Bảo tồn bản sắc văn hóa đồng bào dân tộc Thái xã Thanh Kỳ

Thôn Thanh Sơn (nay là thôn Kim Đồng), xã Thanh Kỳ có 80% dân số là người dân tộc Thái. Trước đây, nhiều giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Thái tại đây đang có nguy cơ bị biến đổi hoặc mai một. Để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tháng 1/2026, thôn đã thành lập Câu lạc bộ (CLB) Văn nghệ truyền thống dân tộc Thái. Với 44 thành viên, CLB hoạt động với tinh thần nhiệt huyết, sáng tạo; tích cực sưu tầm, phục dựng và truyền dạy các làn điệu dân ca, dân vũ, nhạc cụ truyền thống cho thế hệ trẻ. Ngoài ra, CLB còn phối hợp với chi hội phụ nữ thôn vận động các hội viên tham gia học nghề dệt thổ cẩm.

Nhiều tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc của đồng bào Thái được biểu diễn tại các ngày hội ở xã Thanh Kỳ.

Sau khi thành lập, các thành viên CLB đã tích cực sưu tầm, phục dựng nhằm bảo tồn các giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc Thái như: trang phục, nhạc cụ, công cụ lao động, các trò chơi truyền thống, dân ca, dân vũ, ẩm thực... Các thành viên CLB thường xuyên trao đổi, hướng dẫn, truyền dạy từ những bài ca, điệu múa, chữ viết đến phong tục, tập quán, tín ngưỡng đặc sắc của người Thái cho lớp trẻ nhằm tạo nguồn kế cận. Bên cạnh đó, các tiết mục văn nghệ sưu tầm cũng như các sáng tác mới đều được CLB giữ lại in thành tư liệu để lưu truyền vốn quý cho con cháu đời sau. CLB cũng lựa chọn các thành viên tiêu biểu, thành lập một đội tham gia trò chơi dân gian và một đội văn nghệ chuyên tham gia biểu diễn, giao lưu nhân các ngày lễ, kỷ niệm do địa phương và tỉnh tổ chức.

Bà Ngân Thị Tám, Chủ nhiệm CLB văn nghệ truyền thống dân tộc Thái cho biết: “Ban chủ nhiệm CLB tích cực sưu tầm và tìm hiểu để khôi phục lại các sinh hoạt văn hóa - văn nghệ, trò chơi, trò diễn dân gian truyền thống đã bị mai một. Đồng thời tổ chức nhiều hoạt động giao lưu văn hóa - văn nghệ quần chúng, trình diễn trang phục truyền thống dân tộc; diễn tấu cồng chiêng; các hoạt động thể thao... Bên cạnh đó là tổ chức các hoạt động tuyên truyền, quảng bá như: trưng bày một số hiện vật mang đặc trưng văn hóa dân tộc để giới thiệu đến người dân trong và ngoài xã. Bên cạnh đó, chúng tôi đang từng bước khôi phục nghề và thành lập tổ dệt thổ cẩm; mở các lớp dạy chữ Thái cho hế hệ trẻ. Đồng thời, nghiên cứu, tìm hiểu các lễ nghi của người Thái để có hướng khôi phục và bảo tồn vốn quý của cha ông để lại”.

Xã Thanh Kỳ có 2 dân tộc chủ yếu là Thái, Kinh và một số dân tộc khác cùng sinh sống. Trong đó, dân tộc Thái chiếm 74,1% dân số của xã. Để gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Thái, xã đã xây dựng, triển khai kế hoạch bảo tồn, vận động các nghệ nhân truyền dạy các làn điệu dân ca, dân vũ cho thế hệ trẻ. Đồng thời, chỉ đạo các thôn thành lập các CLB văn hóa, văn nghệ truyền thống; tổ chức nhiều hội thi, hội diễn, giao lưu văn hóa, văn nghệ. Hỗ trợ kinh phí để một số CLB văn hóa, văn nghệ mua trang phục, đạo cụ tập luyện và tham gia biểu diễn tại các hội thi, hội diễn của xã. Vì vậy, các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Thái có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống Nhân dân.

Ông Nguyễn Xuân Linh, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Kỳ cho biết: “Xã xác định bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc là nhiệm vụ quan trọng gắn với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Vì vậy, phát huy những kết quả đã đạt được, xã tiếp tục tổ chức các hội thi, hội diễn văn nghệ, đưa những tiết mục văn nghệ đặc sắc, mang đậm giá trị văn hóa truyền thống biểu diễn trên sân khấu để tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Thái”.

Bài và ảnh: Minh Khanh