Công ty TNHH MTV Sông Chu ứng dụng khoa học và công nghệ trong phòng, chống thiên tai

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp Thanh Hóa đang thực hiện cơ cấu lại để phát triển bền vững, việc ứng dụng khoa học và công nghệ trong quản lý và khai thác các công trình thủy lợi, phòng chống thiên tai là một yêu cầu quan trọng. Xác định rõ điều này, những năm qua, Công ty TNHH MTV Sông Chu đã chú trọng đầu tư thiết bị, đẩy mạnh công tác phát huy sáng kiến và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Qua đó, không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước mà còn giúp đối phó với những thách thức do biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai. Đồng thời, tạo điều kiện phát triển các lĩnh vực cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và các ngành nghề khác.

Kiểm tra thiết bị đo mực nước tại đập Bái Thượng.

Công ty TNHH MTV Sông Chu có chức năng, nhiệm vụ chính là quản lý, khai thác và bảo vệ các hệ thống công trình thủy lợi, gồm: hệ thống thủy nông Bái Thượng, hệ thống thủy nông Sông Mực, hệ thống thủy nông Yên Mỹ, 75 hồ đập lớn, vừa và nhỏ, 204 trạm bơm với 495 máy bơm các loại từ (450-8.400)m3/h và 8 hệ thống tiêu lớn để tưới, tiêu nước cho 140.868ha diện tích gieo trồng của 105/166 xã, phường trên địa bàn tỉnh. Ngoài ra, công ty còn có nhiệm vụ cấp nước sinh hoạt trên địa bàn và cấp nước cho các khu công nghiệp như: Khu Kinh tế Nghi Sơn, Lam Sơn - Sao Vàng và cấp nước cho nuôi trồng thủy sản, phát điện; kinh doanh điện lực và xây lắp công trình... Việc áp dụng khoa học - công nghệ hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, điều hành tưới, tiêu, phòng chống thiên tai đã được công ty phát động và đẩy mạnh phong trào thi đua trong công nhân viên, lao động hàng năm. Thông qua các phong trào thi đua đó, đã có nhiều đề tài, sáng kiến có giá trị cao trong quản lý và điều hành, một số đề tài nổi bật như: lắp đặt hệ thống cảnh báo bằng âm thanh khi xả lũ hồ Yên Mỹ; lắp đặt hệ thống cảnh báo và tự động bơm chống ngập trạm bơm; cải tạo, lắp đặt hệ thống vớt rác tự động thượng lưu xi phông Mật Sơn trên kênh Bắc; nghiên cứu ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý và vận hành các công trình hồ đập chứa nước trên địa bàn tỉnh...

Một trong những sáng kiến kỹ thuật của Công ty TNHH MTV Sông Chu được đưa vào ứng dụng trong thực tế thời gian qua và được đánh giá khá cao là việc lắp đặt hệ thống cảnh báo bằng âm thanh khi xả lũ hồ Yên Mỹ. Theo đó, trước đây, việc cảnh báo xả lũ điều tiết hồ chứa được thực hiện thủ công, mất nhiều thời gian và đơn vị cũng chưa thể chủ động thông tin một cách kịp thời, chính xác đến các đối tượng liên quan, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc xả lũ. Từ khi áp dụng hệ thống cảnh báo bằng âm thanh khi xả lũ hồ Yên Mỹ từ xa trên nền tảng công nghệ số 4.0, những bất cập trên đã thật sự được tháo gỡ. Hệ thống cảnh báo lũ từ xa sử dụng đầu thu phát âm thanh bằng sóng viễn thông 4G, phát lên hệ thống loa nén công suất cao. Hệ thống sử dụng điện lưới kết hợp nguồn điện năng lượng mặt trời dự phòng, trong điều kiện mưa bão, có thể cung cấp điện năng lượng mặt trời, pin dự phòng dài ngày. Để chuẩn bị tiến hành xả lũ, dựa theo quy trình vận hành, hoặc trong trường hợp khẩn cấp người quản lý hồ chứa sẽ phát đi thông báo bằng cách thao tác trên phần mềm thông qua thiết bị máy vi tính hoặc thiết bị di động smartphone. Lúc này các điểm cảnh báo lũ sẽ nhận tín hiệu và điều khiển để phát thông báo tại các điểm cần thông báo giúp người dân chuẩn bị ứng phó.

Sau khi lắp đặt hệ thống cảnh báo xả lũ vùng hạ du đã góp phần giảm thiểu tối đa việc ảnh hưởng đến tài sản của Nhân dân vùng hạ du. Giúp đưa thông tin nhanh đến người dân trước khi các công trình thủy lợi vận hành xả lũ, để người dân có nhiều thời gian chuẩn bị và ứng phó. Qua thực tế sử dụng, giải pháp này đã mang lại những hiệu quả thiết thực, giảm thiểu tối đa thiệt hại về tài sản như: lúa, hoa màu đến kỳ thu hoạch; các tài sản, vật dụng trong gia đình được đưa lên cao tránh ngập; chủ động phòng tránh lũ những khu vực nước ngập sâu, chảy xiết, không gây thiệt hại về người...

Ông Khương Bá Luận, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Sông Chu, cho biết: “Những năm gần đây, việc áp dụng khoa học - công nghệ trong quản lý, điều hành, vận hành hệ thống được công ty chú trọng và áp dụng tại các công trình, trạm bơm. Nhờ tích cực ứng dụng khoa học công nghệ, công nghệ số vào quản lý khai thác, đổi mới công tác vận hành công trình, giám sát mực nước, công tác điều tiết tưới, tiêu nước nước ở nhiều địa phương đã đạt nhiều thành tựu nổi bật. Các giải pháp sáng tạo không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, góp phần cải thiện đời sống Nhân dân mà còn xây dựng nên một hệ thống thủy lợi hiện đại, bền vững, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu. Để nâng cao hiệu quả phục vụ sản xuất, công ty tiếp tục đẩy mạnh công tác chuyển đổi số, kết hợp áp dụng công nghệ tiên tiến, thực hiện các sáng kiến kỹ thuật, đề tài khoa học được nghiên cứu tích hợp trong quản lý, điều hành, vận hành. Qua đó, giúp đơn vị luôn đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra, bảo đảm phục vụ công tác tưới, tiêu trên địa bàn”.

Nhờ tích cực ứng dụng khoa học - công nghệ, công nghệ số vào quản lý khai thác, đổi mới công tác vận hành công trình, giám sát mực nước... công tác điều tiết tưới, tiêu nước tại Công ty TNHH MTV Sông Chu đã đạt nhiều thành tựu nổi bật. Các giải pháp sáng tạo không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, cải thiện đời sống Nhân dân mà còn góp phần xây dựng một hệ thống thủy lợi hiện đại, bền vững, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu.

Bài và ảnh: Khánh Phương