Phát huy vai trò của liên kết và chuyển đổi số trong phát triển du lịch ở Thanh Hóa hiện nay
Trong bối cảnh du lịch ngày càng phát triển theo hướng liên ngành, liên vùng, tăng trưởng xanh và thông minh, liên kết và chuyển đổi số trở thành những động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến. Đối với Thanh Hóa, một địa phương có tiềm năng du lịch phong phú, đa dạng từ biển, di sản văn hóa đến sinh thái và du lịch cộng đồng, việc kết hợp chặt chẽ giữa liên kết các chủ thể, liên kết không gian du lịch với ứng dụng công nghệ số có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Du khách quét mã QR để tìm hiểu về Di sản Văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ, xã Tây Đô.
Những năm qua, tỉnh Thanh Hóa đã quan tâm thúc đẩy liên kết phát triển du lịch trên nhiều phương diện, từ liên kết giữa các địa phương trong tỉnh, liên kết vùng đến hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và cộng đồng dân cư. Nhận thức về vai trò của liên kết từng bước được nâng lên; hoạt động phối hợp xúc tiến, quảng bá, xây dựng sản phẩm và kết nối thị trường được triển khai với phạm vi ngày càng rộng.
Trong phạm vi nội tỉnh, các điểm đến có lợi thế khác nhau từng bước được đặt trong mối quan hệ bổ trợ. Việc kết nối du lịch biển Sầm Sơn, Hải Tiến với các điểm đến văn hóa, lịch sử như Thành Nhà Hồ, Lam Kinh và các khu du lịch sinh thái Pù Luông, Bến En đã mở ra khả năng hình thành những hành trình đa trải nghiệm, kết hợp nghỉ dưỡng, tham quan di sản, khám phá thiên nhiên và tìm hiểu văn hóa bản địa. Một số tuyến du lịch kết nối Yên Định - Cẩm Thủy - Vĩnh Lộc - Thọ Xuân, các sản phẩm trekking tại Quan Hóa, Bá Thước, Thường Xuân từng bước được hình thành, góp phần mở rộng không gian du lịch và khai thác tốt hơn tiềm năng của khu vực miền núi, trung du và đồng bằng.
Ở phạm vi liên vùng, Thanh Hóa đã tăng cường hợp tác với các địa phương Bắc Trung Bộ, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, các tỉnh vùng Tây Bắc và một số đối tác quốc tế. Chương trình liên kết “Một hành trình - Bốn địa phương - Nhiều trải nghiệm” cùng các hoạt động hợp tác Thanh Hóa - Nghệ An - Hà Tĩnh - Quảng Bình đã tạo điều kiện kết nối tài nguyên, sản phẩm và thị trường khách. Đáng chú ý, hoạt động hợp tác du lịch giữa Quan Sơn với huyện Viêng Xay (Lào) mở ra hướng phát triển sản phẩm du lịch gắn với giao lưu văn hóa, lịch sử và du lịch xuyên biên giới.
Liên kết giữa Nhà nước với doanh nghiệp cũng có những chuyển biến tích cực. Cơ quan quản lý nhà nước từng bước phát huy vai trò định hướng, hỗ trợ xúc tiến, kết nối các nhà đầu tư và doanh nghiệp lữ hành. Một số doanh nghiệp viễn thông như MobiFone, VNPT, Viettel đã tham gia hợp tác trong phát triển hạ tầng số, cung cấp giải pháp công nghệ và hỗ trợ ứng dụng chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch. Liên kết giữa doanh nghiệp với cộng đồng dân cư tại một số điểm du lịch cộng đồng cũng từng bước được quan tâm, tạo điều kiện để người dân tham gia cung ứng dịch vụ lưu trú, ăn uống, trải nghiệm văn hóa và giới thiệu sản phẩm đặc sản địa phương.
Cùng với mở rộng mạng lưới liên kết, chuyển đổi số trong hoạt động du lịch đã có những bước tiến đáng ghi nhận. Tỉnh đã quan tâm xây dựng, hoàn thiện các công cụ cung cấp thông tin và quảng bá du lịch trên môi trường số, trong đó có cổng thông tin, ứng dụng di động và cơ sở dữ liệu ngành du lịch. Thông tin về điểm đến, sản phẩm, cơ sở dịch vụ và hoạt động du lịch được đưa lên các nền tảng trực tuyến, giúp du khách thuận tiện hơn trong tìm kiếm, lựa chọn và tiếp cận dịch vụ.
Việc ứng dụng công nghệ số trong giới thiệu, diễn giải tài nguyên và di sản cũng từng bước được triển khai. Theo đó, tỉnh đã thực hiện số hóa một số bảo vật quốc gia, triển khai công nghệ thực tế tăng cường và thực tế ảo (AR/VR) tại 19 khu, điểm du lịch; lắp đặt kiosk thông minh và cung cấp wifi miễn phí tại một số điểm đến trọng điểm. Những ứng dụng này góp phần đổi mới phương thức giới thiệu di tích, danh lam thắng cảnh, tạo thêm trải nghiệm trực quan và sinh động cho du khách.
