Thắp lửa du lịch cộng đồng thôn Vịn từ sức trẻ

Từ những chuyến đi trải nghiệm và khát vọng làm điều có ích cho quê hương, chàng trai dân tộc Thái Vi Văn Sơn (31 tuổi) quyết định “bỏ phố” trở về quê, về với thôn (bản) Vịn, xã Bát Mọt để bắt đầu hành trình phát triển du lịch cộng đồng.

Chàng trai dân tộc Thái Vi Văn Sơn (áo màu xanh) vui vẻ trò chuyện cùng du khách đến trải nghiệm du lịch cộng đồng tại thôn Vịn, xã Bát Mọt.

Là người trẻ năng động, yêu thích khám phá, Sơn thường tranh thủ những dịp rảnh rỗi để đi và khám phá những vùng đất mới. Từ Mai Châu (Phú Thọ) đến làng Thái Hải (Thái Nguyên), qua những điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng, Sơn không chỉ tìm thấy niềm vui trải nghiệm mà còn có cơ hội lắng nghe câu chuyện của những người đang trực tiếp làm du lịch. Cách họ gìn giữ bản sắc văn hóa, biến những điều bình dị trong đời sống thành sản phẩm du lịch hấp dẫn du khách khiến Sơn nghĩ nhiều hơn về bản làng nơi mình sinh ra.

Nằm trong vùng đệm Vườn Quốc gia Xuân Liên, thôn Vịn sở hữu không gian núi rừng hùng vĩ, khoáng đạt, khí hậu mát mẻ. Từ đây, du khách có thể thử sức mình trên những cung đường trekking khám phá các cánh rừng trải dài, ghé thăm cây di sản. Đây cũng là nơi đồng bào dân tộc Thái sinh sống, lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc.

Thế nhưng, làm thế nào để những tiềm năng, lợi thế ấy trở thành sản phẩm du lịch, tạo sinh kế và mang lại thu nhập cho người dân vẫn là câu hỏi không dễ trả lời. Những băn khoăn, trăn trở ấy như tiếng gọi da diết vang vọng từ phía bản làng, thúc giục bước chân Sơn trở về. “Ý tưởng phát triển du lịch cộng đồng tại quê hương đã được nung nấu, ấp ủ trong tôi từ rất lâu. Năm 2018, tôi đã lập fanpage Du lịch cộng đồng bản Vịn - xã Bát Mọt với mong muốn lan tỏa hơn nữa những hình ảnh đẹp, câu chuyện giản dị, mộc mạc mà thân tình, gần gũi về cuộc sống của người dân thôn Vịn đến với du khách. Khi có khách liên hệ qua fanpage, tôi sẵn sàng là người tư vấn, hỗ trợ kết nối với chủ homestay trong bản”, Sơn chia sẻ.

Năm 2025, Sơn quyết định “bỏ phố” để trở về thôn Vịn, đóng góp sức mình phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương. Tận dụng các mối quan hệ xã hội tích lũy trong thời gian làm việc tại Hà Nội, Sơn còn kết nối với một số doanh nghiệp, tìm kiếm cơ hội đầu tư phát triển du lịch cộng đồng tại thôn Vịn.

Sơn hiểu rằng du lịch cộng đồng không thể được gây dựng bằng nỗ lực của riêng một người. Muốn mở ra hướng phát triển mới, phải có sự tham gia của chính những người đang sống trong cộng đồng ấy. Vì vậy, Sơn tích cực vận động bà con thay đổi cách nghĩ, từng bước học cách làm du lịch từ những điều nhỏ nhất: giữ gìn vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan, cải tạo nhà ở để đón khách, chuẩn bị những món ăn mang hương vị bản địa.

Sơn mạnh dạn dựng 2 chòi lá ngay trong khuôn viên nhà, mỗi chòi rộng khoảng 15m2 phục vụ nhu cầu ăn uống của du khách. Những chiếc chòi lá của gia đình Sơn có không gian thoáng đãng, hài hòa với thiên nhiên. Ở đây chủ yếu phục vụ những món ăn đặc trưng của đồng bào Thái như: cá suối, rau rừng, xôi nếp nương, gà đen, canh uôi... Không cầu kỳ trong cách bài trí hay chế biến, sức hấp dẫn nằm ở hương vị địa phương và trải nghiệm gần gũi với đời sống bản làng.

Con số đầu tư 2 chòi lá phục vụ khách du lịch của gia đình Sơn vẫn còn khiêm tốn; các dịch vụ vẫn chưa thật đa dạng. Nhưng với một người trẻ bỏ phố về quê lập nghiệp như Sơn, với một vùng đất còn nhiều thiếu khó như thôn Vịn, những nỗ lực ấy gói gọn cả nỗ lực, quyết tâm cùng bao hy vọng.

Sau những giờ làm việc hành chính, Sơn lại trở về căn bếp nhỏ, tự tay chuẩn bị món ăn phục vụ khách. Khi có thời gian, Sơn tiếp tục ghi lại cảnh sắc núi rừng, những khoảnh khắc đời thường và câu chuyện về con người thôn Vịn để chia sẻ trên fanpage Du lịch cộng đồng bản Vịn - xã Bát Mọt. Đến nay, fanpage đã thu hút hơn 13.000 người theo dõi.

Từ một vùng đất còn nhiều khó khăn, thôn Vịn đang từng bước đổi thay nhờ sự quan tâm của các cấp, các ngành, chính quyền địa phương cùng nỗ lực vươn lên của người dân. Bên cạnh những ngành nghề truyền thống, du lịch cộng đồng dần mở ra một hướng phát triển mới. Đến nay, nhiều hộ trong bản đã đăng ký tham gia, gắn hoạt động du lịch với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Hành trình của Vi Văn Sơn vẫn đang ở những bước khởi đầu. Những chòi lá, căn bếp nhỏ và fanpage với hơn chục nghìn người theo dõi chưa đủ tạo nên sức hút mạnh mẽ với đông đảo du khách. Nhưng từ những việc làm cụ thể ấy, một cách nghĩ mới đang dần hình thành: quê hương không chỉ là nơi để trở về mà còn có thể là nơi người trẻ tìm thấy cơ hội lập nghiệp bằng chính những giá trị vốn có, từ việc phát huy văn hóa bản địa.

Với du lịch cộng đồng thôn Vịn, khát vọng của người trẻ chưa đủ để thắp sáng cả con đường đi tới. Ngọn lửa ấy sẽ chỉ thực sự bền lâu khi tình yêu quê hương được tiếp nối bằng sự chủ động của người dân, những chính sách hỗ trợ phù hợp và quyết tâm gìn giữ bản sắc. “Bên cạnh việc tiếp tục kết nối, quảng bá và hỗ trợ bà con, tôi mong muốn địa phương quan tâm đầu tư hạ tầng, tạo điều kiện để người dân có thêm cơ hội phát triển du lịch”, Sơn cho biết.

Bài và ảnh: Thảo Linh