân đều mong muốn quyền sử dụng đất của mình được xác định rõ ràng trên thực địa và có thể thực hiện các quyền hợp pháp theo quy định. Vì vậy, điều người dân chờ đợi lúc này không chỉ là việc đo đạc lại một thửa đất. Quan trọng hơn là một kết quả rà soát đầy đủ đối với MBQH số 83; từ đó xác định rõ những điểm chưa thống nhất giữa hồ sơ và hiện trạng, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các khâu liên quan và đưa ra phương án xử lý cụ thể.

Khi những vấn đề này được giải quyết minh bạch, có căn cứ và có thời hạn rõ ràng, người dân mới có thể yên tâm thực hiện kế hoạch xây dựng nhà ở, ổn định cuộc sống.

Việc rà soát toàn bộ mặt bằng cũng góp phần hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp giữa các hộ dân và bảo đảm việc quản lý, sử dụng đất được thực hiện đúng quy định.

Minh Hiền - Khánh Phương