Không lấy sự lệch chuẩn để công kích sự lệch chuẩn khác

Mở mạng xã hội ra điều gì tác động mạnh nhất vào mắt, vào tai ta? Có rất nhiều clip, hình ảnh phản cảm. Nhưng đó không phải là điều gì lạ cả, khi mà cuộc sống có nhiều mâu thuẫn xã hội nảy sinh trong thời đại số, các góc khuất của cuộc sống đều bị phơi bày trước những ống kính của người dân và hệ thống camera giám sát có mặt ở khắp nơi.

Điều lạ là những câu chữ bình luận dưới những clip hay hình ảnh được đăng trên mạng xã hội có cảm giác ngày càng nhiều hơn, độc địa, phản cảm hơn. Người ta có thể dễ dàng viết ra những câu chữ đầy cay nghiệt, thóa mạ, áp đặt, thậm chí cả vu khống nữa nhưng lại chẳng cần biết tác động của sự phán xét ấy sẽ như thế nào.

Ngay cả với những video do AI tạo ra có nội dung xuyên tạc chính trị, chống phá chế độ cũng thu hút nhiều tài khoản a dua theo.

Gần đây việc nữ ca sĩ Juky San ngâm mình chụp ảnh tại Giếng Tiên ở Nhơn Lý, thuộc phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai là một trong những hình ảnh gây chú ý trên mạng xã hội. Trong khi chính quyền và cơ quan chức năng địa phương cho biết, Giếng Tiên là một hố nước ngọt hình thành từ dòng chảy khe núi, người dân vẫn dùng để tắm, rửa, không phải nguồn nước ăn uống, cũng không phải di tích hay địa điểm tâm linh. Thời điểm xảy ra sự việc, bảng thông tin do người dân dựng đã bị bão cuốn trôi, khiến du khách, trong đó có Juky San không nhận biết đầy đủ nên đã ngâm mình trong đó. Ca sĩ này cũng đã lên tiếng xin lỗi, thì nhiều người vẫn phản ứng một cách đầy giận dữ.

Việc vội vàng phán xét khi chưa nắm rõ ngọn ngành hoặc có những người đang cố tình phán xét cốt chỉ để thỏa mãn cảm xúc bản thân rất dễ dẫn đến hệ lụy không đáng có, không chỉ tác động tiêu cực đến một cá nhân, mà còn có thể tác động đến cả một cộng đồng, lớn hơn là lợi ích quốc gia, dân tộc.

Có lần bất bình vì bình luận quá cay nghiệt dưới một video về người phụ nữ ăn mặc hở hang đi trên phố, tôi đã click vào facebook của người bình luận, thì những thông tin cho thấy đó là một nhà giáo. Người đứng trên bục giảng được ví như kỹ sư tâm hồn, mà cũng dễ dàng “thiết kế” ra một sản phẩm nguy hại trên mạng xã hội quả là không khỏi lo lắng.

Tôi nhớ có một tài khoản đã viết: “Những người làm cha mẹ, thầy cô, lẽ ra phải là hình mẫu đạo đức cũng có thể buông ra những lời cay nghiệt không kém. Điều đó cho thấy đây không chỉ là vấn đề của tuổi tác hay giáo dục, mà là một cơn khủng hoảng sâu hơn: một xã hội đang thiếu đi sự thấu hiểu và lòng nhân từ”.

Thay vì phản ứng bằng sự giận dữ, nên tiếp nhận thông tin chậm lại, nghĩ kỹ hơn một chút trước khi đưa ra bình luận của mình. Những hành vi lệch chuẩn cần phải được điều chỉnh bằng lời nhắc nhở văn minh, chứ không nên lấy sự lệch chuẩn để tấn công một sự lệch chuẩn khác khiến cho hệ lụy trở nên không có điểm dừng.

Hạnh Nhiên