Hiệu quả từ thực hiện các đề án nâng cao chất lượng dân số

Những năm gần đây, công tác dân số và phát triển trên địa bàn Thanh Hóa tiếp tục được các cấp ủy, chính quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện đồng bộ. Việc triển khai các chương trình, đề án nâng cao chất lượng dân số đã góp phần cải thiện sức khỏe, tầm vóc, thể lực và trí tuệ của người dân, từng bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Cán bộ Trung tâm Y tế Như Xuân cho trẻ uống VitaminA.

Theo báo cáo của Chi cục Dân số tỉnh, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên của Thanh Hóa được duy trì ở mức hợp lý; nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng dân số ngày càng được nâng cao. Các hoạt động truyền thông, cung cấp dịch vụ dân số - kế hoạch hóa gia đình tiếp tục được triển khai sâu rộng đến các xã, thôn, bản.

Một trong những nội dung trọng tâm của công tác dân số hiện nay là triển khai các đề án nâng cao chất lượng dân số, trong đó tập trung vào các lĩnh vực như tầm soát, chẩn đoán sớm bệnh tật trước sinh và sơ sinh; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên; nâng cao chất lượng dân số ở vùng khó khăn. Trong năm 2025, toàn tỉnh có trên 35.000 phụ nữ mang thai được tư vấn và thực hiện sàng lọc trước sinh, đạt khoảng 72% số phụ nữ mang thai; gần 40.000 trẻ sơ sinh được sàng lọc sơ sinh, đạt khoảng 80% số trẻ sinh ra. Thông qua hoạt động này, nhiều trường hợp trẻ có nguy cơ mắc bệnh bẩm sinh như thiếu men G6PD, suy giáp bẩm sinh, tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh... đã được phát hiện sớm và tư vấn can thiệp kịp thời.

Cùng với đó, công tác truyền thông, giáo dục thay đổi hành vi về dân số được triển khai với nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Hàng nghìn buổi truyền thông trực tiếp tại cộng đồng được tổ chức; nội dung tuyên truyền tập trung vào lợi ích của việc sinh đủ hai con, chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng tránh tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, nâng cao chất lượng giống nòi.

Thực tế tại các xã do Trung tâm Y tế Như Xuân quản lý cho thấy, việc triển khai các đề án nâng cao chất lượng dân số đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Trung tâm đã phối hợp với chính quyền cơ sở tăng cường truyền thông về chăm sóc sức khỏe sinh sản, tầm soát trước sinh và sơ sinh, đặc biệt tại các khu vực vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thông qua các buổi truyền thông tại thôn, bản, nhiều cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ đã hiểu rõ hơn về lợi ích của việc khám sức khỏe trước khi kết hôn, chăm sóc sức khỏe trước khi mang thai và thực hiện sàng lọc trước sinh theo khuyến cáo của ngành y tế. Nhờ đó, ngày càng nhiều phụ nữ mang thai chủ động đến cơ sở y tế để được tư vấn, theo dõi thai kỳ và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc cần thiết.

Chị Lê Thị Hòa, người dân ở xã Như Xuân cho biết: "Trước đây nhiều người chưa hiểu rõ về sàng lọc trước sinh nên thường chủ quan. Sau khi được cán bộ y tế và cộng tác viên dân số tuyên truyền, gia đình tôi đã chủ động đi khám thai định kỳ và làm các xét nghiệm sàng lọc. Nhờ vậy chúng tôi yên tâm hơn về sức khỏe của em bé"...

Có thể thấy, việc triển khai các đề án nâng cao chất lượng dân số trong thời gian qua đã từng bước tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của người dân đối với công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng giống nòi.

Chi cục trưởng Chi cục Dân số tỉnh Bùi Hồng Thủy cho biết: "Điểm nổi bật của công tác dân số hiện nay là nhiều hoạt động đã đi vào chiều sâu, gắn với nhu cầu thực tế của người dân. Các dịch vụ như sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh, tư vấn sức khỏe sinh sản, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ngày càng được mở rộng và tiếp cận thuận lợi hơn tại cơ sở. Trước đây, nhiều người dân còn e ngại hoặc chưa thực sự quan tâm đến việc sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Tuy nhiên, thông qua công tác truyền thông và tư vấn trực tiếp tại cộng đồng, nhận thức của người dân đã có sự thay đổi rõ rệt. Ngày càng nhiều gia đình chủ động tiếp cận các dịch vụ y tế để bảo đảm con sinh ra khỏe mạnh".

Trong bối cảnh công tác dân số đang chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển, việc nâng cao chất lượng dân số được xác định là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Vì vậy, bên cạnh việc mở rộng các dịch vụ chuyên môn, công tác truyền thông, giáo dục thay đổi hành vi vẫn tiếp tục được chú trọng nhằm giúp người dân hiểu đúng, hiểu đủ về vai trò của chất lượng dân số đối với sự phát triển bền vững. Thời gian tới, ngành dân số sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị y tế và chính quyền cơ sở đẩy mạnh triển khai các đề án nâng cao chất lượng dân số, nhất là tại các khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Bài và ảnh: Hà Phương