Phát triển du lịch trên nền tảng bản sắc văn hóa
Lên vùng đất Vạn Xuân, du khách được khám phá, trải nghiệm vẻ đẹp của núi rừng, sông hồ đan xen với những nếp nhà sàn, sắc thổ cẩm, lời khặp của đồng bào Thái và kho tàng di sản lịch sử - văn hóa, tâm linh nổi tiếng xứ Thanh. Địa phương định hướng phát triển du lịch sinh thái gắn với gìn giữ văn hóa, để người dân vừa là chủ thể bảo tồn, vừa trực tiếp thụ hưởng.

Du khách chụp ảnh lưu niệm với các nghệ nhân xã Vạn Xuân tại Khu di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh đền thờ Cầm Bá Thước và đền Bà Chúa Thượng Ngàn.
Miền hội tụ của thiên nhiên và bản sắc văn hóa
Những cánh rừng xanh mướt, dòng thác đổ từ lưng núi, mặt nước hồ Cửa Đạt mênh mang tạo nên vẻ đẹp khoáng đạt cho vùng đất miền Tây xứ Thanh. Thác Thiên Thủy, thác Yên, hang Trăng Sáng và không gian kết nối với Vườn Quốc gia Xuân Liên mở ra tiềm năng du lịch sinh thái, khám phá thiên nhiên và trải nghiệm văn hóa bản địa vùng đất Vạn Xuân.
Từ lòng hồ Cửa Đạt, hành trình ngắm cảnh, ngược dòng sông Chu kết nối du khách với đời sống của đồng bào. Giá trị của cảnh quan sẽ thêm chiều sâu khi gắn với câu chuyện lịch sử, phong tục và sinh hoạt cộng đồng. Đó cũng là cơ sở để Vạn Xuân lựa chọn hướng đi riêng trong phát triển du lịch.
Bản sắc văn hóa vùng đất Vạn Xuân hiện diện trong kiến trúc nhà sàn, trang phục, nghề dệt, ẩm thực và những hình thức diễn xướng dân gian. Tiếng khặp, điệu khua luống, múa xòe, nhảy sạp lưu giữ tình cảm, nếp sống của đồng bào qua nhiều thế hệ. Văn hóa được nuôi dưỡng trong từng mái nhà, trong sinh hoạt cộng đồng làm nên sự gắn bó giữa con người với quê hương.
Nổi bật trong không gian văn hóa Thái là lễ hội Nàng Han, đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội gắn với truyền thuyết về người nữ anh hùng chiêu mộ trai tráng đứng lên đánh giặc, bảo vệ mường. Trong ký ức cộng đồng, hình tượng Nàng Han gửi gắm lòng yêu nước, ý chí quật cường và sự trân trọng đối với người phụ nữ.
Hằng năm, vào mùng 5 tháng Giêng âm lịch, người dân tổ chức lễ hội tưởng nhớ công lao của bà, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, bản làng bình yên. Phần hội với tung còn, tò lẹ, đẩy gậy, khua luống, nhảy sạp, đánh cồng chiêng tạo không gian gặp gỡ, gắn kết cộng đồng. Qua mỗi mùa lễ hội, những giá trị truyền thống được tiếp nối, trao truyền.
Bên dòng sông Chu, Khu di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh đền thờ Cầm Bá Thước và đền Bà Chúa Thượng Ngàn là điểm đến tâm linh của du khách thập phương mỗi độ tết đến, xuân về. Không gian tín ngưỡng nơi đây hòa cùng cảnh sắc thiên nhiên sông hồ, núi rừng hùng vĩ, tươi đẹp, tạo sức hấp dẫn đối với người dân, du khách.
Khu lưu niệm danh nhân Cầm Bá Hiển tại thôn Bù Đồn và không gian thờ Trời của người Thái trên đồi Pú Pen góp thêm chiều sâu văn hóa cho địa phương. Mỗi địa chỉ chứa đựng những câu chuyện để tìm hiểu, trao truyền. Việc kết nối các điểm đến giúp du khách hiểu hơn về lịch sử vùng đất và đời sống tinh thần của đồng bào.
Người dân là chủ thể bảo tồn và thụ hưởng
Để những giá trị ấy tiếp tục được gìn giữ, xã Vạn Xuân duy trì các đội văn nghệ quần chúng tại thôn, bản. Khua luống, hát khặp, múa xòe, thổi khèn cùng các trò chơi dân gian được tổ chức trong dịp lễ, tết. Những sinh hoạt ấy tạo môi trường để đồng bào thực hành văn hóa, cùng nhau nuôi dưỡng niềm tự hào về bản sắc dân tộc.
Đảng bộ, chính quyền xã Vạn Xuân thường xuyên quan tâm bảo tồn tiếng nói, chữ viết, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Thái; nâng cấp nhà văn hóa gắn với các thiết chế bảo tồn, tạo không gian trưng bày nông cụ, vật dụng truyền thống. Xây dựng Khu lưu niệm danh nhân Cầm Bá Hiển góp phần giáo dục truyền thống văn hóa, yêu nước, đồng thời tạo thêm điểm đến cho du lịch địa phương.
Đồng chí Hà Văn Bằng, Phó trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Vạn Xuân, cho biết: Địa phương đã xác định bảo tồn văn hóa là nền tảng, phát triển du lịch là động lực. Xã đã xây dựng kế hoạch phát triển du lịch cộng đồng, du lịch tâm linh gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa; chú trọng nghi thức truyền thống trong tổ chức lễ hội, đón khách văn minh, an toàn. Vận động người dân chỉnh trang nhà cửa, giữ gìn vệ sinh môi trường, nâng cao ý thức làm du lịch cộng đồng. Đề án phát triển du lịch của địa phương lấy giá trị văn hóa, lịch sử, tín ngưỡng và bản sắc cộng đồng làm nền tảng, xác định người dân là chủ thể tham gia và trực tiếp hưởng lợi.
Trên cơ sở phối hợp với các xã lân cận, Vạn Xuân tiếp tục kết nối Khu di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh đền thờ Cầm Bá Thước và đền Bà Chúa Thượng Ngàn, đền thờ Cầm Bá Hiển, không gian lễ hội Nàng Han và không gian thờ Trời của người Thái trên đồi Pú Pen thành hành trình khám phá văn hóa, lịch sử, tín ngưỡng người Thái. Cảnh quan tự nhiên sẽ bổ trợ cho các trải nghiệm, góp phần mở rộng không gian phát triển du lịch. Việc tổ chức du lịch được gắn với bảo vệ cảnh quan, giữ gìn môi trường và tôn trọng sinh hoạt văn hóa của cộng đồng.
Sức hấp dẫn lâu dài của vùng đất Vạn Xuân nằm ở sự hòa quyện giữa thiên nhiên và chiều sâu văn hóa. Gìn giữ được nếp nhà, tiếng nói, nghề truyền thống và không gian lễ hội cũng là gìn giữ nguồn lực cho tương lai. Khi bản sắc văn hóa được gìn giữ trong đời sống hằng ngày của cộng đồng sẽ tạo nền tảng để địa phương phát triển du lịch bền vững.
Bài và ảnh: Thu Hòa





Bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu