Gỡ “nút thắt”, khơi dòng tăng trưởng

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% năm 2026, Thanh Hóa phải đạt mức tăng tối thiểu 10,79% trong quý III và tới 17,48% trong quý IV. Trong chặng “nước rút” đầy áp lực, cùng với thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, tỉnh đang tập trung tháo gỡ những “nút thắt” về giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng, giải ngân đầu tư công, dự án tồn đọng... nhằm đưa các nguồn lực đang ách tắc trở lại “dòng chảy” của nền kinh tế.

Nhà máy luyện cán thép Nghi Sơn số 2 chuẩn bị vận hành thương mại.

Khơi thông mặt bằng, tăng tốc dòng vốn

Dự án Trạm biến áp (TBA) 220kV Sầm Sơn và đường dây đấu nối Thanh Hóa - Sầm Sơn phấn đấu đóng điện trong năm 2026. Một số vướng mắc về giải phóng mặt bằng (GPMB), chủ yếu tại hành lang tuyến đang được tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo các ngành, địa phương tập trung xử lý, hoàn thành bàn giao trong tháng 8, tạo điều kiện để chủ đầu tư, nhà thầu tăng tốc thi công.

Là địa bàn có diện tích bị ảnh hưởng lớn nhất, với 5,69ha, liên quan đến 133 hộ dân, phường Nam Sầm Sơn đã hoàn thành 100% GPMB phần diện tích thu hồi và đang tập trung xử lý những nội dung còn lại liên quan đến hành lang an toàn tuyến. Ông Lường Văn Anh, Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng phường Nam Sầm Sơn, cho biết: Trên địa bàn chỉ còn 2 hộ dân có đất ở bị ảnh hưởng bởi hành lang tuyến. UBND phường đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tuy nhiên các hộ vẫn còn một số kiến nghị liên quan đến đơn giá bồi thường và tái định cư. Địa phương đang tiếp tục tuyên truyền, giải thích các quy định tại Nghị định số 62 của Chính phủ về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực điện lực, tạo đồng thuận để người dân bàn giao khoảng néo còn lại trước thời gian tỉnh yêu cầu".

Nhiều công trình hạ tầng quan trọng như 2 dự án đường nối TP Thanh Hóa (cũ) với Cảng Hàng không Thọ Xuân, gồm đoạn từ cầu Nỏ Hẻn đến đường tỉnh 514 và đoạn từ đường tỉnh 514 đến đường vào Cảng Hàng không Thọ Xuân; tuyến đường bộ ven biển đoạn Hoằng Thanh - Sầm Sơn và đoạn Tiên Trang - Khu Kinh tế Nghi Sơn... cũng đang được tập trung tháo gỡ vướng mắc mặt bằng.

Tại xã Hợp Tiến, tuyến đường nối TP Thanh Hóa (cũ) với Cảng Hàng không Thọ Xuân còn hơn 3km chưa được bàn giao, liên quan khoảng 200 hộ.

Bà Nguyễn Thị Xuân, Chủ tịch UBND xã Hợp Tiến, cho biết: “Xã đang tiến hành các thủ tục niêm yết, chi trả theo đúng quy trình. Dự kiến đến ngày 30/8 sẽ chi trả cho 62 hộ đã niêm yết công khai; đến ngày 30/9 tiếp tục chi trả cho 56 hộ đã đồng thuận và đang hoàn thiện hồ sơ. Đối với 82 hộ còn vướng mắc phức tạp, địa phương phấn đấu hoàn thành chi trả trước ngày 31/12".

Ước tính trong tháng 8, toàn tỉnh đã hoàn thành GPMB tăng thêm 231ha, nâng tỷ lệ hoàn thành kế hoạch GPMB lên 65,53%, vượt kế hoạch (60%). Đáng chú ý, 13 xã, phường đã hoàn thành 100% chỉ tiêu, gồm: Các Sơn, Điền Lư, Đồng Tiến, Hoằng Châu, Mường Lát, Xuân Lập, Vạn Xuân, Hợp Tiến, Thanh Quân, Yên Định, Yên Phú, Ngọc Lặc và phường Tân Dân. Trong đó, xã Đồng Tiến có khối lượng GPMB lớn, tới 116ha, nhưng đã hoàn thành 100% kế hoạch; phường Nghi Sơn có kế hoạch GPMB 538ha, đến nay đạt trên 80%; xã Trường Lâm cần GPMB 285ha, hiện đã đạt 80,6%.