Những kết quả trên cho thấy liên kết và chuyển đổi số đã từng bước trở thành những phương thức quan trọng trong phát triển du lịch Thanh Hóa. Tuy nhiên, nhìn nhận một cách khách quan, hiệu quả thực tế vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển. Theo đó, những mặt hạn chế như: mạng lưới liên kết tuy rộng nhưng chiều sâu còn hạn chế; nhiều hoạt động vẫn tập trung vào phối hợp tổ chức sự kiện, hội nghị, xúc tiến và quảng bá; việc chuyển hóa các thỏa thuận hợp tác thành sản phẩm du lịch có khả năng thương mại hóa và duy trì thường xuyên chưa nhiều; một số tour, tuyến liên kết đã hình thành nhưng hoạt động chưa ổn định, thiếu cơ chế phối hợp lâu dài và chưa có hệ thống đánh giá đầy đủ về lượng khách, doanh thu cũng như hiệu quả kinh tế của từng sản phẩm; liên kết giữa các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng dịch vụ chưa chặt chẽ; sự phối hợp giữa lữ hành, vận tải, lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí và các cơ sở cung ứng sản phẩm địa phương còn thiếu tính hệ thống...Những hạn chế trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó đáng chú ý là cơ chế điều phối liên kết chưa đủ mạnh; trách nhiệm và lợi ích của các bên tham gia chưa được xác định thật rõ; thiếu cơ chế duy trì, giám sát và đánh giá kết quả hợp tác.

Với ứng dụng du lịch thông minh Smart Travel giúp du khách có những trải nghiệm tốt hơn khi đến tham quan Di sản Thành Nhà Hồ.
Trong giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo, để phát huy hiệu quả vai trò của liên kết và chuyển đổi số trong phát triển du lịch, tỉnh Thanh Hóa cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp sau:
Một là, đổi mới nhận thức và hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy liên kết gắn với chuyển đổi số.
Đây là giải pháp có ý nghĩa nền tảng, quyết định phương hướng và hiệu quả tổ chức thực hiện. Cần chuyển mạnh từ tư duy phát triển du lịch theo từng địa phương, từng điểm đến riêng lẻ sang tư duy hệ sinh thái; từ liên kết chủ yếu để phối hợp xúc tiến, quảng bá sang liên kết để cùng xây dựng sản phẩm, mở rộng thị trường và hình thành chuỗi giá trị. Trong đó, chuyển đổi số phải được xác định là nội dung xuyên suốt của quá trình liên kết, không phải nhiệm vụ riêng biệt của từng doanh nghiệp hay cơ quan quản lý.
Tỉnh cần rà soát, hoàn thiện các chương trình, kế hoạch và quy chế phối hợp phát triển du lịch theo hướng xác định rõ mục tiêu, nội dung, trách nhiệm, nguồn lực và kết quả đầu ra của từng mối liên kết. Đặc biệt, cần nghiên cứu cơ chế điều phối đủ năng lực, có đầu mối chịu trách nhiệm theo dõi, đôn đốc và đánh giá việc thực hiện các chương trình hợp tác. Các thỏa thuận liên kết cần được cụ thể hóa bằng kế hoạch hành động, sản phẩm và tiến độ thực hiện, tránh tình trạng ký kết nhiều nhưng thiếu hoạt động triển khai thực chất.
Hai là, tăng cường liên kết nội tỉnh, liên vùng và liên ngành, hình thành các chuỗi sản phẩm du lịch đặc trưng, có khả năng cạnh tranh cao.
Thanh Hóa cần khai thác tốt lợi thế đa dạng về tài nguyên để tổ chức lại không gian du lịch theo hướng liên hoàn, bổ trợ, giảm tính đơn điệu và mùa vụ. Trọng tâm là tăng cường kết nối giữa du lịch biển với du lịch văn hóa, lịch sử, sinh thái và cộng đồng; giữa các trung tâm du lịch phát triển với những khu vực còn nhiều tiềm năng nhưng chưa được khai thác tương xứng.
Cần ưu tiên hình thành các hành trình kết nối Sầm Sơn, Hải Tiến với Thành Nhà Hồ, Lam Kinh, Bến En, Pù Luông và các điểm du lịch cộng đồng miền núi. Mỗi điểm đến cần xác định rõ sản phẩm đặc trưng, vai trò trong chuỗi trải nghiệm và khả năng bổ trợ cho các điểm đến khác. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp lữ hành phối hợp với cơ sở lưu trú, vận tải, nhà hàng, điểm tham quan và cộng đồng dân cư xây dựng các chương trình du lịch trọn gói, đa dạng về thời lượng, mức chi tiêu và đối tượng khách.
Ba là, phát huy vai trò chủ thể của doanh nghiệp và cộng đồng dân cư trong xây dựng hệ sinh thái du lịch liên kết.
