Tạo hành lang pháp lý hỗ trợ hoạt động của các cơ sở giáo dục công lập

Các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, STEM/STEAM, trí tuệ nhân tạo (AI), ngoại ngữ, tin học, nghệ thuật, thể dục thể thao... ngày càng được học sinh và phụ huynh quan tâm. Tuy nhiên, việc tổ chức các hoạt động này trong các cơ sở giáo dục thời gian qua còn gặp không ít khó khăn do thiếu hành lang pháp lý thống nhất, nhất là về cơ chế quản lý, mức thu và trách nhiệm của các bên liên quan.

Trường Tiểu học Hải Nhân phối hợp với Hội Cựu chiến binh phường Tĩnh Gia tổ chức chương trình ngoại khóa “Ngày hội thống nhất non sông”.

Từ nhu cầu thực tế

Trong những năm qua, nhiều cơ sở giáo dục đã chủ động tổ chức các câu lạc bộ (CLB), hoạt động trải nghiệm, lớp tăng cường hoặc phối hợp với các đơn vị ngoài nhà trường, qua đó góp phần đa dạng hóa môi trường học tập, tạo thêm sân chơi và điều kiện phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh.

Tại Trường Tiểu học Hải Nhân, phường Tĩnh Gia, trong năm học 2025-2026, nhà trường đã tổ chức nhiều CLB, lớp tăng cường, hoạt động trải nghiệm và chương trình phối hợp với các đơn vị ngoài nhà trường. Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hải Nhân Đỗ Thị Thu cho biết: “Gắn với nhiệm vụ chuyên môn, căn cứ nhu cầu, nguyện vọng và năng lực của học sinh, nhà trường đã thành lập, tổ chức các hoạt động giáo dục dưới sự quản lý của chuyên môn nhà trường như CLB Toán, tiếng Việt, tiếng Anh, nghệ thuật, thể dục thể thao... Qua đó, tạo sân chơi, giao lưu, đồng thời bồi dưỡng học sinh tham gia các kỳ thi, hội thi, hội diễn có nội dung liên quan.

Đối với các chương trình phối hợp với đơn vị ngoài nhà trường, nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch, khảo sát, rà soát và lựa chọn những địa chỉ giáo dục phù hợp; đồng thời phối hợp với phụ huynh, chính quyền, Nhân dân địa phương, hội cựu chiến binh, lực lượng công an... tổ chức các hoạt động giáo dục địa phương. Học sinh được tham quan vườn rau thủy canh, xưởng chổi đót, tham gia chương trình “Tiếp lửa truyền thống”...

Có thể thấy, trong điều kiện các trường tiểu học tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, việc xây dựng nội dung giáo dục phù hợp là cần thiết, vừa phát huy năng lực của đội ngũ, vừa đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của học sinh. Tuy nhiên, quá trình tổ chức cần bố trí nguồn lực phù hợp và bảo đảm không vì mục đích thương mại.

Bên cạnh những kết quả tích cực, việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa, nhất là các chương trình có sự phối hợp với đơn vị bên ngoài, vẫn còn những vướng mắc về cơ sở pháp lý, cơ chế quản lý, chất lượng chương trình, học liệu, mức thu kinh phí cũng như việc bảo đảm quyền tự nguyện, quyền lựa chọn của người học...

Từ thực tế trên cho thấy, việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa, nhất là những hoạt động có sự phối hợp với đơn vị bên ngoài, cần có quy định rõ ràng, thống nhất để các cơ sở giáo dục thực hiện đúng quy định, bảo đảm chất lượng và quyền lợi của người học.

Quy định rõ mức thu từ năm học 2026-2027

Để chuẩn bị cho năm học 2026-2027, ngày 5/8/2026, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 77/2026/QĐ-UBND (Quyết định số 77), quy định cơ chế thu và sử dụng mức thu dịch vụ tuyển sinh các cấp học; danh mục và mức thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục của cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, Quyết định số 77 quy định cụ thể mức thu đối với một số hoạt động giáo dục tăng cường. Trong đó, hoạt động giáo dục kỹ năng sống và hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa tại các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên có mức thu 12.000 đồng/học sinh/tiết.

Đối với hoạt động dạy học làm quen tiếng Anh tại cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trường hợp giáo viên là người Việt Nam, mức thu được quy định 12.000 đồng/học sinh/tiết. Trường hợp giáo viên là người nước ngoài, mức thu là 30.000 đồng/học sinh/tiết.

Việc quy định cụ thể danh mục và mức thu được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để các cơ sở giáo dục tổ chức các hoạt động phục vụ, hỗ trợ giáo dục, đồng thời góp phần hạn chế tình trạng mỗi nơi thực hiện một cách khác nhau.

Quyết định số 77 cũng nhấn mạnh, việc tổ chức các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục phải bảo đảm các nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, đúng mục đích, phù hợp với điều kiện thực tế của cơ sở giáo dục và các quy định hiện hành của pháp luật.

Như vậy, từ năm học 2026-2027, các cơ sở giáo dục công lập có thêm cơ sở để tổ chức các hoạt động phục vụ, hỗ trợ giáo dục theo hướng công khai, minh bạch, đúng quy định và đáp ứng nhu cầu chính đáng của người học.

Bài và ảnh: Linh Hương