Siết quản lý dịch vụ cho thuê xe tự lái

Nghị định số 336/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường bộ có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, trong đó lần đầu tiên quy định riêng chế tài đối với hoạt động cho thuê xe tự lái.

Một địa chỉ cho thuê xe tự lái trên địa bàn phường Hạc Thành.

Trên địa bàn Thanh Hóa, dịch vụ thuê xe tự lái vẫn được nhiều người lựa chọn, nhất là dịp lễ, tết, hay mùa cao điểm du lịch. Trên các tuyến phố như Đào Duy Từ, Trường Thi, Bà Triệu, Nguyễn Trãi, Quang Trung (phường Hạc Thành)..., không khó để tìm thấy các cửa hàng với biển quảng cáo “cho thuê xe tự lái”. Trên mạng xã hội, các hội nhóm như: Hội cho thuê xe tự lái Thanh Hóa, Cho thuê xe tự lái Thanh Hóa, Cho thuê xe tự lái - Có lái... với hàng nghìn lượt thành viên hoạt động sôi nổi, quảng cáo mời chào khách hàng thuê xe.

Anh Dương Văn Minh ở phường Hạc Thành, người thường xuyên thuê xe tự lái để đưa gia đình về quê chia sẻ: "Bây giờ thuê xe tự lái rất thuận tiện. Có lần tôi thuê xe chỉ chụp ảnh căn cước công dân và giấy phép lái xe gửi qua zalo, đến nhận xe cũng không cần ký hợp đồng". Tuy nhiên, quy định mới yêu cầu phải lập hợp đồng cho thuê xe. Có hợp đồng rõ ràng thì cả hai bên đều yên tâm hơn. Ở đường Đội Cung, cùng phường, anh Lê Văn Trung, cho biết: "Tôi từng gặp tình huống nhận thông báo vi phạm pháp luật giao thông sau khi đã trả xe. Sau khi thuê xe xong vài ngày thì chủ xe gọi báo có phạt nguội. Hai bên phải cùng làm việc lại để xác minh thời điểm vi phạm. Nếu hợp đồng ghi rõ thời gian bàn giao cụ thể thì sẽ đỡ rắc rối”.

Thực tế cho thấy, dù là người thuê hay người cho thuê thì nếu hợp đồng, giấy tờ pháp lý không chặt chẽ đều có thể gặp rủi ro. Ngoài ra, còn có tình trạng một số cơ sở “lách" luật, họ quảng cáo cho thuê xe tự lái hoặc có lái, nhưng thực chất lại sắp xếp thêm tài xế để tránh phải đăng ký kinh doanh vận tải hành khách. Trong khi đó, kinh doanh vận tải hành khách là lĩnh vực có nhiều yêu cầu nghiêm ngặt như phải có phù hiệu xe, thiết bị giám sát hành trình, bảo hiểm đầy đủ và thực hiện nghĩa vụ thuế.

Những khoảng trống pháp lý trước đây khiến công tác quản lý còn thiếu chế tài chuyên biệt, chưa theo kịp tốc độ phát triển của thị trường. Theo quy định tại Điều 78, Luật Đường bộ 2024, dịch vụ cho thuê xe tự lái không được phép kèm theo lái xe. Đơn vị kinh doanh cho thuê phương tiện để tự lái phải ký kết hợp đồng cho thuê phương tiện để người thuê tự lái kèm theo bản phô tô giấy phép lái xe của người thuê.

Khi triển khai Luật Đường bộ 2024, Nghị định số 336/2025/NĐ-CP đã dành riêng Điều 15 để quy định các hành vi vi phạm trong lĩnh vực cho thuê xe tự lái. Đây là điểm mới so với các nghị định trước đây. Cụ thể, phạt từ 8 đến 10 triệu đồng đối với cá nhân, từ 16 đến 20 triệu đồng đối với tổ chức kinh doanh dịch vụ cho thuê phương tiện thực hiện hành vi vi phạm không ký kết hợp đồng cho thuê phương tiện để tự lái với người thuê. Phạt tiền từ 10 đến 15 triệu đồng đối với cá nhân, từ 20 đến 30 triệu đồng đối với tổ chức kinh doanh dịch vụ cho thuê phương tiện thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây: bố trí lái xe cho người thuê phương tiện để tự lái; không ký kết hợp đồng cho thuê phương tiện tự lái với bên thuê để kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, vận tải nội bộ; ký kết hợp đồng cho thuê phương tiện để kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, vận tải nội bộ mà không thể hiện nội dung không kèm người lái xe với bên thuê. Phạt tiền từ 28 đến 30 triệu đồng đối với cá nhân, từ 56 đến 60 triệu đồng đối với tổ chức kinh doanh dịch vụ cho thuê phương tiện thực hiện hành vi vi phạm cho thuê phương tiện khi người thuê phương tiện để tự lái không có giấy phép lái xe đang còn điểm, còn hiệu lực phù hợp với loại xe cho thuê.

Để Nghị định số 336/2025/NĐ-CP thực sự đi vào cuộc sống, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cụ thể. Trước hết, cơ quan chức năng cần đẩy mạnh tuyên truyền theo hướng thiết thực, dễ hiểu, tổ chức tập huấn cho các hộ, doanh nghiệp cho thuê xe tự lái về quy trình ký hợp đồng, kiểm tra giấy phép lái xe và điểm trên giấy phép. Lực lượng chức năng cần tăng cường kiểm tra theo chuyên đề, xử lý nghiêm.

Về phía doanh nghiệp, cần chủ động chuẩn hóa quy trình để kiểm soát điều kiện người lái. Chỉ khi quản lý chặt chẽ, thực thi nghiêm minh và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các bên, quy định mới phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh, giao thông minh bạch, an toàn.

Bài và ảnh: Ngọc Tiến