Hội nghị Bộ trưởng quốc phòng E5 tại Krakow: “Châu Âu đã thức tỉnh”

Ngày 20/2, các bộ trưởng quốc phòng của năm quốc gia chi tiêu quân sự lớn nhất châu Âu đã ra tuyên bố “Châu Âu đã thức tỉnh” và đang trải qua đợt tái thiết quân sự lớn nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh để răn đe mọi hành vi xâm lược trong tương lai. Đi đôi với cam kết răn đe xâm lược, các quốc gia này đã ra mắt dự án sản xuất UAV giá rẻ và nền tảng tự hành, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ về tư duy quân sự để thích ứng với kỷ nguyên mới.

Bộ trưởng Quốc phòng Nhóm E5 chụp ảnh lưu niệm tại Krakow, Ba Lan, vào ngày 20 tháng 2 năm 2026. Ảnh: Reuters

Hội nghị Bộ trưởng quốc phòng E5 diễn ra tại Krakow (Ba Lan), với sự tham dự của đại diện Ba Lan, Pháp, Đức, Italy và Anh - nhóm E5. Tham dự còn có Cao ủy Chính sách Đối ngoại EU Kaja Kallas và Phó Tổng thư ký NATO Radmila Šekerinska, cho thấy sáng kiến này không chỉ mang tính khu vực mà còn gắn với cấu trúc an ninh rộng lớn hơn của châu Âu và NATO.

Phát biểu họp báo sau Hội nghị, các bộ trưởng cho biết chính thức khởi động chương trình mang tên các thiết bị tác chiến chi phí thấp và nền tảng tự hành (LEAP). Đây được xem là lời giải chiến lược cho bài toán phòng không hiện đại, tập trung phát triển các hệ thống đánh chặn và drone tự hành chi phí thấp nhằm đối phó hiệu quả với các cuộc tấn công tiêu hao mà không cần tiêu tốn những tên lửa triệu đô đắt đỏ. Các bộ trưởng quốc phòng cam kết sẽ đưa những sản phẩm đầu tiên của dự án này ra chiến trường ngay vào năm 2027, dựa trên việc trực tiếp đúc rút và áp dụng những bài học công nghệ xương máu từ thực tế tại Ukraine.

Các bộ trưởng tham dự cuộc họp báo tại Krakow, Ba Lan, ngày 20 tháng 2 năm 2026. Ảnh: REUTERS

Song song với bước tiến về kỹ thuật, các nhà lãnh đạo cũng thống nhất lộ trình nâng ngân sách quốc phòng lên mức 5% GDP để xây dựng một “Châu Âu tự cường”, đủ khả năng tự chịu trách nhiệm về an ninh trong khuôn khổ NATO.

Trong khi EU khẳng định đang tiến sát việc thông qua gói trừng phạt thứ 20 nhắm vào “hạm đội bóng ma” của Nga, thì phía Anh cũng gây chú ý lớn khi công bố gói viện trợ quân sự trị giá hơn 13 tỷ bảng cùng kế hoạch sản xuất hàng loạt dòng drone đánh chặn Octopus thế hệ mới.

Phát biểu tại hội nghị, các đại diện cấp cao khẳng định châu Âu đã chính thức chấm dứt kỷ nguyên chủ quan để bước vào giai đoạn thức tỉnh quân sự lớn nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Đại diện cấp cao EU Kaja Kallas cáo buộc Nga đang leo thang “chiến tranh hỗn hợp” thông qua các cuộc tấn công mạng, phá hoại và xâm nhập drone nhằm làm suy yếu châu Âu. Bà khẳng định châu Âu sẽ đáp trả bằng cách thắt chặt kiểm soát ngoại giao và triển khai các nhóm phản ứng nhanh.

Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz nhấn mạnh rằng những cam kết tại Kraków không còn dừng lại ở lời nói, mà là sự chuyển mình thực sự của toàn bộ hệ thống phòng thủ châu Âu trước những đe dọa hiện hữu.

Các Bộ trưởng Quốc phòng cũng thảo luận rằng E5 có thể thiết lập một mạng lưới tình báo tương tự như Five Eyes (liên minh giữa Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand) để tăng cường chia sẻ thông tin và đối phó hiệu quả hơn với các mối đe dọa từ Nga.

Nhật Lệ

Nguồn: APT, Reuters, Euronews