Vở chèo “Người khởi dựng Quốc sử” - tôn vinh người thầy làm rạng danh sử Việt

(Baothanhhoa.vn) - Những câu chuyện lịch sử không chỉ lưu giữ qua trang sách hay hiện vật trong bảo tàng mà còn được tái hiện trên sân khấu. Bằng ngôn ngữ riêng, mỗi loại hình nghệ thuật mang đến một cách kể, giúp người xem cảm nhận rõ hơn về những con người, sự kiện và dấu mốc đã làm nên chiều dài lịch sử dân tộc. Với mong muốn đưa những giá trị ấy đến gần hơn với công chúng, Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa đã dàn dựng vở chèo “Người khởi dựng Quốc sử”, được phát sóng trong chương trình Sân khấu truyền hình của Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa.

Vở chèo “Người khởi dựng Quốc sử” - tôn vinh người thầy làm rạng danh sử Việt

Những câu chuyện lịch sử không chỉ lưu giữ qua trang sách hay hiện vật trong bảo tàng mà còn được tái hiện trên sân khấu. Bằng ngôn ngữ riêng, mỗi loại hình nghệ thuật mang đến một cách kể, giúp người xem cảm nhận rõ hơn về những con người, sự kiện và dấu mốc đã làm nên chiều dài lịch sử dân tộc. Với mong muốn đưa những giá trị ấy đến gần hơn với công chúng, Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa đã dàn dựng vở chèo “Người khởi dựng Quốc sử”, được phát sóng trong chương trình Sân khấu truyền hình của Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa.

Vở chèo “Người khởi dựng Quốc sử” - tôn vinh người thầy làm rạng danh sử Việt

Hình ảnh trong vở chèo “Người khởi dựng Quốc sử” do Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa dàn dựng.

Vở diễn tái hiện những dấu mốc tiêu biểu trong cuộc đời và sự nghiệp của nhà sử học Lê Văn Hưu. Ông sinh năm 1230, tại xã Phủ Lý, huyện Đông Sơn (nay là xã Thiệu Trung, tỉnh Thanh Hóa). Năm Đinh Mùi 1247, khi mới 17 tuổi, ông đỗ Bảng nhãn. Từ dấu mốc ấy, con đường học vấn và sự nghiệp của Lê Văn Hưu dần được mở ra.

Một trong những lớp diễn đáng chú ý là quá trình Lê Văn Hưu thực hiện công việc biên soạn quốc sử. Qua các tình huống sân khấu, quan niệm viết sử phải tôn trọng sự thật, giữ sự công tâm được khắc họa rõ nét. Người cầm bút không chỉ cần vốn kiến thức sâu rộng mà còn phải có bản lĩnh, không né tránh sự thật và dám chịu trách nhiệm trước lịch sử. Đó cũng chính là phẩm chất làm nên tầm vóc của một nhà sử học, người đặt nền móng cho nền sử học nước nhà.

Không chỉ được khắc họa qua trí tuệ và sự nghiệp lớn lao, Lê Văn Hưu còn hiện lên với hình ảnh một người thầy tận tâm, luôn dành tâm huyết cho việc truyền dạy tri thức. Khi tuổi cao, ông cáo lão về quê, mở trường dạy học, truyền lại kiến thức và đạo lý cho các thế hệ học trò. Hình ảnh ông trao cuốn “Đại Việt sử ký” cho môn sinh trong vở diễn gợi lên ý nghĩa của sự tiếp nối. Những trang sử được viết nên từ tâm huyết của tiền nhân sẽ tiếp tục được gìn giữ, trao truyền để các thế hệ sau hiểu hơn về cội nguồn dân tộc. NSND Hàn Hải, Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn, chia sẻ: “Thông qua vở diễn, chúng tôi mong muốn khán giả không chỉ hiểu thêm về cuộc đời, sự nghiệp của nhà sử học Lê Văn Hưu mà còn cảm nhận được giá trị của lịch sử đối với sự trường tồn của dân tộc”.

Để câu chuyện lịch sử trở nên gần gũi, giàu cảm xúc, ê-kíp sáng tạo đã khai thác thế mạnh của nghệ thuật chèo truyền thống. Các làn điệu và hình thức diễn xướng đặc trưng của chèo như “Nói thơ”, “Ngâm phú”, “Hát dọc”, “Dương Xuân”, “Đường trường thu không”... đan xen cùng lời thoại, góp phần thể hiện tâm tư, tình cảm của nhân vật và tạo sự kết nối giữa các lớp diễn. Qua từng giai điệu, câu chuyện về cuộc đời và nhân cách Lê Văn Hưu được kể bằng sắc thái riêng, khi sâu lắng, khi rộn vang niềm tự hào, giúp khán giả cảm nhận được chuyển biến trong tâm tư nhân vật.

