Diễn đàn Thế giới TRT thảo luận tác động kinh tế của xung đột Trung Đông

Diễn đàn Thế giới TRT 2026 lần thứ 10, diễn ra tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), đã tập trung thảo luận những hệ lụy kinh tế của các cuộc xung đột tại Trung Đông, nhu cầu tài chính cho công cuộc tái thiết hậu chiến và những rủi ro đối với ổn định tài chính toàn cầu.

Tại phiên thảo luận với chủ đề “Phục hồi gian nan: Các nền kinh tế quốc gia sau những cuộc chiến tại Trung Đông”, các chuyên gia nhấn mạnh gánh nặng tái thiết rất lớn mà các quốc gia trong khu vực phải đối mặt. Cựu Tổng Thư ký Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) Angel Gurría ước tính Lebanon cần khoảng 20 tỷ USD để tái thiết, trong khi Gaza cần ít nhất 75 tỷ USD và Syria cần nguồn kinh phí cao gấp khoảng 3 lần. Ông cho rằng nhiệm vụ này đòi hỏi sự chung tay của các ngân hàng phát triển đa phương, Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), các nước vùng Vịnh và chính phủ các quốc gia liên quan.

Các chuyên gia cũng cảnh báo tình trạng bất ổn kéo dài tại Trung Đông có thể làm gia tăng giá năng lượng, gián đoạn thương mại và gây thêm sức ép lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Phát biểu tại diễn đàn ngày 7/11, Bộ trưởng Tài chính và Ngân sách Thổ Nhĩ Kỳ Mehmet Simsek nhận định cuộc chiến tại Trung Đông sẽ làm thay đổi sâu sắc cục diện kinh tế và an ninh khu vực, đồng thời thúc đẩy các quốc gia giảm phụ thuộc chiến lược, đa dạng hóa tuyến thương mại và tăng cường hợp tác kinh tế. Ông cảnh báo xung đột đã gây ra cú sốc lớn đối với chuỗi cung ứng, đặc biệt là thị trường năng lượng, với mức độ gián đoạn lớn gấp hai lần lệnh cấm vận dầu mỏ năm 1973-1974 và gấp 7 lần những tổn thất về năng lượng do xung đột Nga-Ukraine gây ra.

Theo ông Simsek, tăng trưởng kinh tế toàn cầu đang chậm lại, lạm phát gia tăng và các điều kiện tài chính thắt chặt hơn. Dẫn một nghiên cứu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về 170 cuộc xung đột kể từ năm 1946, ông cho biết chiến tranh thường khiến sản lượng kinh tế suy giảm từ 3-7%. Vì vậy, hòa bình lâu dài là điều kiện tiên quyết để phục hồi kinh tế bền vững.

Bộ trưởng Simsek nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng các tuyến vận tải thay thế, bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực, nhất là tại Trung Đông và Bắc Phi.

Đề cập triển vọng hậu xung đột, ông Simsek cho rằng nhu cầu tái thiết tại các khu vực bị ảnh hưởng có thể lên tới ít nhất 1.000 tỷ USD trong thập kỷ tới. Ông khẳng định Thổ Nhĩ Kỳ có lợi ích thiết thực trong việc duy trì ổn định, hòa bình và thịnh vượng tại khu vực.

Ngọc Liên