Huy động các nguồn lực xã hội để tu bổ, tôn tạo di tích

Với phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, việc xã hội hóa (XHH) tu bổ, tôn tạo các di tích được nhiều địa phương quan tâm thực hiện và đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận. Qua đó, tạo diện mạo khang trang cho các di tích, đáp ứng nguyện vọng của Nhân dân nhưng vẫn giữ được “hồn cốt” vốn có của nó.

Được sự quan tâm của Nhà nước và nguồn kinh phí xã hội hóa đền thờ Lại Thế Khanh, xã Hà Long được tu bổ, tôn tạo khang trang.

Tọa lạc tại thôn Hà Tân, xã Tống Sơn, đình Đô Mỹ là công trình tiêu biểu mang đậm dấu ấn kiến trúc đình làng thời Nguyễn. Đình được xây dựng vào giữa thế kỷ XIX, là nơi thờ phụng Thái úy Tô Hiến Thành - vị đại thần văn võ song toàn thời Lý. Với bề dày lịch sử và nét đẹp văn hóa tiêu biểu, đình Đô Mỹ được công nhận là Di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh từ năm 1996. Hằng năm, vào ngày 15/1 âm lịch, người dân thôn Hà Tân lại tổ chức lễ hội tại đình Đô Mỹ để tri ân Thái úy Tô Hiến Thành, thu hút đông đảo Nhân dân trong xã và các vùng lân cận.

Trải qua thăng trầm lịch sử, nhiều hạng mục tại đình Đô Mỹ bị xuống cấp, không còn đảm bảo không gian sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của Nhân dân. Năm 2025, từ nguồn ngân sách Nhà nước và kinh phí xã hội hóa khoảng 5 tỷ đồng, đình Đô Mỹ đã được tu bổ, tôn tạo khang trang đáp ứng nguyện vọng của người dân. Hiện nay, thôn đang tiếp tục huy động nguồn XHH để chỉnh trang khuôn viên, xây dựng các công trình phụ và nhà sắp lễ.

Ông Nguyễn Văn Bình, thôn Hà Tân - người có nhiều đóng góp tu bổ, tôn tạo đình Đô Mỹ, chia sẻ: “Đình Đô Mỹ không chỉ là công trình kiến trúc độc đáo mà còn là điểm tựa tâm linh, niềm tự hào của người dân xã Tống Sơn. Nghe thông tin đình làng được Nhà nước đầu tư tu sửa, gia đình tôi đã chủ động đóng góp kinh phí để chung tay tôn tạo di tích. Hiện nay, đình Đô Mỹ đã được sửa sang khang trang, tôi rất vui mừng vì đã góp một phần công sức nhỏ bé để gìn giữ giá trị lịch sử - văn hóa của di tích".

Chủ tịch UBND xã Tống Sơn, Nguyễn Văn Thịnh, cho biết: “Xã có nhiều di tích lịch sử - văn hóa, trong đó có nhiều di tích bị xuống cấp cần được tu bổ, tôn tạo. Với phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, xã đã huy động nguồn lực XHH để tu bổ, tôn tạo các di tích, tiêu biểu là đình Đô Mỹ. Hiện nay, di tích được tu bổ, tôn tạo, đáp ứng sự mong đợi của người dân. Xã Tống Sơn sẽ tiếp tục huy động nguồn lực hợp pháp để tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn. Việc làm này không chỉ bảo tồn nguyên trạng các giá trị di sản quý báu của cha ông, mà còn giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ”.

Theo thống kê từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, toàn tỉnh hiện có 1.535 di tích được kiểm kê, bảo vệ, trong đó có 1 di sản văn hóa thế giới, 6 di tích quốc gia đặc biệt, 139 di tích cấp quốc gia, 713 di tích cấp tỉnh. Hiện nhiều di tích đã xuống cấp trong khi nguồn ngân sách Nhà nước dành cho việc tu bổ, tôn tạo còn hạn chế. Để giải quyết bài toán kinh phí này, nhiều địa phương đã chủ động đẩy mạnh công tác XHH, chú trọng tuyên truyền và vận động để kêu gọi đồng thuận, ủng hộ tích cực từ người dân, doanh nghiệp, cũng như sự đồng hành của các cấp, các ngành và toàn xã hội.

Qua tìm hiểu thực tế, công tác tu bổ và tôn tạo di tích bằng nguồn vốn XHH đều được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Các hạng mục xuống cấp sau khi tu bổ không chỉ giữ nguyên được giá trị cốt lõi vốn có, mà còn đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tâm linh của Nhân dân. Tiêu biểu như: đền thờ Luật Quốc Công Lê Thân, đền thờ Lê Lôi, đền thờ họ Doãn (xã Tân Ninh); đền thờ Lại Thế Khanh (xã Hà Long); nhà thờ họ Lại, đền Trần (xã Hoạt Giang); di tích lịch sử, văn hóa chùa Thái Bình (xã Tây Đô); cụm di tích đình, đền, chùa Hà Lương (xã Vĩnh Lộc); Quần thể di tích văn hóa và danh lam thắng cảnh Phong Mục (xã Triệu Lộc)...

Bà Bùi Thị Tuyết, Trưởng Phòng Quản lý Di sản Văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cho biết: “Để bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn triển khai quy định pháp luật về quản lý, bảo vệ đối với di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn. Bên cạnh đó, sở chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền Luật Di sản văn hóa nhằm nâng cao trách nhiệm, ý thức tự giác của người dân, đồng thời huy động các nguồn lực xã hội để tu bổ, tôn tạo di tích”.

Bài và ảnh: Xuân Anh