Gỡ “điểm nghẽn” cung - cầu lao động

Nhu cầu tuyển dụng tăng khi nhiều doanh nghiệp mở rộng sản xuất, các dự án mới cần bổ sung nhân lực. Tuy nhiên, việc đưa người lao động đến đúng vị trí doanh nghiệp đang cần vẫn còn những khoảng trống. Kết nối cung - cầu vì thế không đơn thuần là giới thiệu nhiều việc làm, mà cần giải quyết sự lệch pha về ngành nghề, kỹ năng, thu nhập và địa bàn làm việc.

Công nhân Công ty TNHH May Thiên Nam ở thôn Hưng Phát (xã Hà Trung) trong ca sản xuất. Ảnh: Trần Hằng

Khi doanh nghiệp vẫn “khát” lao động

Dù có đơn hàng ổn định, Công ty TNHH May Thiên Nam ở thôn Hưng Phát (xã Hà Trung) vẫn gặp khó khăn trong tuyển dụng lao động. Hiện công ty có hơn 400 lao động làm việc thường xuyên, thu nhập bình quân từ 8 - 12 triệu đồng/người/tháng; mỗi năm sản xuất khoảng 5 triệu sản phẩm may mặc xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ... Để mở rộng sản xuất, công ty cần tuyển thêm hơn 100 lao động. Tuy nhiên, dù đã phối hợp với Trung tâm Dịch vụ việc làm Thanh Hóa và các địa phương triển khai nhiều hình thức tuyển dụng, số lao động đăng ký vẫn chưa đáp ứng nhu cầu.

Câu chuyện của May Thiên Nam không phải trường hợp cá biệt. Nửa cuối năm 2026, khi hoạt động sản xuất, kinh doanh tăng tốc, nhu cầu nhân lực tại nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng tăng theo. Riêng ngành dệt may, khảo sát trong 9 tháng cho thấy nhu cầu tuyển dụng gần 10 nghìn lao động. Ở một số doanh nghiệp sản xuất giày thể thao, nhu cầu lại tập trung vào lao động đã qua đào tạo, có kinh nghiệm và tay nghề.

Theo kế hoạch kết nối cung - cầu lao động của tỉnh, trong 6 tháng cuối năm 2026 cần cung ứng tối thiểu 43.610 lao động cho các doanh nghiệp, dự án, phấn đấu đạt 53.992 lao động. Đến hết tháng 9, số lao động đã kết nối, cung ứng đạt khoảng 22 nghìn người, tương đương gần 50% mức tối thiểu cần thực hiện. Thực tế cho thấy, doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng nhưng không dễ tìm được lao động phù hợp. Bên cạnh yêu cầu về tay nghề, kỹ năng và ý thức kỷ luật, người lao động cũng cân nhắc kỹ hơn trước khi lựa chọn công việc. Ngoài thu nhập, các yếu tố như thời gian làm việc, khoảng cách đi lại, chế độ bảo hiểm, phúc lợi ngày càng được quan tâm. Với những doanh nghiệp ở xa khu dân cư, công việc đòi hỏi cường độ cao hoặc chế độ đãi ngộ chưa hấp dẫn, việc tuyển dụng và “giữ chân” lao động càng khó khăn.

Trong khi đó, yêu cầu về nhân lực tại các doanh nghiệp đang có nhiều thay đổi. Việc đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ sản xuất đòi hỏi lao động phải có tay nghề, kỹ năng vận hành thiết bị và khả năng thích ứng với công việc. Tuy nhiên, một bộ phận người tìm việc chưa đáp ứng được những yêu cầu này. Thực tế đó đòi hỏi công tác tư vấn, giới thiệu việc làm phải sát nhu cầu tuyển dụng, đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng để người lao động có thêm cơ hội tìm được việc làm phù hợp, ổn định.

Để việc tìm đúng người, người tìm đúng việc

Để thu hẹp khoảng cách cung - cầu lao động, điều quan trọng là nắm chắc nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp và nguyện vọng tìm việc của người lao động. Thông tin về vị trí việc làm, thu nhập, điều kiện tuyển dụng, chế độ đãi ngộ cần được cập nhật thường xuyên, công khai, giúp hai bên có thêm cơ sở lựa chọn, tìm được sự phù hợp.

Thời gian qua, Trung tâm Dịch vụ việc làm Thanh Hóa đã đa dạng hóa các hình thức kết nối thông qua phiên giao dịch việc làm, hội nghị tư vấn tại cơ sở, điện thoại, mạng xã hội và các nền tảng số. Trong 10 tháng, trung tâm tổ chức 7 phiên giao dịch việc làm, 4 hội nghị tư vấn, giới thiệu việc làm tại các xã Trung Sơn, Trung Thành, Cổ Lũng, Bá Thước; tư vấn cho 5.814 lượt người, kết nối việc làm và học nghề cho 2.625 người. Qua đó, mở rộng cơ hội tìm việc cho lao động, nhất là ở khu vực nông thôn, miền núi.

Tuy nhiên, trước nhu cầu tuyển dụng ngày càng lớn, công tác kết nối cần chú trọng hơn đến chất lượng và hiệu quả. Cùng với cập nhật nhu cầu nhân lực theo ngành nghề, trình độ, địa bàn, cần nắm chắc nguồn lao động, kỹ năng và khả năng đáp ứng của từng nhóm đối tượng. Đặc biệt, việc dự báo nhu cầu tuyển dụng phải gắn với tiến độ các dự án đầu tư, kế hoạch mở rộng sản xuất của doanh nghiệp. Đây là cơ sở để địa phương chủ động nguồn nhân lực, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp điều chỉnh đào tạo, góp phần khắc phục tình trạng doanh nghiệp thiếu người, lao động thiếu việc làm phù hợp.

Bên cạnh nâng cao hiệu quả kết nối, doanh nghiệp cần chú trọng cải thiện điều kiện làm việc, chế độ đãi ngộ và cơ hội phát triển nghề nghiệp để thu hút, “giữ chân” lao động. Thực tế tại Công ty TNHH May Thiên Nam cho thấy, dù thu nhập bình quân đạt 8 - 12 triệu đồng/người/tháng, việc tuyển dụng vẫn gặp khó khăn. Điều đó đòi hỏi doanh nghiệp phải quan tâm hơn đến những yếu tố tạo sự gắn bó lâu dài.

Về phía người lao động, chủ động học nghề, nâng cao kỹ năng, rèn luyện tác phong công nghiệp là yêu cầu cần thiết trước sự thay đổi của công nghệ sản xuất. Gỡ “điểm nghẽn” cung - cầu lao động vì thế không chỉ là kết nối đúng người, đúng việc mà còn phải gắn đào tạo với nhu cầu thực tế, nâng cao chất lượng việc làm, tạo nền tảng cho thị trường lao động phát triển ổn định, bền vững.

Trần Hằng