Ấn Độ trước bài toán định hình BRICS trong trật tự thế giới mới

Ấn Độ đang gấp rút chuẩn bị cho Hội nghị Thượng đỉnh BRICS lần thứ 18, dự kiến diễn ra tại New Delhi trong hai ngày 12 và 13/9. Hội nghị năm nay có ý nghĩa đặc biệt khi BRICS đánh dấu 20 năm kể từ thời điểm chính thức hình thành vào năm 2006. Đây cũng là thời điểm để nhóm các nền kinh tế mới nổi nhìn lại chặng đường đã qua và xác định hướng đi trong một thế giới đang chứng kiến những thay đổi sâu sắc về kinh tế, địa chính trị và cán cân quyền lực.

Có 4 trụ cột chính trong nhiệm kỳ Chủ tịch BRICS 2026 của Ấn Độ, gồm: Xây dựng khả năng chống chịu, Đổi mới sáng tạo, Hợp tác và Phát triển bền vững. Ảnh: Jagranjosh.

Trên cương vị nước chủ nhà, Ấn Độ phải đối mặt với một chương trình nghị sự không dễ dàng. Những xung đột liên quan đến Iran, Israel và Mỹ, cùng cuộc chiến Nga - Ukraine, có thể tạo ra những khác biệt trong quan điểm giữa các thành viên, khiến việc xây dựng một tuyên bố chung trở thành bài toán khó đối với New Delhi.

Tuy nhiên, sự hiện diện dự kiến của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng có thể tạo cơ hội để các nhà lãnh đạo tiến hành những cuộc trao đổi cấp cao, đặc biệt trong bối cảnh BRICS ngày càng trở thành một diễn đàn quan trọng của các nước ngoài phương Tây.

Không chỉ tập trung vào các vấn đề địa chính trị, Ấn Độ muốn đưa hội nghị hướng nhiều hơn tới những nội dung hợp tác thực chất. Trong đó có xây dựng chuỗi cung ứng đa dạng và có khả năng chống chịu, cải cách các thể chế tài chính quốc tế, tăng cường vai trò của Ngân hàng Phát triển Mới và thúc đẩy thương mại nội khối.

Với chủ đề “Xây dựng khả năng chống chịu, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, New Delhi cũng muốn thúc đẩy một chương trình nghị sự mang tính phát triển rõ nét hơn cho BRICS. Cơ sở hạ tầng số, tài chính khí hậu, hợp tác y tế, khoáng sản quan trọng, thanh toán bằng đồng nội tệ và tăng cường kết nối có thể trở thành những lĩnh vực hợp tác trọng tâm trong thập kỷ tới.

Sau hai thập kỷ hình thành, BRICS đã có bước phát triển đáng kể cả về quy mô kinh tế lẫn ảnh hưởng quốc tế. Nhóm hiện chiếm khoảng một phần tư thương mại toàn cầu. Riêng thương mại hàng hóa nội khối đạt khoảng 1,17 nghìn tỷ USD trong năm 2024, tăng gần 13 lần so với mức 84 tỷ USD cách đây hai thập kỷ. BRICS cũng sở hữu tổng dự trữ ngoại hối ước tính khoảng 5,2 nghìn tỷ USD và chiếm khoảng 78,2% sản lượng than khoáng toàn cầu. Về tăng trưởng, các nền kinh tế BRICS được dự báo đạt mức trung bình 3,8% trong năm 2025 và 3,7% trong năm 2026, cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng trung bình của G7.

Hội nghị Thượng đỉnh BRICS lần thứ 18, do Ấn Độ đăng cai tổ chức tại New Delhi trong hai ngày 12-13/9/2026. Ảnh: Reuters.

Những con số này cho thấy BRICS đang ngày càng có trọng lượng trong nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, quy mô không đồng nghĩa với mức độ thịnh vượng đồng đều giữa các thành viên. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân đầu người của nhóm BRICS hiện chỉ khoảng 8.200 USD, thấp hơn nhiều so với mức trung bình khoảng 53.000 USD của Nhóm 7 quốc gia có nền kinh tế và công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7).

Vì vậy, sức mạnh của BRICS hiện chủ yếu đến từ quy mô dân số, tài nguyên và tổng quy mô nền kinh tế, thay vì mức sống hay mức độ giàu có của từng quốc gia. Đây cũng chính là bài toán mà Ấn Độ phải giải quyết trong nhiệm kỳ chủ tịch BRICS: làm thế nào để biến sức mạnh tổng hợp của một nhóm ngày càng lớn thành những cơ chế hợp tác thực chất, đồng thời duy trì vai trò của BRICS như một tiếng nói quan trọng của các nước đang phát triển trong trật tự thế giới đang định hình lại.

Thúy Hà

Nguồn: ChinaGlobal/Indianexpress