Anh cảnh báo rủi ro pháp lý với các bên tham gia dự án định cư E1 của Israel

Chính phủ Anh cảnh báo các doanh nghiệp và cá nhân tham gia đấu thầu xây dựng khu định cư E1 của Israel tại Bờ Tây bị chiếm đóng có thể đối mặt với các biện pháp trừng phạt, cùng những hệ lụy về pháp lý và uy tín. London cho rằng dự án này đe dọa triển vọng thực hiện giải pháp hai nhà nước.

Trong tuyên bố ngày 19/10, Ngoại trưởng Anh Ed Miliband kêu gọi các doanh nghiệp và cá nhân không tham gia đấu thầu các dự án xây dựng thuộc khu định cư E1 của Israel, đồng thời cảnh báo những rủi ro pháp lý có thể phát sinh, bao gồm nguy cơ vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế.

Ông Miliband nhấn mạnh quyết định của Chính phủ Israel mở thầu xây dựng tại E1 là mối đe dọa trực tiếp đối với triển vọng thực hiện giải pháp hai nhà nước, đồng thời đã vấp phải sự phản đối rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Theo Ngoại trưởng Anh, hạn chót nộp hồ sơ dự thầu là ngày 19/10.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Anh khẳng định London không chấp nhận việc tiếp tục di dời người Palestine và tình trạng chiếm đóng mà Anh coi là bất hợp pháp. Ông cũng cho biết chính phủ nước này đã thiết lập các thẩm quyền mới cho phép áp đặt biện pháp trừng phạt đối với những cá nhân và doanh nghiệp tham gia xây dựng các khu định cư bất hợp pháp như E1.

Dự án E1 nằm ở phía đông Jerusalem, thuộc Bờ Tây bị chiếm đóng. Tháng 8/2025, Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich công bố kế hoạch thúc đẩy xây dựng 3.401 căn nhà tại khu vực này. Ông Smotrich khi đó tuyên bố dự án nhằm ngăn cản việc hình thành một nhà nước Palestine độc lập.

Sau đó, kế hoạch xây dựng được cơ quan quy hoạch có thẩm quyền của Israel phê duyệt. Đến tháng 8/2026, Israel công bố gói thầu xây dựng 1.234 căn nhà thuộc dự án, đánh dấu bước triển khai tiếp theo của kế hoạch định cư tại E1.

Dự án này tiếp tục vấp phải phản đối từ nhiều quốc gia, trong bối cảnh hoạt động mở rộng các khu định cư của Israel tại Bờ Tây làm gia tăng lo ngại về khả năng hình thành một nhà nước Palestine độc lập, cùng triển vọng giải quyết xung đột thông qua giải pháp hai nhà nước.

Tháng 9/2026, một nhóm quốc gia, trong đó có Anh và Canada, ra tuyên bố chung kêu gọi Israel chấm dứt việc mở rộng các khu định cư tại Bờ Tây. Các nước cũng đề xuất tăng cường hạn chế thương mại đối với hàng hóa có nguồn gốc từ những khu định cư này.

Những động thái trên phản ánh sức ép ngoại giao ngày càng tăng đối với Israel liên quan đến chính sách định cư tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.

Minh Phương