Vaccine mới - Thêm cơ hội bảo vệ trẻ trước nguy cơ bệnh tay chân miệng biến chứng nặng

Vaccine phòng bệnh tay chân miệng do virus EV71 lần đầu được triển khai tại Việt Nam từ ngày 25/9, dành cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi. Với hiệu lực bảo vệ được công bố lên tới 96,8%, vaccine bổ sung thêm giải pháp dự phòng chủ động trước một trong những tác nhân nguy hiểm nhất gây bệnh tay chân miệng ở trẻ nhỏ.

Phụ huynh chủ động đưa trẻ đến tiêm vaccine phòng tay chân miệng do virus EV71 tại Trung tâm Tiêm chủng VNVC Thanh Hóa.

Thêm giải pháp phòng bệnh do virus EV71

Tại Trung tâm Tiêm chủng VNVC Thanh Hóa, ngay khi có thông tin triển khai vaccine phòng tay chân miệng do EV71, nhiều phụ huynh đã chủ động đưa con đến tiêm. Đặc biệt, với trẻ trong độ tuổi đi nhà trẻ, mẫu giáo, nguy cơ tiếp xúc và lây nhiễm virus từ môi trường sinh hoạt chung luôn hiện hữu.

Chị Lê Thị Hồng Dung ở phường Hạc Thành, đưa con gái 3 tuổi đi tiêm vaccine ngay khi biết có loại vaccine mới. Chị lo ngại con còn nhỏ, thường xuyên bò chơi dưới nền nhà, hay có thói quen đưa tay và đồ vật vào miệng nên dễ tiếp xúc với mầm bệnh. Vì vậy, chị muốn chủ động tạo thêm lớp bảo vệ cho con trước căn bệnh này.

Chị Dung chia sẻ: “Theo tôi tìm hiểu, trẻ dưới 6 tuổi mắc tay chân miệng có thể gặp những triệu chứng và biến chứng rất nguy hiểm. Vì vậy, khi có vaccine, tôi quyết định cho con đi tiêm để chủ động phòng bệnh, nhất là đối với chủng virus nguy hiểm EV71”.

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do nhiều loại virus đường ruột gây ra, thường gặp ở trẻ dưới 6 tuổi, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi. Trong đó, virus EV71 là một trong những tác nhân nguy hiểm nhất bởi có khả năng gây tổn thương hệ thần kinh trung ương, dẫn đến các biến chứng thần kinh, tim mạch và hô hấp.

Vaccine phòng tay chân miệng do virus EV71 được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi. Theo bác sĩ Trịnh Như Lực, Trung tâm Tiêm chủng VNVC Thanh Hóa, trẻ từ 2 tháng đến dưới 2 tuổi cần tiêm 3 mũi, trẻ từ 2 tuổi đến dưới 6 tuổi cần tiêm 2 mũi. Các nghiên cứu cho thấy vaccine có hiệu quả bảo vệ cao, góp phần phòng bệnh và ngăn ngừa nguy cơ nhập viện do EV71.

Cảnh giác nguy cơ biến chứng nặng ở trẻ nhỏ

Theo các bác sĩ, bệnh tay chân miệng thường khởi phát với những biểu hiện tương đối thông thường như sốt, loét miệng, nổi phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân. Tuy nhiên, bệnh có thể diễn biến nhanh, khiến trẻ chuyển nặng chỉ trong vài giờ nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Thực tế, Việt Nam từng ghi nhận nhiều đợt dịch tay chân miệng lớn. Giai đoạn 2011-2012, cả nước có hơn 170.000 ca mắc và hơn 200 trường hợp tử vong. Năm 2023, số ca mắc vượt 181.000, với 31 trường hợp tử vong. Đáng chú ý, virus EV71 chiếm 82% số trường hợp nhập viện và 90,4% số ca bệnh nặng được ghi nhận. Trong năm 2026, cả nước tiếp tục ghi nhận gần 100.000 ca mắc và 10 trường hợp tử vong, trong đó có sự lưu hành của chủng EV71 từ đầu năm.

Tại Khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận, điều trị trẻ mắc tay chân miệng với nhiều mức độ khác nhau. Hiện khoa đang điều trị nội trú cho khoảng 30 bệnh nhi mắc bệnh, chiếm 1/3 tổng số bệnh nhi toàn khoa. Phần lớn trẻ có thể hồi phục nếu được chăm sóc và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, những trường hợp mắc bệnh do EV71 luôn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nặng.

Bác sĩ Khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa thăm khám, theo dõi và điều trị cho trẻ mắc tay chân miệng.

Bác sĩ Đinh Hoàng Anh, Phó Trưởng khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa cho biết: “Hiện nay, số trẻ mắc tay chân miệng phải nhập viện có xu hướng tăng. Một số trường hợp có nguy cơ biến chứng viêm phổi, biến chứng thần kinh. Trẻ nhập viện trong tình trạng khó thở, thở nhanh, co giật, có trường hợp bệnh đã chuyển độ tương đối nặng”.

Tiêm chủng kết hợp chủ động phòng lây nhiễm

Bệnh tay chân miệng lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc với dịch tiết từ mũi, họng, nước bọt, dịch từ các nốt phỏng hoặc phân của người nhiễm virus. Môi trường nhà trẻ, trường mầm non với nhiều trẻ sinh hoạt chung cũng tạo điều kiện thuận lợi để bệnh lây lan.

Việc đưa vaccine phòng virus EV71 vào triển khai được kỳ vọng sẽ góp phần giảm số ca mắc do chủng virus nguy hiểm này, hạn chế biến chứng nặng và giảm áp lực cho các cơ sở điều trị. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả bảo vệ, trẻ cần được tiêm đầy đủ, đúng lịch. Sau tiêm khoảng 2 tuần, cơ thể mới bắt đầu hình thành miễn dịch bảo vệ.

Bác sĩ Trịnh Như Lực, Trung tâm Tiêm chủng VNVC Thanh Hóa khuyến cáo: “Phụ huynh nên chủ động đưa trẻ đi tiêm vaccine sớm, không nên chờ đến khi tại nơi ở hoặc trường học xuất hiện ca mắc mới tiêm. Vaccine cần được tiêm đủ liều, đúng lịch để phát huy hiệu quả bảo vệ”.

Nhân viên VNVC tư vấn cho phụ huynh về lịch tiêm vaccine phòng EV71 và các biện pháp vệ sinh, chăm sóc nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm bệnh tay chân miệng ở trẻ.

Các bác sĩ lưu ý, vaccine hiện mới phòng bệnh do virus EV71, chưa bảo vệ trẻ trước tất cả các tác nhân gây bệnh tay chân miệng. Vì vậy, phụ huynh vẫn cần duy trì các biện pháp phòng bệnh như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi, vật dụng và bề mặt trẻ tiếp xúc. Khi trẻ có biểu hiện sốt, loét miệng, nổi phỏng nước hoặc các dấu hiệu bất thường như giật mình, run chi, đi đứng loạng choạng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Sự xuất hiện của vaccine phòng EV71 bổ sung thêm một giải pháp dự phòng quan trọng, giúp trẻ có thêm cơ hội được bảo vệ trước tác nhân nguy hiểm gây bệnh tay chân miệng. Chủ động tiêm chủng kết hợp với thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh, chăm sóc sẽ góp phần hạn chế nguy cơ mắc bệnh và những biến chứng đáng tiếc ở trẻ nhỏ.

Kim Dung