Thời cơ, niềm tin và trách nhiệm

Ngày 24/7/1945, gần một tháng trước khi Lệnh Tổng khởi nghĩa được phát ra, tự vệ và Nhân dân Hoằng Hóa đã bao vây toán quân đi đàn áp cơ sở cách mạng, bắt sống tri phủ cùng đơn vị bảo an binh tại cồn Mã Nhón, cồn Ba Cây. Hoằng Hóa trở thành huyện đầu tiên của Thanh Hóa giành được chính quyền, thuộc số ít địa phương cả nước làm được điều đó trước ngày tổng khởi nghĩa. Một quyết định táo bạo đến mức mạo hiểm. Vì sao nó thành công?

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Câu trả lời quen thuộc là sự chuẩn bị. Thời cơ Tháng Tám không đến như một tình huống bất ngờ: nó đã được Đảng dự báo từ Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” ra đời ngày 12/3/1945. Nhưng còn một điều kiện khác không kém phần quyết định: chính quyền cách mạng khi ấy sinh ra không phải từ một văn bản hành chính, mà từ lòng tin được gây dựng trong dân, kể từ hội nghị thành lập Đảng bộ tỉnh tại làng Yên Trường, xã Thọ Lập (Thọ Xuân) ngày 29/7/1930 - qua những cuộc họp bí mật trong nhà dân, những làng “hoàn toàn” do Việt Minh làm chủ, những người nông dân che chở cán bộ dù biết rõ hiểm nguy. Chính nền tảng ấy giải thích tốc độ của Tháng Tám ở xứ Thanh: lệnh khởi nghĩa phát ra đêm 18, rạng sáng 19/8/1945, chỉ trong ít ngày các phủ, huyện lần lượt về tay Nhân dân; đến 23/8/1945, tại thị xã Thanh Hóa, Ủy ban Nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh do đồng chí Lê Tất Đắc làm Chủ tịch ra mắt trước hàng vạn người.

Tám mươi mốt năm sau, câu chuyện thời cơ và lòng dân ấy vẫn còn nguyên tính thời sự. Quy hoạch tỉnh đã đặt mục tiêu đưa Thanh Hóa thành cực tăng trưởng mới ở phía Bắc. Nhưng tiềm năng chỉ là điểm xuất phát; khoảng cách giữa tiềm năng và một cực tăng trưởng mạnh nằm ở năng lực quản trị, chất lượng nhân lực và khả năng tổ chức thực hiện. Xét đến cùng, tất cả vẫn quay về hai chữ: vì dân. Chỉ thị số 12/CT-UBND ngày 30/7/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng về tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, giảm các cuộc họp không cần thiết, dành thời gian đi cơ sở cũng là trở lại tinh thần ấy: quản lý không phải để ký văn bản trong phòng, mà để giải quyết vấn đề cụ thể của người dân.

Những câu chuyện trong số báo này gặp nhau ở một điểm: sự có mặt. Đồng chí Lê Chủ - Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Hành chính tỉnh khóa I - khi đã nghỉ hưu, có hôm mưa rét vẫn lội xuống đồng cùng bà con Hợp tác xã Yên Lộ hướng dẫn chăm sóc cây trồng. Ông Nguyễn Văn Thát, thời làm Bí thư Huyện ủy Quảng Xương (1977-1983), mạnh dạn giao đàn lợn tập thể về từng hộ dân, cử cán bộ bám cơ sở tập huấn kỹ thuật: chỉ sau nửa năm 1978, đàn lợn của huyện tăng lên 13.200 con, gấp 5 lần năm trước. Những cán bộ rời phố lên miền núi hôm nay đo khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân bằng bữa cơm, câu hỏi thăm giản dị chứ không bằng văn bản. Ở đâu cán bộ gần dân, sát dân, ở đó niềm tin được bồi đắp - nền móng bền vững nhất cho mọi mục tiêu phát triển.

6 tháng đầu năm 2026 cho thấy rõ điều đó: GRDP của tỉnh tăng 7,21%, thu ngân sách tăng gần 16%, số doanh nghiệp thành lập mới dẫn đầu khu vực Bắc Trung bộ - nhưng báo cáo cũng thẳng thắn nhìn nhận tăng trưởng chưa đạt kế hoạch đề ra, nhiều dự án tồn đọng, không ít nơi giải ngân đầu tư công còn chậm. Đánh giá đúng thực chất kết quả, chỉ ra hạn chế, nguyên nhân là yêu cầu xuyên suốt trong lãnh đạo, chỉ đạo, để mỗi việc còn dang dở đều có địa chỉ, có lộ trình khắc phục.

Tại phiên họp Chính phủ tháng 6 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nói: “Thể chế không còn là điểm nghẽn của điểm nghẽn nữa. Thực thi nhiệm vụ, tổ chức triển khai đang là điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Chủ trương đúng, quy hoạch đẹp, mục tiêu rõ mới chỉ là điều kiện cần; điều quyết định nằm ở khâu gần dân nhất: cán bộ có thực sự bắt tay vào làm hay không. Đồng chí cũng gợi mở: cần chủ động “mở ra và khai thác hiệu quả các không gian phát triển mới” - không gian số, không gian biển, như điện gió ngoài khơi, nuôi biển công nghệ cao, công nghệ sinh học biển... Với một tỉnh có bờ biển dài và Khu Kinh tế Nghi Sơn, cực tăng trưởng mới không thể chỉ trông vào những gì đã có.

Thời cơ hôm nay không còn là thời cơ giành chính quyền, mà là thời cơ kiến tạo một tương lai giàu đẹp, văn minh - chỉ mở ra trọn vẹn với những ai đủ lực lượng, đủ bản lĩnh và đủ gắn bó với đời sống Nhân dân.

Mùa thu này, khi lá cờ đỏ sao vàng lại tung bay trên khắp nẻo đường xứ Thanh, câu hỏi đáng đặt ra không chỉ là niềm tự hào về quá khứ, mà là: hôm nay, ta đã làm gì để xứng đáng với những gì cha ông đã đánh đổi? Câu trả lời không nằm ở những điều lớn lao, mà ở từng việc nhỏ được làm tận tâm, tận lực, vì lợi ích của Nhân dân - như suốt tám mươi mốt năm qua trên mảnh đất xứ Thanh anh hùng.

Thanh Hóa