Cùng với âm nhạc, nhịp phách, diễn xuất hình thể và các màn múa cũng được chú trọng, tạo nên không gian sân khấu giàu tính biểu cảm và sinh động cho một câu chuyện lịch sử.

Qua cách xây dựng nhân vật, vở diễn không chỉ tái hiện một danh nhân với những dấu mốc đáng nhớ trong cuộc đời mà còn giúp người xem hiểu hơn về con người phía sau công trình sử học. Đó là một người trẻ giàu khát vọng, một nhà sử học luôn đề cao sự thật và một người thầy dành nhiều tâm huyết cho sự nghiệp giáo dục. Những phẩm chất ấy được thể hiện qua từng lựa chọn, hành động và mối quan hệ của nhân vật, tạo nên chiều sâu cho hình tượng sân khấu. Đảm nhận vai Lê Văn Hưu thời trẻ, nghệ sĩ Nhật Hóa chia sẻ: “Khi thể hiện nhân vật, tôi muốn làm nổi bật hình ảnh một chàng trai trẻ giàu tình cảm với gia đình, có hoài bão và luôn nỗ lực vươn lên để thực hiện khát vọng của mình”.

Lê Văn Hưu là người con ưu tú của quê hương xứ Thanh, người đã có những đóng góp quan trọng cho lịch sử dân tộc với công trình “Đại Việt sử ký”. Tái hiện cuộc đời và sự nghiệp của ông trên sân khấu chèo không chỉ là cách để tri ân, tôn vinh một danh nhân mà còn góp phần đưa những giá trị lịch sử, văn hóa đến gần hơn với công chúng hôm nay. Qua đó, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống quê hương, tình yêu lịch sử và ý thức gìn giữ những giá trị tốt đẹp mà cha ông đã để lại.

Bài và ảnh: Trần Linh

Bình luận

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Tin cùng chuyên mục

Từ sân khấu hội diễn đến đời sống cộng đồng

Từ sân khấu hội diễn đến đời sống cộng đồng

Điện ảnh
(Baothanhhoa.vn) - Không chỉ là nơi trình diễn, tranh tài, các hội thi, hội diễn văn nghệ quần chúng đang trở thành không gian kết nối những người nặng lòng với nghệ thuật truyền thống. Từ tấm huy chương ở sân chơi toàn quốc đến không khí tập luyện sôi nổi của các câu...
Sân khấu truyền hình: Tiếp nối những câu chuyện Việt

Sân khấu truyền hình: Tiếp nối những câu chuyện Việt

Điện ảnh
(Baothanhhoa.vn) - Những ngày cuối năm, tại Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn, các nghệ sĩ, diễn viên đang khẩn trương tập luyện để giới thiệu đến công chúng nhiều vở diễn hấp dẫn qua chương trình Sân khấu truyền hình phát trên kênh sóng của Báo và Phát thanh,...
Điện ảnh Việt Nam - Từ bản sắc sáng tạo đến năng lực cạnh tranh quốc tế

Điện ảnh Việt Nam - Từ bản sắc sáng tạo đến năng lực cạnh tranh quốc tế

Điện ảnh
Trong khuôn khổ các hoạt động tại Liên hoan phim Quốc tế Tokyo 2026 (TIFF 2026), Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản tổ chức hội thảo “Điện ảnh Việt Nam trong một châu Á kết nối: Bản sắc văn hóa, sáng tạo và hợp...
Điểm danh loạt phim Việt chiếu dịp Tết Dương lịch năm 2027

Điểm danh loạt phim Việt chiếu dịp Tết Dương lịch năm 2027

Điện ảnh
Dự kiến sẽ có ít nhất 3 phim Việt ra mắt sát ngày 1/1/2027 tức dịp Tết Dương lịch năm tới, gồm "Viên đạn cuối cùng" về chủ nhân huy chương vàng Olympic đầu tiên của thể thao Việt Nam - xạ thủ Hoàng Xuân Vinh, "Người mẹ xấu" với Hồng Đào, Steven Nguyễn đóng chính và "Trên con...
Chứng nhận tín nhiệm mạng
Việt Long Phần mềm tòa soạn
hội tụ thông minh