Trịnh Tiến Dũng - người con xứ Thanh và hành trình đưa kết cấu thép Việt Nam vươn tầm thế giới

Con đường đi lên của ông Trịnh Tiến Dũng, người sáng lập và điều hành Công ty Cổ phần Cơ khí Xây dựng Thương mại Đại Dũng, không phải bằng “đi tắt”, mà bằng tích lũy nghề nghiệp, kiên trì đầu tư công nghệ, coi chất lượng là danh dự và chữ tín là nền móng.

Trong thế kỷ XXI - thế kỷ của hội nhập sâu rộng, cạnh tranh công nghệ và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, vị thế của một quốc gia không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng, mà còn bằng năng lực làm chủ công nghệ và khả năng tham gia vào những công trình có giá trị gia tăng cao. Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, động lực ấy chỉ thực sự bền vững khi doanh nghiệp tư nhân không chỉ lớn mạnh về quy mô, mà còn đủ năng lực kỹ thuật, quản trị và tầm nhìn để bước ra thị trường quốc tế, đóng góp trực tiếp vào công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.

Ông Trịnh Tiến Dũng, người sáng lập và điều hành Công ty Cổ phần Cơ khí Xây dựng Thương mại Đại Dũng.

Trong dòng chảy ấy, câu chuyện về Trịnh Tiến Dũng, người sáng lập và điều hành Công ty Cổ phần Cơ khí Xây dựng Thương mại Đại Dũng, là một minh chứng tiêu biểu. Sinh năm 1969, quê xã Định Tân, tỉnh Thanh Hóa, ông xuất thân trong một gia đình lao động bình dị, sớm gắn với nghề cơ khí và kỷ luật lao động. Con đường đi lên của ông không phải bằng “đi tắt”, mà bằng tích lũy nghề nghiệp, kiên trì đầu tư công nghệ, coi chất lượng là danh dự và chữ tín là nền móng. Đó cũng là phong cách rất “xứ Thanh”: mộc mạc, thực tế, ít phô trương nhưng quyết liệt trong hành động.

Từ một kỹ sư cơ khí làm việc tại TP Hồ Chí Minh, năm 1995 ông lựa chọn khởi nghiệp trong lĩnh vực kết cấu thép công nghiệp, một ngành đòi hỏi vốn lớn, kỹ thuật cao, quản trị nghiêm ngặt và đặc biệt phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Bắt đầu từ quy mô nhỏ, doanh nghiệp từng bước mở rộng nhà máy, hiện đại hóa dây chuyền, chuẩn hóa quy trình kiểm soát chất lượng và xây dựng đội ngũ kỹ sư, công nhân lành nghề. Chính nền tảng đó đã tạo nên một thương hiệu kết cấu thép Việt Nam đủ sức tham gia những công trình “khó nhất, gấp nhất, chuẩn nhất”.

Dấu ấn quốc tế - Khi kết cấu thép Việt Nam bước ra sân chơi toàn cầu

Bước ngoặt quan trọng của Đại Dũng nằm ở quyết tâm làm chủ công nghệ thay vì chỉ gia công phụ trợ. Trong ngành kết cấu thép, khoảng cách giữa “làm theo bản vẽ” và “làm chủ thiết kế – mô phỏng – tối ưu hóa kết cấu” là rất lớn. Doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống thiết kế 3D, mô phỏng kết cấu phức tạp; dây chuyền cắt CNC, hàn tự động; công nghệ xử lý bề mặt hiện đại; cùng quy trình kiểm tra không phá hủy (NDT). Khi chất lượng được quản trị theo chuẩn mực quốc tế và sai số được kiểm soát ở mức rất thấp, doanh nghiệp mới đủ điều kiện bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu, nơi các tiêu chuẩn an toàn, chất lượng, tiến độ đều khắt khe.

