Đổi mới giáo dục quốc phòng và an ninh trong kỷ nguyên số

Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong giáo dục quốc phòng và an ninh (GDQPAN) đang góp phần đổi mới phương pháp dạy và học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh. Qua đó, nâng cao chất lượng tiếp thu kiến thức, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, bồi đắp lòng yêu nước và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Học viên Trung tâm GDQPAN, Trường Đại học Hồng Đức trong giờ học với máy bắn tập MBT-03 đồng bộ máy tính.

Tại Trường THPT Hàm Rồng, phường Hạc Thành, với quy mô 77 lớp, 3.523 học sinh, công tác GDQPAN luôn được ban giám hiệu nhà trường xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh. Trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và sự phát triển mạnh mẽ của cách mạng công nghiệp 4.0, nhà trường đã chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao chất lượng môn học.

Thay vì chủ yếu truyền đạt kiến thức theo phương pháp thuyết trình truyền thống, giáo viên từng bước chuyển sang cách tiếp cận trực quan, lấy học sinh làm trung tâm, kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết với thực hành. Các bài giảng được bổ trợ bằng hình ảnh, video minh họa, mô phỏng kỹ thuật, giúp học sinh dễ dàng hình dung nội dung bài học, chủ động tiếp thu kiến thức và nâng cao khả năng vận dụng vào thực tiễn.

Đối với các nội dung như điều lệnh đội ngũ, kỹ thuật quân sự, sơ cấp cứu ban đầu, việc sử dụng video hướng dẫn, hình ảnh quay chậm các thao tác chuẩn giúp học sinh quan sát cụ thể từng động tác trước khi thực hành. Qua đó, những nội dung vốn đòi hỏi tính chính xác và khả năng ghi nhớ cao trở nên sinh động, dễ hiểu, góp phần nâng cao hứng thú học tập của học sinh.

Tại Trường THPT Vĩnh Lộc, xã Vĩnh Lộc, nhà trường cũng chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy môn GDQPAN gắn với ứng dụng công nghệ thông tin. Việc sử dụng bài giảng điện tử, hình ảnh và video trực quan không chỉ góp phần làm phong phú nội dung giảng dạy mà còn giúp học sinh tiếp cận kiến thức quân sự, quốc phòng một cách gần gũi, dễ hiểu hơn.

Thầy giáo Phạm Ngọc Thắng, giáo viên môn GDQPAN, Trường THPT Vĩnh Lộc, cho biết: “Trên nền tảng công nghệ số, giáo viên chủ động xây dựng bài giảng điện tử, khai thác hình ảnh, video và các nội dung mô phỏng trực quan về lịch sử, kỹ thuật quân sự, sơ cấp cứu, tháo lắp súng... Nhờ đó, kiến thức được truyền tải sinh động hơn, giúp học sinh dễ hình dung và chủ động tiếp thu bài học. Chẳng hạn, khi giảng dạy nội dung về chủ quyền biên giới quốc gia, việc trình chiếu bản đồ và hình ảnh minh họa giúp học sinh có cái nhìn trực quan, toàn diện hơn về lãnh thổ, biên giới quốc gia”. Thực tiễn tại các nhà trường cho thấy, ứng dụng công nghệ số không chỉ tạo chuyển biến trong phương pháp dạy học mà còn mở ra hướng tiếp cận mới đối với môn GDQPAN.

Ở bậc giáo dục đại học, việc nâng cao chất lượng GDQPAN còn gắn liền với đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị huấn luyện và tăng cường phối hợp giữa các cơ sở giáo dục. Với vai trò là đơn vị tổ chức giảng dạy GDQPAN cho sinh viên theo nhiệm vụ được giao, Trung tâm GDQPAN, Trường Đại học Hồng Đức đang tích cực ứng dụng công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động GDQPAN.

Tiến sĩ Phạm Văn Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm GDQPAN, Trường Đại học Hồng Đức, cho biết: “Trung tâm được trang bị thiết bị phục vụ giảng dạy, huấn luyện tương đối đồng bộ, gồm 450 khẩu súng AK cải hoán, vô hiệu hóa; 45 tủ sắt đựng súng; 3 bộ máy bắn tập HLAK-20; 16 bộ máy bắn tập MBT-03 đồng bộ máy tính; 10 bộ mô hình cắt bổ các loại súng AK, CKC, RPD, B40, B41; 12 bộ thiết bị tạo giả âm thanh hỏa lực và 320 quả lựu đạn tập. Ngoài ra, trung tâm còn có các loại mô hình, vật chất huấn luyện, trang thiết bị chuyên dùng... Việc bảo đảm đồng bộ cơ sở vật chất, trang thiết bị, kết hợp đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng cường ứng dụng công nghệ số đã tạo điều kiện thuận lợi để trung tâm tổ chức các nội dung GDQPAN sát với yêu cầu chương trình đào tạo, nâng cao chất lượng học tập, rèn luyện của sinh viên”.

Trong kỷ nguyên số, việc đổi mới GDQPAN không chỉ dừng lại ở việc đưa công nghệ vào bài giảng mà còn đòi hỏi sự kết hợp đồng bộ giữa phương pháp giảng dạy, điều kiện cơ sở vật chất và năng lực của đội ngũ giáo viên. Trong đó, công nghệ số là công cụ hỗ trợ quan trọng, góp phần khắc phục những hạn chế của phương pháp truyền đạt một chiều, tăng tính trực quan, thực tiễn và khả năng tương tác trong quá trình học tập. Qua đó, từng bước nâng cao chất lượng GDQPAN, góp phần giáo dục lòng yêu nước, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, ý thức kỷ luật và trách nhiệm của học sinh, sinh viên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bài và ảnh: Linh Hương