Đưa nông sản xứ Thanh vào kênh phân phối, tiêu dùng hiện đại

Không chỉ dừng ở phương thức tiêu thụ qua các kênh truyền thống và hệ thống thương lái, hàng trăm sản phẩm nông sản Thanh Hóa đang đẩy mạnh kết nối vào các hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi và nền tảng thương mại điện tử. Đây là bước đi chiến lược giúp giải quyết bài toán “được mùa mất giá”, nâng cao thương hiệu nông sản địa phương và hướng tới phát triển nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Sản phẩm chè Bình Sơn, xã Thọ Bình được sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP và đầu tư công nghệ chế biến hiện đại đủ điều kiện tiêu thụ trong hệ thống phân phối hiện đại.

Thanh Hóa là một trong những địa phương có thế mạnh lớn về nông nghiệp, đến nay, toàn tỉnh có hơn 200 sản phẩm nông nghiệp thuộc các nhóm sản phẩm nông nghiệp chủ lực, sản phẩm OCOP và sản phẩm lợi thế của địa phương. Trong đó, có những sản phẩm nổi tiếng, được thị trường đánh giá cao về chất lượng. Cùng với đó, trình độ, phương thức sản xuất của người dân ngày càng đổi mới, đáp ứng những tiêu chuẩn chất lượng theo yêu cầu của thị trường. Mặc dù có tiềm năng và thực trạng sản xuất tốt, song sản phẩm nông sản của tỉnh phần lớn đều được tiêu thụ nhỏ lẻ thông qua các kênh truyền thống; chưa nhiều sản phẩm được quảng bá, bán ở những kênh phân phối, tiêu dùng hiện đại.

Tại xã Thọ Bình, cây chè là một trong những sản phẩm nông nghiệp lợi thế, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân. Hiện nay, toàn xã có hơn 400ha chè, trong đó khoảng 300ha cho thu hoạch ổn định. Từ cây chè, nhiều gia đình đã tìm kiếm được sinh kế ổn định để nâng cao chất lượng cuộc sống. Ông Lê Đình Tú, giám đốc HTX dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn, cho biết: “Để nâng cao thương hiệu, giá trị kinh tế cho cây chè Bình Sơn, nhiều năm nay HTX không chỉ chú trọng sản xuất quy mô lớn mà còn quan tâm đến nâng cao chất lượng sản phẩm. Đồng thời, chúng tôi đã nỗ lực đầu tư công nghệ trong trồng, chăm sóc, chế biến và thường xuyên tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại trong và ngoài tỉnh, để thêm cơ hội cho sản phẩm tiếp cận với các kênh phân phối, tiêu dùng hiện đại”.

Được biết, hiện nay, nhờ áp dụng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và đầu tư công nghệ chuẩn hóa quy trình chế biến, nâng cao mẫu mã bao bì, sản phẩm từ cây chè đã được HTX dịch vụ nông, lâm nghiệp Bình Sơn đưa đi tiêu thụ rộng rãi trên thị trường. Trung bình hằng tháng sản lượng tiêu thụ đạt khoảng 1,5 tấn; trong đó, 30% sản lượng tiêu thụ tại các chuỗi liên kết bền vững và 15% tiêu thụ qua các nền tảng thương mại điện tử.

Theo phân tích của các đơn vị chuyên môn, một trong những thách thức lớn để “đưa” các sản phẩm nông sản của tỉnh tham gia hiệu quả vào hệ thống tiêu dùng hiện đại chính là chất lượng và liên kết. Do đó, tỉnh và các sở, ngành, đơn vị đã đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu với các thị trường lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và liên kết với nhiều hệ thống siêu thị lớn, như: The City; Go!; Winmart, Bách hóa xanh... Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ số và truy xuất nguồn gốc đang mở ra hướng đi mới đầy tiềm năng. Nhiều sản phẩm đã được dán tem truy xuất nguồn gốc bằng mã QR code, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra thông tin về quy trình sản xuất, vùng trồng, tạo dựng niềm tin và minh bạch hóa chuỗi cung ứng.

Ông Nguyễn Xuân Thiên, giám đốc HTX dịch vụ cơ giới hóa nông nghiệp Đông Tiến, phường Đông Tiến, cho biết: “Hiện nay, HTX chúng tôi đang liên kết với hệ thống siêu thị Bách hóa xanh, cung ứng dưa vàng Kim Hoàng Hậu và một số sản phẩm rau quả an toàn, như: dưa chuột, rau cải, cà chua... sản lượng khoảng 25 - 30 tấn/tháng. Để có được kết nối bền chặt, hiệu quả việc tiên quyết là phải tạo ra được sản phẩm chất lượng theo các tiêu chuẩn chứng nhận hiện hành. Đồng thời, áp dụng được công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc, quy trình sản xuất sản phẩm”.

Tỉnh Thanh Hóa đã hình thành được 97 vùng sản xuất an toàn tập trung, với diện tích khoảng 13.500ha, sản lượng đạt khoảng 170.754 tấn/năm. Trong đó, diện tích áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP khoảng 4.500ha. Tại những vùng sản xuất an toàn, bên cạnh sản xuất theo phương pháp truyền thống, người dân còn đẩy mạnh ứng dụng các phương pháp sản xuất hiện đại như sản xuất nhà màng, nhà lưới, sản xuất theo hướng hữu cơ... nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Đồng thời, các công đoạn từ làm đất, xuống giống đến thu hoạch đều được số hóa, ghi chép tỉ mỉ vào nhật ký sản xuất. Đó chính là nền tảng cốt lõi để xây dựng một thương hiệu nông sản an toàn.

Tại hội nghị bàn giải pháp phát triển nông sản theo hướng hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao và sản xuất theo chuỗi giá trị đến năm 2030 được tổ chức cuối tháng 9/2026, ông Nguyễn Đức Cường, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, nhấn mạnh: “Việc đưa nông sản vào kênh phân phối hiện đại không chỉ là “lối ra” trước mắt, mà còn là thước đo năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Thanh Hóa trong tiến trình hội nhập. Do đó, cần tháo gỡ các điểm nghẽn về công nghệ, chất lượng, chuyển đổi số; đồng thời thu hút đầu tư vào chế biến, bảo quản, logistics, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường xuất khẩu”.

Bài và ảnh: Lê Hòa