Dấu ấn nổi bật là việc doanh nghiệp tham gia cung cấp kết cấu thép cho các sân vận động phục vụ FIFA World Cup 2022 tại Qatar. Sân vận động Lusail - nơi diễn ra trận chung kết, là công trình có quy mô rất lớn, đòi hỏi hệ mái thép phức tạp và độ chính xác cực cao trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Stadium 974 - sân vận động modul có thể tháo dỡ, lại yêu cầu đồng bộ hóa cấu kiện, lắp ráp chính xác và kiểm soát biến dạng nghiêm ngặt. Việc một doanh nghiệp Việt Nam góp mặt ở những công trình biểu tượng của World Cup là minh chứng rõ ràng rằng năng lực cơ khí chế tạo và quản trị chất lượng của Việt Nam đã tiệm cận chuẩn toàn cầu.

Sau dấu ấn World Cup, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng sự hiện diện tại Trung Đông, Nhật Bản và châu Âu. Những dự án mái vòm quy mô lớn tại Trung Đông, các công trình có tiêu chuẩn khắt khe ở Nhật Bản, cùng yêu cầu chứng nhận, tiêu chuẩn EN tại châu Âu, đều cho thấy doanh nghiệp Việt Nam có thể cạnh tranh tại những thị trường khó tính nhất. Ở một tầng nghĩa sâu hơn, các hợp đồng quốc tế không chỉ đem lại doanh thu, mà còn “kéo” công nghệ và kỷ luật sản xuất của doanh nghiệp Việt lên một chuẩn mới: chuẩn của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Các công trình trong nước – Nền tảng nội lực và khẳng định thương hiệu

Song song với các dự án quốc tế, Đại Dũng khẳng định vai trò tại thị trường trong nước bằng hàng loạt công trình quy mô lớn đã hoàn thành và đang triển khai. Doanh nghiệp tham gia nhiều dự án nhà máy công nghiệp, nhiệt điện, xi măng, trung tâm thương mại, cao ốc văn phòng và hạ tầng logistics tại nhiều địa phương, những công trình đòi hỏi năng lực sản xuất ổn định, kiểm soát chất lượng đồng bộ và quản trị tiến độ nghiêm ngặt.

Điểm nhấn của giai đoạn gần đây là các hợp đồng có khối lượng rất lớn như Sân vận động Hưng Yên (khoảng 15.000 tấn thép) và công trình Trống Đồng (khoảng 40.000 tấn thép). Với các dự án hàng chục nghìn tấn thép, bài toán không còn là “gia công” đơn thuần, mà là năng lực tổ chức sản xuất - vận chuyển - lắp dựng theo chuỗi, quản lý tiến độ đa hạng mục, kiểm soát chất lượng trên số lượng cấu kiện khổng lồ, và bảo đảm an toàn tuyệt đối trên công trường.

Đáng chú ý, việc doanh nghiệp trong nước đảm nhận các công trình quy mô lớn giúp tăng tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc vào nhà thầu nước ngoài, giữ lại giá trị gia tăng trong nền kinh tế, tạo thêm công ăn việc làm và nâng cao trình độ kỹ thuật của lực lượng lao động. Ở góc độ chính sách công nghiệp, mỗi hợp đồng lớn trong nước mà doanh nghiệp Việt làm chủ chính là một bước “tăng hạng” năng lực sản xuất quốc gia: từ chỗ phụ thuộc nhập khẩu thiết kế – chế tạo – lắp dựng, sang tự chủ dần các mắt xích quan trọng.

Đóng góp cho Thanh Hóa - Lan tỏa giá trị từ quê hương đến quốc gia

Hành trình của Trịnh Tiến Dũng không chỉ là câu chuyện thành công của một doanh nhân, mà còn là một “điểm tựa” truyền cảm hứng cho Thanh Hóa trong giai đoạn phát triển mới. Đóng góp cho quê hương trước hết nằm ở hình mẫu phát triển: một người con xứ Thanh đi lên bằng nghề, bằng công nghệ và bằng uy tín. Trong bối cảnh Thanh Hóa đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, phát triển hạ tầng, phát triển Khu kinh tế Nghi Sơn và hệ thống khu công nghiệp, mô hình doanh nghiệp tư nhân dựa trên công nghệ - quản trị hiện đại - nhân lực chất lượng cao chính là hướng đi cần nhân rộng.

