Quyết liệt xử lý các công trình vi phạm trên đất công, đất nông nghiệp

Tình trạng tự ý xây dựng công trình trên đất nông nghiệp, đất công, sử dụng đất sai mục đích từng diễn ra ở không ít địa phương, có trường hợp tồn tại trong thời gian dài, gây khó khăn cho công tác quản lý. Trước thực tế đó, các xã, phường trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang tăng cường rà soát, xử lý, yêu cầu tháo dỡ công trình vi phạm, từng bước lập lại kỷ cương trong quản lý đất đai và trật tự xây dựng.

Hộ gia đình bà Lê Thị Ninh, thôn Thịnh Vinh, xã Hoạt Giang tháo dỡ công trình vi phạm.

Một khu đất vốn được quy hoạch để xây dựng cụm công nghiệp làng nghề nhưng trong khi chưa được cấp có thẩm quyền chấp thuận đầu tư, gia đình bà Lê Thị Ninh tại thôn Thịnh Vinh, xã Hoạt Giang đã tự ý biến toàn bộ diện tích đất nông nghiệp và đất công thành khu chợ và bãi gửi xe. Khu chợ và bãi gửi xe có diện tích 1.500m2 được hình thành từ năm 2013 trên địa bàn xã Hà Bình (cũ) nay là xã Hoạt Giang.

Không chỉ tại Hoạt Giang, trong quá trình rà soát, kiểm tra, các địa phương còn phát hiện nhiều trường hợp tự ý xây dựng công trình trên đất nông nghiệp khi chưa được cơ quan thẩm quyền cho phép.

Tại xã Tây Đô, trường hợp hộ ông Trịnh Văn Quyền ở thôn Phương Giai và Phố Mới đã được phát hiện vi phạm từ năm 2017, khi địa bàn còn thuộc xã Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Lộc (cũ).

Tại xã Xuân Hòa, trường hợp hộ ông Lê Văn Tùng, trú tại thôn Hải Thành, cũng tự ý xây dựng công trình trên diện tích đất nông nghiệp khi chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Đáng chú ý, một số vi phạm không chỉ liên quan đến việc sử dụng đất sai mục đích mà còn kéo theo những nguy cơ mất an toàn trong đời sống dân cư. Tại phường Nguyệt Viên, tình trạng 3 hộ dân tự ý lấn chiếm vỉa hè, hình thành các điểm trông giữ phương tiện dưới đường điện cao thế 110kV. Tại các điểm trông giữ xe tự phát, cơ sở vật chất còn tạm bợ, trong khi số lượng phương tiện tập trung lớn. Điều này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn về phòng cháy, chữa cháy.

Việc xử lý các công trình vi phạm trên đất công, đất nông nghiệp tại cơ sở không phải lúc nào cũng dễ dàng. Lực lượng cán bộ làm công tác quản lý đất đai còn mỏng, trong khi số lượng vụ việc cần kiểm tra, xác minh tương đối lớn. Đối với những trường hợp tồn tại qua nhiều năm, việc xác định nguồn gốc đất, quá trình sử dụng đất, thời điểm phát sinh vi phạm và hiện trạng công trình đòi hỏi phải rà soát kỹ hồ sơ qua từng thời kỳ.

Bên cạnh đó, một số trường hợp phát sinh tranh chấp, khiếu nại hoặc không đồng thuận với phương án xử lý, khiến quá trình giải quyết kéo dài. Cá biệt, có trường hợp ban đầu chỉ dựng lán, công trình tạm, sau đó từng bước cơi nới, cải tạo thành công trình kiên cố. Nếu không thường xuyên kiểm tra, phát hiện ngay từ đầu, việc xử lý về sau sẽ khó khăn hơn.

Chính vì vậy, cùng với xử lý những vi phạm tồn tại, các địa phương xác định nhiệm vụ quan trọng là phải ngăn chặn vi phạm mới ngay từ cơ sở, không để tình trạng “phạt rồi để đó”, hoặc xử lý xong lại tái diễn.

Với quan điểm siết chặt quản lý đất đai và trật tự xây dựng, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang tăng cường kiểm tra, rà soát hiện trạng sử dụng đất; xác định rõ nguồn gốc, diện tích và tính chất từng trường hợp vi phạm để có phương án xử lý phù hợp theo quy định.

Mới đây, tại xứ đồng Mã Binh, thôn Hải Thành, UBND xã Xuân Hòa đã tổ chức kiểm tra, lập biên bản, xử lý vi phạm hành chính, yêu cầu hộ ông Lê Văn Tùng nghiêm túc khắc phục hậu quả, tháo dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Tại xã Hoạt Giang, trước những vi phạm tồn tại kéo dài tại khu chợ và bãi trông giữ xe ở thôn Thịnh Vinh, UBND xã đã giao bộ phận chuyên môn rà soát toàn bộ hồ sơ quản lý, hiện trạng sử dụng đất và quy mô các công trình tại khu vực. Ông Phùng Tiến Dũng, Chủ tịch UBND xã Hoạt Giang khẳng định: “Quan điểm của chính quyền địa phương là phải xác định rõ phần diện tích vi phạm, diện tích đất chưa được cấp có thẩm quyền cho thuê hoặc sử dụng không đúng quy định để có phương án xử lý dứt điểm. Địa phương đã làm việc, thông báo và yêu cầu gia đình bà Lê Thị Ninh tự giác tháo dỡ các hạng mục công trình vi phạm, hoàn trả mặt bằng theo quy định. Đến nay, gia đình đã tháo dỡ các hạng mục vi phạm gồm nhà mái tôn và khu trông giữ xe trái phép”.

Về lâu dài, bên cạnh việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt; tăng cường kiểm tra ngay từ khi công trình mới manh nha xây dựng. Cùng với đó, cần gắn trách nhiệm của cán bộ phụ trách địa bàn với việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm, không để những vi phạm nhỏ kéo dài, phát triển thành những công trình lớn, phức tạp.

Bài và ảnh: Xuân Thu