Doanh nghiệp cần được xác định là lực lượng trực tiếp tổ chức kinh doanh, sáng tạo sản phẩm và dẫn dắt thị trường; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, định hướng và điều phối; cộng đồng dân cư là chủ thể tham gia bảo tồn tài nguyên, cung ứng dịch vụ và thụ hưởng thành quả phát triển. Vì vậy, cần chuyển từ phương thức liên kết chủ yếu dựa vào sự điều hành của cơ quan quản lý sang mô hình hợp tác có sự tham gia thực chất và chủ động của các bên.
Tỉnh cần khuyến khích hình thành các mạng lưới doanh nghiệp du lịch theo lĩnh vực và địa bàn, tạo điều kiện để doanh nghiệp lớn kết nối, hỗ trợ các cơ sở kinh doanh nhỏ trong phát triển sản phẩm, quản trị chất lượng, tiếp cận thị trường và ứng dụng công nghệ. Các hiệp hội nghề nghiệp cần phát huy vai trò cầu nối, hỗ trợ trao đổi thông tin, kết nối cung - cầu và giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình hợp tác.
Bốn là, đẩy mạnh chuyển đổi số đồng bộ, xây dựng nền tảng dữ liệu và hệ sinh thái du lịch thông minh.
Đây là giải pháp mang tính đột phá nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng kết nối của toàn ngành. Trước hết, cần tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch có tính thống nhất, cập nhật và khả năng chia sẻ, bao gồm dữ liệu về tài nguyên, điểm đến, sản phẩm, doanh nghiệp, cơ sở lưu trú, dịch vụ, thị trường và nhu cầu du khách. Việc xây dựng dữ liệu phải gắn với chuẩn hóa thông tin, xác định trách nhiệm cập nhật và bảo đảm khả năng kết nối giữa các hệ thống, tránh đầu tư phân tán, trùng lặp.
Trên nền tảng dữ liệu chung, cần tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý điểm đến, quảng bá, đặt dịch vụ, thanh toán không dùng tiền mặt, quản lý phản hồi và hỗ trợ du khách. Khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công cụ phân tích hành vi khách hàng để nghiên cứu thị trường, dự báo nhu cầu, cá nhân hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng phục vụ. Đồng thời, mở rộng số hóa các di tích, bảo tàng, danh lam thắng cảnh; phát triển thuyết minh tự động, bản đồ số, trải nghiệm thực tế ảo và thực tế tăng cường nhằm nâng cao sức hấp dẫn của các điểm đến.
Năm là, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường kiểm tra, đánh giá và bảo đảm tính bền vững của các mô hình liên kết.
Nguồn nhân lực là yếu tố trực tiếp quyết định khả năng vận hành các mối liên kết và khai thác hiệu quả công nghệ số. Do đó, cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp trong xây dựng chương trình đào tạo gắn với yêu cầu thực tiễn. Nội dung đào tạo không chỉ tập trung vào nghiệp vụ du lịch truyền thống mà cần bổ sung kỹ năng quản trị số, marketing trực tuyến, thương mại điện tử, khai thác dữ liệu, ngoại ngữ và khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường.
Các cơ sở đào tạo trên địa bàn tỉnh cần tăng cường hợp tác với doanh nghiệp trong xây dựng chuẩn năng lực, tổ chức thực hành, thực tập và đào tạo theo nhu cầu sử dụng lao động. Đối với cán bộ quản lý du lịch, cần chú trọng bồi dưỡng năng lực điều phối liên ngành, quản trị điểm đến và khai thác dữ liệu phục vụ hoạch định chính sách. Đối với cộng đồng dân cư, cần đa dạng hóa phương thức đào tạo tại chỗ, hướng dẫn trực tiếp và hỗ trợ ứng dụng công nghệ phù hợp với điều kiện của từng địa bàn.
Trong giai đoạn phát triển mới, liên kết và chuyển đổi số không còn là những hoạt động hỗ trợ riêng lẻ mà cần trở thành phương thức tổ chức và động lực quan trọng của phát triển du lịch Thanh Hóa. Nếu liên kết giúp tập hợp, phân bổ và phát huy hiệu quả các nguồn lực, tạo ra sản phẩm và không gian du lịch có tính bổ trợ thì chuyển đổi số tạo nền tảng công nghệ để kết nối, quản trị và nâng cao hiệu quả vận hành toàn bộ hệ sinh thái. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này sẽ góp phần khắc phục tình trạng phát triển phân tán, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị cho ngành du lịch.
ThS. Lê Đình Tư
Trường Chính trị tỉnh Thanh Hóa
--------------------------
Tài liệu tham khảo
Bộ Chính trị (2026), Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, Hà Nội.
Bộ Chính trị (2017), Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, Hà Nội.
Quốc hội (2017), Luật Du lịch, Luật số 09/2017/QH14 ngày 19/6/2017, Hà Nội.
Chính phủ (2023), Nghị quyết số 82/NQ-CP ngày 18/5/2023 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy nhanh phục hồi, tăng tốc phát triển du lịch hiệu quả, bền vững, Hà Nội.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, các báo cáo về tình hình phát triển du lịch tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2021-2025.





Bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu