Ứng cử viên Tổng Thư ký LHQ kêu gọi cải tổ mạnh mẽ

Đại sứ Guyana tại Liên hợp quốc (LHQ) Carolyn Rodrigues-Birkett, một trong những ứng cử viên cho vị trí Tổng Thư ký LHQ nhiệm kỳ tới, cho rằng tổ chức này cần được cải tổ mạnh mẽ để đáp ứng những thách thức hiện nay, trong đó có việc xem xét lại tính phù hợp của các cơ cấu được thiết lập từ năm 1945.

Phát biểu tại Trung tâm Stimson ở Washington (Mỹ), bà Rodrigues-Birkett nhấn mạnh lời kêu gọi cải tổ LHQ đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Theo bà, cần đặt câu hỏi liệu “các cơ cấu của năm 1945 có còn phù hợp với thực tế năm 2026 hay không”. Theo bà, cải tổ Hội đồng Bảo an là một nội dung quan trọng, song thuộc thẩm quyền của các quốc gia thành viên chứ không phải vai trò trực tiếp của Tổng Thư ký. Bên cạnh đó, LHQ cần rà soát hoạt động của hơn 35 cơ quan, quỹ và chương trình trực thuộc nhằm giảm thiểu sự chồng chéo, trùng lặp, qua đó nâng cao hiệu quả triển khai các hoạt động trên thực địa.

Ứng cử viên của Guyana cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải cải tổ Ban Thư ký LHQ theo hướng nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường phối hợp với các quốc gia thành viên và bảo đảm bộ máy này hoạt động phù hợp với định hướng của các nước thành viên. Bà khẳng định LHQ không thể tiếp tục duy trì cơ cấu như hiện nay mà cần có những thay đổi thực chất.

Cải tổ LHQ cũng là vấn đề được nhiều lãnh đạo và quan chức ngoại giao quốc tế đề cập. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov kêu gọi cải tổ Ban Thư ký LHQ, cho rằng cơ quan này đang bị một nhóm quốc gia chi phối nhằm phục vụ lợi ích riêng. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết LHQ đang chịu sức ép phải cải tổ. Trong khi đó, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho rằng quá trình thay đổi cần bắt đầu từ việc cải tổ Hội đồng Bảo an.

Hiện có 7 ứng cử viên đang cạnh tranh vị trí Tổng Thư ký LHQ, trong đó có Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi, Tổng Thư ký Hội nghị LHQ về Thương mại và Phát triển Rebeca Grynspan, cựu Tổng thống Senegal Macky Sall và Đại sứ Guyana tại LHQ Carolyn Rodrigues-Birkett.

Ông Antonio Guterres, người đảm nhiệm cương vị Tổng Thư ký LHQ từ năm 2017, sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 31/12/2026. Theo quy trình lựa chọn, Hội đồng Bảo an sẽ chọn ứng cử viên để đề cử, sau đó Đại hội đồng LHQ tiến hành bỏ phiếu bổ nhiệm Tổng Thư ký mới.

Thanh Vân