Mặt bằng được bàn giao nhanh hơn đang trực tiếp tạo thêm không gian cho các dự án đầu tư công và đầu tư trực tiếp tăng tốc. Ông Nguyễn Mạnh Tuấn, Phó Giám đốc Ban điều hành thi công dự án, LICOGI 18.3 - nhà thầu thi công Khu Công nghiệp Thăng Long Thanh Hóa, giai đoạn 1, cho biết: “Đến nay, mặt bằng dự án cơ bản đã được bàn giao, chỉ còn một số tồn tại nhỏ, tạo thuận lợi để chúng tôi đẩy nhanh thi công. Nhiều hạng mục hạ tầng kỹ thuật đang được triển khai đồng thời. Hồ sự cố đã đạt 96% khối lượng, tuyến kênh và đường tạm đạt 69%; các hạng mục hồ nước thô, hồ điều hòa, trạm bơm cũng đang được đẩy nhanh. Riêng hạng mục đường giao thông dự kiến hoàn thành trong tháng 10 năm nay".

Giải phóng nguồn lực cho chặng nước rút

Đến ngày 23/8, giá trị giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh đạt khoảng 7.118 tỷ đồng, bằng 37,8% kế hoạch. Trong khi mục tiêu cả năm là giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công với tổng số hơn 18.843 tỷ đồng, phần khối lượng còn lại đang đặt ra áp lực rất lớn cho các chủ đầu tư và địa phương trong những tháng cuối năm.

Dự án Trạm biến áp 220kV Sầm Sơn và đường dây đấu nối Thanh Hóa - Sầm Sơn phấn đấu đóng điện trong năm 2026.

Ngoài GPMB, giải quyết tình trạng thiếu hụt và kiểm soát giá vật liệu đang được xác định là một trong những điều kiện quan trọng để thúc đẩy giải ngân và tăng trưởng ngành xây dựng. UBND tỉnh đang chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường hoàn chỉnh các thủ tục bổ sung khoảng 13,5 triệu m3 vật liệu xây dựng cho thị trường trong tháng 9. Cùng với đẩy nhanh cấp phép, nâng công suất các mỏ đủ điều kiện, tỉnh yêu cầu tăng cường kiểm soát giá, xử lý tình trạng găm hàng, đầu cơ, đồng thời thúc đẩy sử dụng các nguồn vật liệu thay thế phù hợp.

Một nguồn lực lớn khác đang được tập trung “đánh thức” là các dự án tồn đọng, kéo dài. Trong tháng 8, tỉnh đã tháo gỡ thêm 20 dự án tồn đọng, khơi thông 129ha đất và 3.775 tỷ đồng vốn đầu tư, nâng lũy kế dự án tồn đọng, kéo dài, nguy cơ thất thoát, lãng phí được rà soát và tập trung tháo gỡ lên 190/303 dự án, với hơn 783ha đất và 18.275,4 tỷ đồng được khơi thông.

Các sở, ngành được giao nhiệm vụ hiện cũng đang tập trung thúc đẩy các dự án đầu tư trực tiếp sớm chuyển từ chủ trương, vốn đăng ký sang khối lượng thực hiện và sản phẩm cụ thể. Tỉnh đồng thời thúc đẩy 9 dự án dự kiến hoàn thành trong tháng 8 với tổng vốn đầu tư 12.598 tỷ đồng; 5 dự án dự kiến hoàn thành trong tháng 9, với tổng vốn 9.050 tỷ đồng và đẩy nhanh thủ tục đối với 42 dự án đã được cấp giấy chứng nhận đầu tư hoặc ký biên bản ghi nhớ tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư tỉnh Thanh Hóa năm 2026.

Theo ông Thái Bá Minh, Trưởng Thống kê tỉnh Thanh Hóa, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng, cùng với đẩy nhanh tiến độ các dự án công nghiệp đang triển khai, cần tập trung hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn để đưa các dự án sản xuất, kinh doanh mới trong Kế hoạch 255 của UBND tỉnh vào hoạt động đúng tiến độ, bổ sung năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế. Đồng thời, cần kiểm soát giá nguyên, nhiên, vật liệu, không để gián đoạn sản xuất; hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu. “Đặc biệt, cần tập trung các giải pháp để Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn duy trì Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vận hành ổn định, bảo đảm 19 sản phẩm công nghiệp chủ lực đạt tối thiểu chỉ tiêu sản lượng được giao và phấn đấu vượt kế hoạch năm 2026”, ông Thái Bá Minh nhấn mạnh.

Bài và ảnh: Tùng Lâm