Đặc biệt, Đại Dũng đã hiện diện rõ nét tại Khu kinh tế Nghi Sơn bằng Dự án Nhà máy Cơ khí Công nghệ cao Nghi Sơn. Theo thông tin công bố, dự án có quy mô sử dụng đất khoảng 10,2 ha, công suất thiết kế 50.000 tấn sản phẩm/năm, với tổng mức đầu tư khoảng 501,689 tỷ đồng. Giai đoạn I của nhà máy đã được tổ chức khánh thành ngày 10/3/2025; dự án được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư ngày 27/6/2023 và được cấp giấy phép xây dựng ngày 4/5/2024. Đây không chỉ là một “điểm đặt nhà máy”, mà là một lựa chọn chiến lược: đưa năng lực cơ khí chế tạo công nghệ cao về ngay trung tâm động lực công nghiệp của tỉnh.

Từ góc độ phát triển địa phương, nhà máy tại Nghi Sơn có thể tạo ra ít nhất ba hiệu ứng lan tỏa.

Một là hiệu ứng việc làm và đào tạo nghề: công nghiệp cơ khí - kết cấu thép đòi hỏi đội ngũ kỹ sư, thợ hàn, thợ lắp dựng, cán bộ QA/QC... với kỷ luật cao; khi nhà máy vận hành, lực lượng lao động tại chỗ sẽ được “đào tạo trong công việc” theo chuẩn doanh nghiệp công nghiệp hiện đại.

Hai là hiệu ứng chuỗi cung ứng: sự hiện diện của một cơ sở chế tạo công nghệ cao sẽ kéo theo nhu cầu dịch vụ logistics, vật tư, bảo dưỡng, phụ trợ – góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ quanh Nghi Sơn.

Ba là hiệu ứng nâng chuẩn công nghiệp địa phương: khi sản phẩm hướng tới các lĩnh vực như công nghiệp nặng, hóa dầu, nhiệt điện, kết cấu thép quy mô lớn..., yêu cầu tiêu chuẩn và quản trị chất lượng sẽ tạo áp lực tích cực để hệ sinh thái công nghiệp của tỉnh vận hành theo chuẩn cao hơn.

Ở tầm rộng hơn, đóng góp của Đại Dũng cho quốc gia cũng đi qua “cửa ngõ Thanh Hóa”. Nghi Sơn là một cực tăng trưởng công nghiệp quan trọng, gắn với lọc hóa dầu, nhiệt điện, cảng biển, logistics và các dự án công nghiệp nặng. Việc một doanh nghiệp Việt đầu tư nhà máy cơ khí công nghệ cao tại đây giúp tăng năng lực tự chủ của nền công nghiệp trong nước, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu cấu kiện – module – kết cấu, đồng thời nâng cao tỷ lệ nội địa hóa cho các dự án công nghiệp quy mô lớn. Về dài hạn, đó là đóng góp rất thực chất cho mục tiêu phát triển công nghiệp nền tảng – điều kiện then chốt để Việt Nam “vươn mình” bằng sức mạnh sản xuất và công nghệ.

Từ một gia đình lao động bình dị đến những công trình tầm vóc quốc tế, hành trình của Trịnh Tiến Dũng cho thấy sức mạnh của khát vọng được dẫn dắt bằng tri thức nghề nghiệp và tư duy công nghệ. Trong thế kỷ vươn mình, khi kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng, mô hình như Đại Dũng gợi mở một thông điệp rõ ràng: doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể làm chủ những lĩnh vực kỹ thuật cao nhất, nếu kiên trì đầu tư công nghệ, chuẩn hóa quản trị và coi con người là trung tâm của năng lực cạnh tranh. Và trong hành trình ấy, Thanh Hóa không chỉ là nơi “sinh ra” một doanh nhân, mà đang trở thành điểm đặt những năng lực sản xuất mới – để giá trị từ quê hương lan tỏa trở lại, góp phần bồi đắp nền công nghiệp quốc gia trong thời đại mới.

PGS,TS. Đồng Đại Lộc