Thay đổi cách làm để người dân vùng biên tự vươn lên

Một con bò giống, vài trăm cây lát xoan hay một vườn bưởi có thể chưa tạo nên thay đổi lớn đối với một gia đình. Nhưng nếu người dân biết cách chăm sóc, phòng bệnh, tính toán sản xuất và tiếp tục nhân rộng, những nguồn hỗ trợ ban đầu có thể trở thành sinh kế lâu dài. Đó là cách Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5 (Quân khu 4) đang triển khai các mô hình hỗ trợ người dân tại khu vực biên giới phía Tây Thanh Hóa. Thay vì chỉ trao giống, đơn vị chú trọng hướng dẫn để người dân tự làm, tự duy trì và có thể mở rộng mô hình sau khi chương trình kết thúc.

Đội sản xuất Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5 giúp các hộ gia đình trên địa bàn phát triển mô hình nuôi ốc nhồi.

Gia đình anh Hà Văn Lứng ở bản Chai, xã Mường Chanh là một trong những hộ được hỗ trợ bò giống và cây lát xoan, anh Lứng đồng thời được cán bộ đơn vị hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, trồng cây. Trong quá trình thực hiện, cán bộ thường xuyên đến kiểm tra, giải đáp những vấn đề phát sinh. Đàn bò của gia đình phát triển tốt, cây lát xoan sinh trưởng ổn định. Vườn bưởi cũng được chăm sóc đúng kỹ thuật và bắt đầu mang lại nguồn thu. Với gia đình anh Lứng, điều có giá trị không chỉ nằm ở số con giống hay cây giống được hỗ trợ, mà ở việc có thêm kinh nghiệm để tiếp tục sản xuất.

Từ những hộ dân cụ thể như gia đình anh Lứng, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5 tiếp tục đánh giá những mô hình phù hợp để mở rộng. Thượng tá Nguyễn Duy Trung, Phó Chính ủy Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5 cho biết: “Đơn vị căn cứ vào điều kiện tự nhiên và tập quán của từng khu vực để lựa chọn mô hình. Nuôi trâu, bò bản địa, gà đen, ốc nhồi, ếch thương phẩm; trồng lát xoan, bưởi là những mô hình đã được triển khai. Cán bộ, nhân viên các đội sản xuất theo dõi quá trình thực hiện, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc và phòng bệnh. Thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục chọn những mô hình phù hợp chuyển giao cho người dân”.

Trong quá trình đưa kỹ thuật đến với người dân, cán bộ đơn vị gặp một trở ngại đó là người dân ít sử dụng tiếng phổ thông. Vì vậy, những hướng dẫn liên quan đến chăn nuôi, trồng trọt, phòng dịch nếu truyền đạt không đúng cách sẽ khó đạt hiệu quả. Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5 chọn cách bắt đầu từ chính cán bộ của mình, đơn vị tổ chức các lớp học tiếng đồng bào cho cán bộ, nhân viên.

Từ câu chuyện sản xuất, mối quan hệ giữa cán bộ, chiến sĩ với người dân cũng được mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác. Thông qua chương trình “Nâng bước em tới trường”, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5 hiện hỗ trợ 29 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Ngoài kinh phí, các em còn được cán bộ, nhân viên và trí thức trẻ tình nguyện theo dõi, kèm cặp trong học tập. Cách hỗ trợ này nhằm giải quyết một phần khó khăn trước mắt, đồng thời giúp đơn vị nắm được tình hình học tập của từng em. Với những trường hợp có nguy cơ bỏ học, sự động viên và hỗ trợ kịp thời có thể giúp các em tiếp tục đến trường.

Đối với người lớn, một số lớp học lại tập trung vào việc bổ sung kiến thức cơ bản. Hằng năm, đơn vị tổ chức từ một đến hai lớp xóa mù chữ và tái mù chữ cho đồng bào. Việc biết đọc, biết viết giúp người dân thuận lợi hơn khi tiếp nhận thông tin, tìm hiểu chính sách hoặc tiếp cận những kiến thức phục vụ sản xuất.

Thiếu tá Ngân Văn Thắng, Đội trưởng Đội sản xuất 3 cho biết: “Cách làm của đơn vị không đặt nặng việc tạo ra những mô hình lớn trong thời gian ngắn. Đơn vị tập trung vào những việc phù hợp với khả năng của người dân và có thể duy trì sau khi được hỗ trợ. Một hộ có thêm đàn bò khỏe mạnh, một gia đình có vườn cây phát triển tốt, một người dân biết cách bảo vệ vật nuôi khi rét, một học sinh tiếp tục được đến trường hay một người lớn biết đọc, biết viết đều là những kết quả cụ thể của quá trình này”.

Với địa bàn biên giới, những kết quả đó có ý nghĩa vượt ra ngoài câu chuyện giảm nghèo. Đời sống ổn định hơn tạo điều kiện để người dân gắn bó với địa bàn; sự tin tưởng và phối hợp giữa Nhân dân với lực lượng làm nhiệm vụ cũng được tăng cường. Đó cũng là cơ sở để củng cố “thế trận lòng dân”, góp phần xây dựng khu vực biên giới vững mạnh và giữ gìn an ninh, chủ quyền vững chắc.

Bài và ảnh: Hoàng Lan