Bầu cử New Zealand: Kết quả sít sao, các bên bắt đầu đàm phán thành lập liên minh

Cuộc tổng tuyển cử tại New Zealand ngày 7/11 chưa thể xác định bên giành quyền thành lập chính phủ, khi liên minh cầm quyền do đảng Quốc gia dẫn đầu chỉ đạt đa số sít sao theo kết quả sơ bộ, trong khi khoảng 14% số phiếu đặc biệt vẫn chưa được kiểm đếm. Mặc dù chưa có kết quả chính thức nhưng các đảng phái tại New Zealand đã bắt đầu tính toán đến việc đàm phán để tìm cơ hội tham gia chính phủ liên minh.

Theo Ủy ban Bầu cử New Zealand, đảng Quốc gia của Thủ tướng Christopher Luxon cùng hai đối tác là ACT và New Zealand First dự kiến giành được 67 trong tổng số 131 ghế tại Quốc hội, vừa đủ vượt ngưỡng đa số 66 ghế. Tuy nhiên, khoảng 14% số phiếu, chủ yếu từ cử tri ở nước ngoài và những người bỏ phiếu ngoài khu vực đăng ký, vẫn đang chờ kiểm đếm. Nhóm phiếu này trong các kỳ bầu cử trước thường có xu hướng ủng hộ các đảng cánh tả. Kết quả chính thức dự kiến được công bố ngày 27/11. Trong thời gian chờ thành lập liên minh cầm quyền nhiệm kỳ 3 năm tới, ông Luxon sẽ tiếp tục đứng đầu chính phủ lâm thời.

Trong khi đó, cả Thủ tướng Luxon và lãnh đạo Công đảng đối lập Chris Hipkins đều không tuyên bố chiến thắng. Ông Luxon cho rằng khả năng tiếp tục thành lập chính phủ với các đối tác hiện tại là khả thi, nhưng không loại trừ hoàn toàn khả năng hợp tác với đảng Cơ hội (Opportunity) theo đường lối trung dung. Đảng này nhiều khả năng lần đầu tiên giành được ghế tại Quốc hội và có thể trở thành nhân tố quyết định nếu liên minh hiện tại mất đa số.

Ngoài đảng Quốc gia, đảng ACT-từng tham gia liên minh với đảng Quốc gia trong 3 năm qua cũng đã có cuộc họp ngay trong sáng nay để bàn về việc đàm phán với các thành viên của liên minh hiện tại là đảng Quốc gia và đảng New Zealand First. Trong khi đó, đảng Cơ hội đã có những tiếp xúc đầu tiên với Công đảng.

Đáng chú ý, tỷ lệ phiếu phổ thông của cả đảng Quốc gia và Công đảng đều dưới 30%, mức thấp nhất kể từ khi New Zealand áp dụng hệ thống bầu cử đại diện tỷ lệ hỗn hợp năm 1996. Kết quả phản ánh sự bất mãn của cử tri trước tăng trưởng kinh tế chậm và chi phí sinh hoạt cao, đồng thời cho thấy niềm tin suy giảm đối với các cam kết chính trị của hai đảng lớn.

Tỷ lệ ủng hộ thấp cũng khiến đảng Quốc gia có nguy cơ mất một số nghị sĩ cấp cao, trong đó có Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis. Những diễn biến này cho thấy cục diện chính trị New Zealand vẫn còn nhiều bất định trong những tuần tới.

Thanh Vân