Logistics nội tỉnh: Mắt xích quan trọng thúc đẩy thương mại - dịch vụ

Nếu trước đây logistics chủ yếu được nhìn nhận ở khâu xuất nhập khẩu hoặc vận chuyển liên vùng, thì nay, hoạt động tổ chức lưu thông hàng hóa trong phạm vi nội tỉnh lại chính là yếu tố quyết định tốc độ, chi phí và chất lượng tăng trưởng của thị trường địa phương. Khi sản xuất mở rộng, bán lẻ hiện đại phát triển và thương mại điện tử bùng nổ, logistics nội tỉnh trở thành “mạch máu” nuôi dưỡng toàn bộ hệ sinh thái thương mại - dịch vụ.

Hoạt động vận chuyển và giao nhận hàng hóa tại kho bãi của Công ty CP Tiếp vận Ascent Group, góp phần bảo đảm lưu thông hàng hóa thông suốt trên địa bàn tỉnh.

Tỉnh Thanh Hóa hiện có hàng chục nghìn doanh nghiệp và hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, thương mại, dịch vụ. Hệ thống phân phối ngày càng đa dạng, từ chợ truyền thống, cửa hàng tiện lợi đến siêu thị, trung tâm thương mại. Sự hiện diện của các điểm bán lẻ quy mô lớn không chỉ mở rộng kênh tiêu thụ mà còn đặt ra yêu cầu cao về cung ứng hàng hóa ổn định, đúng tiến độ, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng. Trung bình mỗi ngày, hàng trăm tấn hàng tiêu dùng, thực phẩm tươi sống, nông sản và hàng công nghiệp được vận chuyển từ các địa phương như Hoằng Hóa, Thọ Xuân, Hà Trung... về trung tâm và ngược lại. Nếu khâu logistics nội tỉnh thiếu đồng bộ, chi phí tăng lên 5 - 10% giá thành sản phẩm là điều khó tránh khỏi, đặc biệt với nhóm hàng cần bảo quản lạnh.

Theo các báo cáo ngành logistics Việt Nam, chi phí logistics hiện chiếm khoảng 20 - 25% GDP, trong đó vận tải nội địa chiếm hơn 60% tổng chi phí logistics của doanh nghiệp. So với mức trung bình 15 - 18% của một số nước ASEAN, con số này cho thấy dư địa lớn để tối ưu chi phí ngay từ cấp độ nội tỉnh. Đối với doanh nghiệp Thanh Hóa, việc giảm được 10 - 15% chi phí vận chuyển nội tỉnh đồng nghĩa với tăng đáng kể biên lợi nhuận, nâng cao sức cạnh tranh và khả năng mở rộng thị trường.

Thực tế triển khai cho thấy, khi hạ tầng giao thông của tỉnh ngày càng hoàn thiện với cao tốc Bắc - Nam, Quốc lộ 1A, đường ven biển và đặc biệt là Cảng Nghi Sơn, hoạt động lưu chuyển hàng hóa liên tỉnh và xuất nhập khẩu càng được thúc đẩy mạnh mẽ. Tuy nhiên, để tận dụng trọn vẹn lợi thế này, logistics nội tỉnh cần đóng vai trò kết nối hiệu quả giữa vùng nguyên liệu - cơ sở sản xuất - trung tâm phân phối - điểm tiêu dùng trong phạm vi địa phương. Các điểm trung chuyển, kho bãi tập trung và hệ thống vận tải chuyên nghiệp sẽ giúp hàng hóa đi thẳng từ nơi sản xuất đến kênh phân phối mà không qua nhiều tầng nấc trung gian, qua đó giảm chi phí và rút ngắn thời gian giao nhận.

Một ví dụ điển hình cho xu hướng chuyên nghiệp hóa logistics nội tỉnh là Công ty CP Tiếp vận Ascent Group. Doanh nghiệp này hiện cung cấp dịch vụ vận tải đường bộ, quản lý kho bãi và phân phối hàng hóa theo mô hình trọn gói. Với đội xe container, đầu kéo và hệ thống theo dõi hành trình bằng GPS, Ascent Group tổ chức các tuyến vận chuyển cố định trong tỉnh và kết nối Thanh Hóa với Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ An. Theo thống kê nội bộ của doanh nghiệp, việc tối ưu hóa lộ trình và gom hàng theo tuyến giúp khách hàng giảm từ 15 - 20% chi phí so với phương thức thuê dịch vụ rời rạc, đồng thời hạn chế tình trạng xe chạy rỗng chiều về.

Ông Đỗ Trọng Minh, Giám đốc Công ty CP Tiếp vận Ascent Group, cho biết: “Đối với doanh nghiệp sản xuất và thương mại tại Thanh Hóa, chi phí logistics nội tỉnh nhiều khi là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh. Khi chuỗi vận hành được tổ chức khoa học, ứng dụng công nghệ quản lý đơn hàng và theo dõi hành trình, doanh nghiệp không chỉ tiết giảm chi phí mà còn nâng cao độ tin cậy với đối tác phân phối. Logistics nội tỉnh nếu làm tốt sẽ trực tiếp thúc đẩy thương mại - dịch vụ phát triển”. Theo ông Minh, xu hướng hiện nay là tích hợp thêm các dịch vụ phụ trợ như đóng gói, dán nhãn, quản lý tồn kho và xử lý đơn hàng thương mại điện tử, qua đó tạo ra chuỗi giá trị hoàn chỉnh thay vì chỉ dừng ở vận tải đơn thuần.

Bên cạnh những kết quả tích cực, logistics nội tỉnh Thanh Hóa vẫn đối mặt với không ít thách thức. Phần lớn doanh nghiệp vận tải có quy mô nhỏ, phương tiện chưa đồng bộ, năng lực ứng dụng công nghệ còn hạn chế. Hệ thống kho lạnh phục vụ nông sản, thực phẩm tươi sống chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu. Một số khu vực miền núi còn gặp khó khăn về hạ tầng kết nối, khiến chi phí vận chuyển cao hơn khu vực đồng bằng. Ngoài ra, sự liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất và đơn vị logistics đôi khi chưa chặt chẽ, dẫn đến tình trạng thiếu tối ưu trong phân bổ tải trọng và lịch trình vận chuyển.

Để logistics nội tỉnh thực sự trở thành đòn bẩy cho thương mại - dịch vụ, Thanh Hóa cần tiếp tục quy hoạch quỹ đất cho trung tâm logistics quy mô vừa và nhỏ, khuyến khích đầu tư kho bãi tập trung, đặc biệt tại các vùng chuyên canh nông sản và khu công nghiệp. Song song với đó là hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số trong quản lý vận tải, xây dựng nền tảng kết nối cung cầu vận chuyển nhằm giảm chi phí trung gian. Việc hình thành các liên minh, HTX vận tải nội tỉnh cũng là hướng đi phù hợp để chia sẻ nguồn lực và tăng tính chuyên nghiệp.

Trong bức tranh phát triển kinh tế địa phương, logistics nội tỉnh không còn là khâu “hậu cần” đứng sau mà đã trở thành một trụ cột của hệ sinh thái thương mại - dịch vụ. Khi chi phí được tối ưu, thời gian giao nhận rút ngắn và dịch vụ được nâng cao, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn mở rộng thị trường, người tiêu dùng được hưởng lợi từ giá cả hợp lý và chất lượng phục vụ tốt hơn.

Bài và ảnh: Chi Phạm