IMF cảnh báo nợ công và AI làm gia tăng bất bình đẳng

Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva vừa kêu gọi các nước, cả giàu và nghèo, đẩy nhanh các biện pháp giảm nợ và ứng phó với bất bình đẳng gia tăng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chịu tác động đồng thời từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI), nợ vay cao và các cú sốc do xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

Phát biểu tại Singapore ngày 7/10, trước thềm Hội nghị thường niên IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) dự kiến diễn ra tại Bangkok vào tuần tới, bà Georgieva cảnh báo các nhà hoạch định chính sách đang đứng trước “những lựa chọn chính trị rất khó khăn”. Bà nhấn mạnh: “Chúng ta không thể tiếp tục trì hoãn những hành động chính sách cần thiết - các bạn có công cụ, giờ cần có sự sáng suốt để sử dụng”.

Tại hội nghị ở Bangkok, Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương của 191 quốc gia thành viên IMF và WB dự kiến đánh giá tình hình kinh tế thế giới và thảo luận các biện pháp duy trì ổn định tài chính, thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Theo bà Georgieva, những tác động nghiêm trọng nhất đối với đời sống kinh tế toàn cầu thời gian gần đây xuất phát từ các cuộc xung đột tại Trung Đông, Ukraine và một số khu vực khác.

Bà đồng thời cảnh báo gánh nặng nợ đang gia tăng tại các nền kinh tế phát triển như Mỹ, Nhật Bản và Đức, cũng như tại các nước thu nhập thấp. Những nước này phải cân nhắc giữa chi tiêu cho phúc lợi xã hội và trả các khoản vay lớn trong bối cảnh lãi suất ở mức cao.

Đề cập sự phát triển nhanh chóng của AI, người đứng đầu IMF cho rằng việc đầu tư mạnh vào các trung tâm dữ liệu phục vụ AI đã góp phần đẩy giá cổ phiếu tại nhiều thị trường lên mức cao kỷ lục, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, bất chấp chi phí năng lượng tăng do xung đột với Iran. Theo bà, quy mô đầu tư vào AI có thể vượt tương đối so với các giai đoạn đầu tư lớn trước đây vào đường sắt, lưới điện và mạng lưới viễn thông.

Tuy nhiên, bà cảnh báo hoạt động đầu tư mạnh vào AI đang hỗ trợ lợi nhuận doanh nghiệp và đồng thời tạo thêm áp lực lạm phát, trong khi lợi ích kinh tế từ AI có thể chỉ xuất hiện sau một khoảng thời gian nhất định. Bà lưu ý nếu lợi nhuận không đạt kỳ vọng, đòn bẩy tài chính của các tập đoàn công nghệ lớn cùng lượng tài sản cổ phiếu Mỹ ngày càng tăng trên toàn cầu có thể khiến một cú hụt kỳ vọng trở thành cú sốc lan rộng.

Người đứng đầu IMF kêu gọi các nước kiểm soát chi tiêu công và tăng chi phí vay khi cần thiết để kiềm chế lạm phát, đồng thời bảo vệ những nhóm dễ bị tổn thương trong xã hội. Bà cũng cho rằng các chính sách cần hướng tới việc quản lý AI hiệu quả, đào tạo người lao động, tăng tính linh hoạt của thị trường lao động, tạo điều kiện cho hoạt động khởi nghiệp và củng cố an ninh năng lượng.

Thúy Hà