WB: Nợ nước ngoài của các nước đang phát triển lập kỷ lục

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), nợ nước ngoài của các nước có thu nhập thấp và trung bình tăng 5,5% trong năm 2025, lên mức cao kỷ lục 9.400 tỷ USD. Chi phí vay vốn gia tăng đang tạo thêm áp lực lên ngân sách, đe dọa nguồn lực dành cho các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục và cơ sở hạ tầng.

Ngân hàng Thế giới (WB) ngày 5/11 công bố báo cáo thường niên về nợ quốc tế, cho biết nợ nước ngoài của các nước có thu nhập thấp và trung bình đã tăng 5,5% trong năm 2025, lên mức kỷ lục 9.400 tỷ USD. Đây là mức tăng hằng năm lớn nhất kể từ năm 2021, thời điểm ngay sau đại dịch COVID-19.

Theo WB, hoạt động vay vốn thông qua thị trường trái phiếu quốc tế vẫn tiếp diễn trong năm 2026, làm dấy lên những quan ngại về tính bền vững của các điều khoản vay cũng như khả năng nguồn vốn huy động được đến đúng những người dân và khu vực cần hỗ trợ nhất.

Báo cáo cảnh báo gánh nặng nợ gia tăng có thể thu hẹp nguồn lực dành cho các khoản đầu tư thiết yếu vào giáo dục, cơ sở hạ tầng, y tế và tạo việc làm. Mặc dù khả năng tiếp cận nguồn tài chính quốc tế đã được cải thiện, các quốc gia đang phát triển nghèo nhất vẫn phải chịu chi phí vay vốn rất cao. Lãi suất trung bình đối với các khoản vay mới từ chủ nợ tư nhân lên tới 8,2% - mức cao nhất kể từ năm 1989; trong khi lãi suất phát hành trái phiếu mới đạt 9,4%.

Trong khi đó, các quốc gia không thuộc diện được tiếp cận những khoản vay ưu đãi hoặc không tính lãi của Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA) phải trả lãi suất trung bình 5,5% đối với trái phiếu mới, giảm so với mức 5,8% năm 2024.

WB cho biết, hoạt động vay vốn từ các chủ nợ tư nhân và phát hành trái phiếu của các tổ chức công tại các nước đang phát triển đã tăng gần 35%, lên 251 tỷ USD trong năm 2025, mức cao nhất trong 5 năm. Nợ nước ngoài tăng nhanh nhất tại nhóm quốc gia đủ điều kiện nhận hỗ trợ từ IDA, với mức tăng 8,1%, lên 1.300 tỷ USD.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng nhiều chính phủ đã phát hành trái phiếu mới để mua lại các khoản nợ sắp đến hạn, qua đó kéo dài thời gian trả nợ. Tuy nhiên, biện pháp này thường đi kèm lãi suất cao hơn và không giúp giảm đáng kể tổng dư nợ. Nhu cầu vay vốn tiếp tục tăng trong năm nay bất chấp chi phí cao. Tính đến giữa tháng 8/2026, hơn 10 quốc gia đã phát hành trái phiếu vượt tổng lượng phát hành của cả năm 2025; một số nước khác cũng quay trở lại thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, WB kêu gọi tiếp tục tăng cường minh bạch trong các thỏa thuận vay nợ, hoàn thiện các tiêu chuẩn và khắc phục những khoảng trống dữ liệu. Theo tổ chức này, sự xuất hiện của các chủ nợ, công cụ tài chính, cơ chế bảo lãnh và hình thức huy động vốn mới có thể khiến việc đánh giá đầy đủ nghĩa vụ nợ của một quốc gia trở nên khó khăn hơn.

Bích Hồng