Bảo vệ đôi mắt cho trẻ

Đôi mắt là “cửa sổ tâm hồn”, nhưng cũng là bộ phận chịu nhiều tác động từ nhịp sống hiện đại.

Trẻ tập nhược thị tại Khoa Mắt, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa.

Thực tế tại Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, không ít trẻ chỉ được phát hiện bất thường về thị lực khi độ cận, loạn đã tăng cao hoặc việc nhìn, học tập bị ảnh hưởng.

Mới 7 tuổi, con gái chị Trần Thị Xuân (phường Quảng Phú) đang được điều trị nhược thị tại Bệnh viện Nhi Thanh Hóa. Hơn một năm trước, khi đưa con đi khám, chị được bác sĩ cho biết cháu bị viễn, loạn kèm nhược thị.

Chị Xuân chia sẻ: “Trước đây gia đình vẫn hạn chế cho con xem điện thoại, ipad nên khá chủ quan, không nghĩ tình trạng mắt của con lại như vậy. Qua quá trình điều trị, tôi nhận ra bảo vệ thị lực cho trẻ không chỉ là hạn chế thiết bị điện tử mà còn phải chú ý đến cách học, ánh sáng, tư thế ngồi, thời gian nghỉ ngơi và hoạt động ngoài trời”.

Cũng đưa con đến Bệnh viện Nhi Thanh Hóa điều trị, chị Lê Vân Anh, phường Hạc Thành, không khỏi lo lắng khi con mới 8 tuổi nhưng đã cận 6 độ kèm nhược thị. Trước khi phát hiện bệnh, bé thường xuyên sử dụng điện thoại và có thói quen nhìn ở khoảng cách gần.

Chị Vân Anh cho biết: “Tôi không nghĩ con lại cận nặng như vậy. Khi biết độ cận đã lên tới 6 độ, tôi rất lo. Từ đó, gia đình hạn chế thời gian con sử dụng điện thoại, nhắc con không xem ở khoảng cách quá gần và chú ý hơn đến việc học tập, vui chơi ngoài trời”.

Bác sĩ Nguyễn Châu Linh, Phó trưởng Khoa Mắt, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa cho biết: “Tật khúc xạ gồm cận thị, viễn thị và loạn thị là nhóm bệnh lý thường gặp ở trẻ em, trong đó cận thị chiếm tỷ lệ cao. Trẻ mắc tật khúc xạ thường xuyên nheo mắt khi nhìn xa, cúi sát vở, ngồi gần khi xem tivi hoặc sử dụng thiết bị điện tử”.

Sự gia tăng tật khúc xạ liên quan đến nhiều yếu tố như: sử dụng thiết bị điện tử kéo dài, nhìn ở khoảng cách gần, ít hoạt động ngoài trời; môi trường học tập thiếu ánh sáng hoặc bàn ghế không phù hợp. Khi thị lực không được điều chỉnh, trẻ có thể gặp khó khăn trong học tập, nhanh mỏi mắt, giảm khả năng tập trung. Với những trường hợp cận thị tiến triển nhanh, độ cận cao, nguy cơ xuất hiện bệnh lý võng mạc cũng đáng lưu ý. Khi đi khám, tùy tình trạng, trẻ được điều chỉnh kính, kiểm soát tiến triển cận thị hoặc điều trị nhược thị, tập luyện thị giác. Đối với nhược thị, nên điều trị càng sớm, đặc biệt trước 8 tuổi giúp khả năng phục hồi thị lực.

Bác sĩ Nguyễn Châu Linh khuyến cáo, phụ huynh nên đưa trẻ đi kiểm tra thị lực định kỳ, đặc biệt khi thấy các biểu hiện như thường xuyên nheo mắt, nghiêng đầu khi xem tivi, cúi sát sách vở, ngồi quá gần màn hình, la mỏi mắt hoặc đau đầu. Trong sinh hoạt hằng ngày, cần kiểm soát thời gian trẻ sử dụng thiết bị điện tử, bảo đảm ánh sáng và tư thế học tập phù hợp, khuyến khích trẻ hoạt động ngoài trời và tạo khoảng nghỉ cho mắt. Phụ huynh có thể áp dụng quy tắc 20-20-20: sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, cho mắt nhìn xa khoảng 6m trong ít nhất 20 giây. Với trẻ đã mắc tật khúc xạ, cần đeo kính đúng độ, tái khám theo lịch và không tự ý thay đổi phương pháp điều trị.

Để đôi mắt trẻ không phải sớm đối diện với những hạn chế về thị lực, đừng chờ đến khi trẻ nhìn không rõ mới đưa đi khám. Cha mẹ cần chủ động tạo dựng môi trường học tập, sinh hoạt hợp lý, hình thành cho trẻ những thói quen tốt trong sử dụng và chăm sóc đôi mắt. Đó chính là “hàng rào” đầu tiên bảo vệ thị lực cho trẻ.

Bài và ảnh: Thùy Linh