Cẩn trọng khi đăng tải hoặc phát tán thông tin chưa được kiểm chứng

Thông tin sai lệch trên không gian mạng không chỉ làm méo mó sự thật về một sự việc mà còn từng bước tác động đến nhận thức, tạo tâm lý hoài nghi và bào mòn niềm tin xã hội. Do vậy, mỗi người dân cần đặc biệt cẩn trọng trước khi đăng tải, bình luận hoặc chia sẻ bất kỳ thông tin nào chưa được kiểm chứng trên không gian mạng.

Cán bộ, đoàn viên thanh niên được tập huấn một số kỹ năng sử dụng mạng xã hội góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Không gian mạng có đặc điểm nổi bật là tốc độ lan truyền thông tin chóng mặt. Một nội dung chỉ cần được đăng tải trên một tài khoản có nhiều người theo dõi cũng có thể nhanh chóng được sao chép, bình luận và chia sẻ trên nhiều nền tảng khác nhau. Đáng chú ý, không phải thông tin nào xuất hiện trên không gian mạng cũng được kiểm chứng. Một bức ảnh có thể bị sử dụng sai bối cảnh; một đoạn video có thể bị cắt ghép; một sự việc cá biệt có thể bị khái quát thành vấn đề phổ biến. Và khi người tiếp nhận thiếu khả năng kiểm chứng hoặc chia sẻ thông tin theo cảm xúc thì tin sai sự thật càng có điều kiện lan rộng.

Một thủ đoạn khác nữa cũng thường gặp của việc tạo và lan truyền thông tin sai lệch là lấy một phần sự thật làm nền tảng rồi thêm thắt, suy diễn hoặc đặt vào một bối cảnh khác. Một sự việc có thật nhưng nhỏ lẻ có thể bị trình bày như một hiện tượng phổ biến. Thậm chí một hình ảnh được ghi lại từ thời điểm khác có thể bị sử dụng để minh họa cho một sự việc hoàn toàn khác. Cách làm này khiến thông tin sai lệch trở nên khó nhận biết hơn, bởi người đọc dễ có cảm giác rằng nội dung đó “có cơ sở” khi nó chứa một phần chi tiết có thật.

Bên cạnh đó, không ít tin giả được xây dựng bằng những tiêu đề giật gân, kích thích sự tò mò hoặc đánh vào tâm lý lo lắng, phẫn nộ của người dùng. Những nội dung như vậy thường khuyến khích người đọc phản ứng ngay lập tức thay vì dành thời gian kiểm chứng. Khi cảm xúc lấn át lý trí, người dùng có thể vô tình trở thành một mắt xích trong quá trình phát tán thông tin sai lệch đến hàng trăm, hàng nghìn người khác.

Hậu quả của tin giả, tin sai sự thật không dừng lại ở việc một người hiểu sai một sự việc mà có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến danh dự, uy tín, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Những thông tin bịa đặt về một người có thể khiến cộng đồng hiểu lầm, phán xét hoặc có hành động tiêu cực đối với người đó. Đối với các vấn đề liên quan đến đời sống xã hội, sức khỏe, thiên tai, an ninh, kinh tế... thông tin sai lệch còn có thể gây tâm lý hoang mang và gây bất ổn xã hội, an ninh chính trị.

Để hạn chế tình trạng này, luật gia Hà Sĩ Thắng, Hội Luật gia tỉnh, cho biết: “Từ ngày 5/10/2026, Nghị định 328/2026/NĐ-CP về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật chính thức có hiệu lực đã thêm một hành lang pháp lý để tạo sức răn đe đối với các hành vi vi phạm pháp luật hoặc lệch chuẩn xã hội. Theo quy định mới, cá nhân, tổ chức đăng tải, phát tán, chia sẻ, bình luận tin giả, tin sai sự thật có thể bị công bố danh tính tại nơi cư trú, nơi làm việc sau khi thông tin được kiểm chứng, xác minh và kết luận là sai sự thật. Trước đó, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 cũng quy định xử phạt hành chính đối với nhiều hành vi vi phạm trên mạng xã hội. Trong đó, hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân có thể bị phạt từ 20 - 30 triệu đồng”.

Cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa pháp luật, kỹ thuật công nghệ thì nhận thức, trách nhiệm của mỗi người dân khi sử dụng mạng xã hội là rất quan trọng. Bởi vậy, trước mỗi lần nhấn nút “đăng”, “bình luận” hay “chia sẻ”, mỗi người dân hãy dành thời gian để suy nghĩ và kiểm chứng thông tin, bởi sự tỉnh táo và trách nhiệm của mỗi người chính là “bộ lọc” quan trọng để bảo vệ sự thật, đồng thời chung tay xây dựng một không gian mạng lành mạnh, văn minh.

Bài và ảnh: Lê Phượng