Chuyển đổi số trường học: Cần đồng bộ những điều kiện thiết yếu

Để trang bị kiến thức, kỹ năng số cho học sinh, các nhà trường đang tận dụng thiết bị, linh hoạt tổ chức dạy học và đổi mới phương pháp giảng dạy. Tuy nhiên, thực tế tại Trường TH&THCS Sơn Điện và Trường THCS Nga Thắng cho thấy những thiếu hụt về cơ sở vật chất, đội ngũ vẫn cần được quan tâm giải quyết.

Thầy Lê Trường Giang hướng dẫn học sinh lớp 7A1, Trường TH&THCS Sơn Điện thực hành trên máy tính.

Chắt chiu từng lượt thực hành

Dãy nhà, lớp học mới sạch, sáng là ấn tượng đầu tiên khi chúng tôi đến Trường TH&THCS Sơn Điện. Trong phòng Tin học, tiết học của thầy Lê Trường Giang với lớp 7A1 đang diễn ra. Từng nhóm học sinh chụm đầu quanh màn hình máy tính. Lớp có 31 học sinh. Phòng được trang bị 10 máy tính nhưng 2 máy đã hỏng. Với 8 máy còn sử dụng được, có nhóm 4 - 5 em dùng chung một máy. Trong thời lượng một tiết học, các em phải chia nhau từng lượt sử dụng bàn phím, điều khiển chuột và thực hiện bài tập.

Thầy Lê Trường Giang chia sẻ: “Khi nhiều em dùng chung một máy, tôi phải chú ý tránh tình trạng những em thành thạo làm hết, còn các bạn khác chỉ ngồi nhìn. Tôi chia lượt, giao nhiệm vụ để từng em tự làm, rồi theo dõi xem các em vướng ở đâu để hướng dẫn thêm. Bạn khá có thể chỉ cách thực hiện, nhưng vẫn phải để bạn chưa biết tự thao tác. Có trực tiếp làm, các em mới nhận ra lỗi và dần thành thạo”.

Hiện nhà trường có 40 bộ máy tính, phân bố tại 5 địa điểm. Trường chính, phân hiệu 1 và khu Bun mỗi nơi có 10 bộ; khu Xuân Sơn có 7 bộ, khu Xa Mang có 3 bộ. Số máy chưa đáp ứng nhu cầu thực hành; kết nối internet tại Xuân Sơn, Xa Mang còn thiếu ổn định, ảnh hưởng đến những nội dung học tập cần sử dụng mạng.

Để khắc phục, nhà trường khuyến khích học sinh khá hỗ trợ những bạn còn hạn chế về kỹ năng; tận dụng thêm máy tính văn phòng của ban giám hiệu, máy tính cá nhân của giáo viên và bố trí thời gian thực hành ngoài giờ lên lớp. Thầy Phạm Ngọc Thành, Hiệu trưởng Trường TH&THCS Sơn Điện cho biết: “Điều chúng tôi quan tâm là sau mỗi tiết học, học sinh làm được gì, em nào còn lúng túng để tiếp tục hỗ trợ. Trong khả năng của mình, chúng tôi chủ động sắp xếp để những nguồn lực hiện có phục vụ việc học tốt nhất”.

Tại Trường THCS Nga Thắng, nhiệm vụ trang bị kiến thức, kỹ năng số cho học sinh cũng được đặt ra trong kế hoạch năm học 2026–2027. Nhà trường đề ra mục tiêu 100% giáo viên thường xuyên ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, có khả năng xây dựng học liệu số; phấn đấu 100% phòng học được trang bị hạ tầng mạng và thiết bị thông minh. Toàn trường hiện có 8 phòng học thông minh tại 3 phân hiệu. Trên cơ sở đó, nhà trường xác định tiếp tục ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong dạy học và quản trị; đồng thời tham mưu cấp ủy, chính quyền đầu tư cho các phân hiệu. Tuy nhiên, trường còn thiếu giáo viên ở một số môn, trong đó có Tin học. Đây là khó khăn cần được tháo gỡ để đáp ứng yêu cầu giảng dạy, hướng dẫn học sinh thực hành và khai thác hiệu quả thiết bị.

Đầu tư đồng bộ, sát nhu cầu

Những giải pháp của Trường TH&THCS Sơn Điện giúp giảm bớt khó khăn trước mắt, song chưa thể bù đắp đầy đủ sự thiếu hụt máy tính. Riêng lớp 7A1, ngay cả khi đủ 10 máy hoạt động, bình quân vẫn hơn 3 học sinh dùng chung một máy. Vì vậy, cùng với sửa chữa máy hỏng, nhà trường vẫn cần được bổ sung thiết bị. “Có thêm máy, tôi sẽ thuận lợi hơn trong việc giao bài, theo dõi và hỗ trợ từng em. Khi tự hoàn thành được một yêu cầu, các em sẽ tự tin hơn, mạnh dạn thử những nội dung tiếp theo. Đó cũng là niềm vui của người dạy”, thầy Giang bày tỏ.

Theo thầy Phạm Ngọc Thành, nhà trường mong được đầu tư phòng máy tại trường chính, các phân hiệu và điểm trường, hướng tới không quá 2 học sinh dùng chung một máy. Máy tính cần có cấu hình đáp ứng yêu cầu dạy học, hoạt động ổn định; đi kèm là kết nối internet băng thông rộng, hệ thống điện và chống sét an toàn.

Ở Trường THCS Nga Thắng, nhu cầu hoàn thiện hạ tầng công nghệ gắn với việc sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất. Trong các báo cáo sơ bộ về hiện trạng trường chính và phân hiệu 4 gửi cơ quan chức năng tháng 9/2026, nhà trường phản ánh một số hạng mục đã sử dụng nhiều năm, xuống cấp. Tại các khu nhà được báo cáo, hệ thống điện và mạng internet âm tường bị ẩm chập, hư hỏng, không thể khắc phục bằng sửa chữa nhỏ. Nhà trường đã đề nghị khảo sát, kiểm định chất lượng công trình, xem xét đầu tư xây dựng đồng bộ phòng học và phòng chức năng. Thực tế này cho thấy việc trang bị công nghệ phải gắn với điều kiện phòng học, hạ tầng kỹ thuật và khả năng vận hành an toàn.

Bài và ảnh: Tăng Thúy