Từ lễ hội truyền thống đầu xuân đến sản phẩm du lịch đặc sắc

Mùa lễ hội đầu xuân ở xứ Thanh vừa là dịp để người dân tưởng nhớ tiền nhân, cầu mong bình an, vừa là không gian sinh hoạt văn hóa đặc sắc được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong dòng chảy phát triển của du lịch, những lễ hội ấy được xác định là nguồn tài nguyên văn hóa quan trọng, góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch xứ Thanh.

Nghi lễ rước kiệu tại lễ dâng hương đền thờ Trung túc Vương Lê Lai.

Tại vùng đất Kiên Thọ, lễ dâng hương đền thờ Trung túc Vương Lê Lai được tổ chức vào mùng 8 tháng giêng hằng năm đã trở thành hoạt động văn hóa - tâm linh giàu ý nghĩa. Lễ dâng hương bắt đầu với nghi lễ rước kiệu từ làng Thành Sơn về đền thờ trong tiếng trống, tiếng chiêng rộn rã. Trong không khí trang nghiêm của nghi lễ dâng hương, người dân và du khách cùng tưởng nhớ công lao to lớn của Trung túc Vương Lê Lai và các bậc tiền nhân trong cuộc chiến chống giặc Minh xâm lược.

Sức hút của lễ hội được nhân lên khi đặt trong tổng thể không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào Mường và kết nối với Khu Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh. Nhiều du khách lựa chọn kết hợp tham dự lễ dâng hương với hành trình du lịch văn hóa đầu xuân, khám phá các di tích lịch sử trên vùng đất Lam Sơn. Sự kết nối giữa lễ hội và các điểm đến di tích đã tạo sức hút cho những trải nghiệm văn hóa, góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch lịch sử - tâm linh của tỉnh. Bởi vậy, lễ dâng hương đền thờ Trung túc Vương Lê Lai những năm gần đây ngày càng thu hút đông đảo Nhân dân, du khách. Qua đó không chỉ góp phần giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống, lễ hội mà còn tạo động lực để địa phương phát triển du lịch.

Ở khu vực miền núi phía Tây, lễ hội Khai hạ suối cá Cẩm Lương (xã Cẩm Tú) diễn ra vào mùng 7, mùng 8 tháng giêng hằng năm, từ lâu đã trở thành sự kiện văn hóa - du lịch tiêu biểu của tỉnh. Lễ hội gắn với thắng cảnh suối cá thần nổi tiếng dưới chân núi Trường Sinh. Trong không gian linh thiêng của đền thờ bên suối, phần lễ được tổ chức trang trọng với các nghi thức dâng hương cầu cho bản làng yên vui, mùa màng thuận lợi; phần hội rộn ràng với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao truyền thống của địa phương.

Sự kết hợp giữa yếu tố tín ngưỡng dân gian và cảnh quan thiên nhiên độc đáo đã tạo nên sức hấp dẫn riêng cho lễ hội Khai hạ suối cá Cẩm Lương. Mỗi dịp lễ hội, đông đảo người dân và du khách tìm về đây để tham quan, chiêm ngưỡng suối cá, dâng hương tại đền thờ và hòa mình vào không khí lễ hội. Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Cẩm Tú, Phùng Thế Tài cho biết: “Chúng tôi luôn chú trọng bảo tồn những nghi thức truyền thống của lễ hội, đồng thời gắn với hoạt động quảng bá du lịch. Khi du khách đến tham dự lễ hội và tìm hiểu văn hóa địa phương, đó cũng là cách để giá trị di sản được lan tỏa, đồng thời góp phần đưa suối cá Cẩm Lương trở thành điểm đến du lịch văn hóa mang đậm dấu ấn bản địa”.

Ngoài những lễ hội tiêu biểu nói trên, nhiều lễ hội đầu xuân khác trên địa bàn tỉnh cũng góp phần làm phong phú thêm bức tranh du lịch văn hóa xứ Thanh. Lễ hội chùa Mèo (xã Linh Sơn) diễn ra vào mùng 6 - 7 tháng giêng thu hút đông đảo người dân và du khách về dâng hương, du xuân; lễ hội Sết Boọc Mạy của đồng bào Thái (xã Xuân Du) vào mùng 10 tháng giêng; lễ hội trò Chiềng (xã Yên Ninh); lễ hội truyền thống làng Cổ Định (xã Tân Ninh)... và rất nhiều lễ hội truyền thống ở các địa phương vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Mỗi lễ hội là một mảnh ghép độc đáo, phản ánh sự đa dạng trong đời sống văn hóa của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Từ góc nhìn phát triển du lịch, các lễ hội truyền thống chính là nguồn tài nguyên văn hóa giàu tiềm năng. Khi được tổ chức bài bản, gắn với hoạt động quảng bá và xây dựng các trải nghiệm phù hợp, lễ hội không chỉ dừng lại ở sinh hoạt văn hóa cộng đồng mà còn có thể trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc. Du khách đến với lễ hội không chỉ để tìm hiểu các nghi thức tâm linh mà còn có cơ hội khám phá di tích, thưởng thức ẩm thực địa phương, tìm hiểu phong tục tập quán và hòa mình vào không gian văn hóa bản địa. Trong định hướng phát triển du lịch bền vững, việc khai thác giá trị lễ hội cần đi đôi với bảo tồn bản sắc truyền thống. Khi cộng đồng địa phương trở thành chủ thể gìn giữ và phát huy di sản, lễ hội không chỉ được duy trì bền vững mà còn tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương.

Từ những lễ hội truyền thống đầu xuân, nhiều giá trị văn hóa của xứ Thanh đang được bảo tồn, phát huy theo cách tiếp cận mới. Khi được kết nối hài hòa với các điểm đến, di tích và hoạt động trải nghiệm, lễ hội không chỉ là ký ức văn hóa của cộng đồng mà còn trở thành nguồn cảm hứng để hình thành những sản phẩm du lịch đặc sắc, góp phần làm giàu thêm sức hấp dẫn của mảnh đất “địa linh nhân kiệt”.

Bài và ảnh: Hoài Anh