Xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật

Từ ngày 1/1/2026, việc đánh giá, công nhận xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật được thực hiện theo Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định về xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, với 3 nhóm tiêu chí và 14 chỉ tiêu, tập trung vào ban hành văn bản quy phạm pháp luật; tiếp cận thông tin, phổ biến, giáo dục pháp luật; hòa giải ở cơ sở. Điểm mới đáng chú ý là yêu cầu đánh giá cụ thể hơn chất lượng thực thi pháp luật. Việc triển khai các quy định mới về đánh giá, công nhận chuẩn tiếp cận pháp luật đã và đang được các địa phương trên địa bàn tỉnh chú trọng, hướng đến mục tiêu đưa pháp luật đến gần hơn với người dân.

Công an xã Lưu Vệ phối hợp với Trung tâm GDNN - GDTX Quảng Xương tuyên truyền phòng chống bạo lực học đường, vi phạm pháp luật, xâm hại trẻ em.

Lưu Vệ là một trong 9 xã trên địa bàn toàn tỉnh đang phấn đấu về đích NTM năm 2026. Theo kết quả tự đánh giá về tiêu chí đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, xã có 14/14 chỉ tiêu thuộc 3 tiêu chí, gồm: ban hành văn bản quy phạm pháp luật; tiếp cận thông tin, phổ biến, giáo dục pháp luật; hòa giải ở cơ sở đều đạt yêu cầu. Trong đó, công tác hòa giải cơ sở hoạt động hiệu quả với 16 tổ hòa giải và 112 hòa giải viên tại 16 thôn. Tính đến tháng 9/2026, các tổ đã tiếp nhận 13 vụ việc, hòa giải thành công 12 vụ việc, đạt tỷ lệ 92%, góp phần giải quyết mâu thuẫn từ cơ sở, giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Bà Nguyễn Thị Thu, Phó Chủ tịch UBND xã Lưu Vệ, cho biết: “Chính quyền địa phương xác định, việc xây dựng xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật không chỉ là nhiệm vụ cần hoàn thành để đạt tiêu chí XDNTM, mà còn nhằm nâng cao hiểu biết pháp luật, tạo điều kiện để người dân tiếp cận, tìm hiểu và các quy định của pháp luật thuận lợi hơn, hướng tới xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, vì Nhân dân phục vụ”.

Đánh giá về kết quả triển khai thực hiện tiêu chí xã tiếp cận pháp luật năm 2026, xã Thọ Xuân nêu rõ, việc thực hiện 3 nhóm tiêu chí và 14 chỉ tiêu đều đạt theo quy định. Về chỉ tiêu phổ biến, giáo dục pháp luật, địa phương đã tích cực đổi mới hình thức tuyên truyền, tăng cường ứng dụng thông tin, nền tảng số. Tính đến tháng 9/2026, xã đã tổ chức 21 hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật với 1.560 lượt người tham gia; kết nối điểm cầu 80 hội nghị trực tuyến với gần 8.000 lượt cán bộ, công chức, trưởng các đoàn thể tham gia; tổ chức 250 lượt tuyên truyền lưu động; nhiều cuộc thi tìm hiểu pháp luật về phòng chống ma túy, phòng chống tệ nạn xã hội, bạo lực học đường được triển khai trong các trường học. Địa phương cũng chú trọng xây dựng và vận hành hiệu quả các mô hình phổ biến, giáo dục pháp luật, như: “Nông dân với pháp luật”, “Cổng trường an toàn giao thông”, “Tổ liên gia phòng cháy, chữa cháy”, Câu lạc bộ tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật Công an xã Thọ Xuân... Công tác xây dựng xã tiếp cận chuẩn pháp luật năm 2026 của xã Thọ Xuân đã đem lại những hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Đồng thời, phát huy vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội, giảm thiểu vi phạm pháp luật, nâng cao hiệu quả tổ chức và thi hành pháp luật tại địa phương.

Ông Phạm Văn Hùng, thôn Xuân Thành, cho biết: “Người dân bây giờ muốn tìm hiểu pháp luật có nhiều cách để tiếp cận. Khi đến công sở xã giải quyết thủ tục hành chính muốn tìm hiểu về lĩnh vực gì đều có các mã QR niêm yết công khai, chỉ cần quét lên máy điện thoại là các quy định hiển thị rất rõ ràng. Các chủ trương, chính sách đang triển khai ở cơ sở đều được đăng tải rất minh bạch trong trang thông tin điện tử của xã hoặc thông báo trên các nhóm zalo ở thôn. Nội dung nào người dân không hiểu có thể phản ánh và được cán bộ xã, thôn giải đáp ngay”.

Có thể thấy, một xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật không chỉ thể hiện ở việc đáp ứng các tiêu chí theo quy định, mà còn phải được kiểm chứng qua mức độ thuận tiện của người dân khi tìm hiểu thông tin, thực hiện thủ tục hành chính và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Từ yêu cầu đó, các địa phương trên địa bàn tỉnh đang tiếp tục đổi mới phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người dân làm trung tâm. Nội dung tuyên truyền pháp luật được xây dựng từ những vấn đề đang phát sinh trong đời sống; cách truyền đạt cần ngắn gọn, dễ hiểu, tránh nặng về thuật ngữ chuyên môn.

Xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan tư pháp, chính quyền cơ sở, các tổ chức chính trị - xã hội và sự tham gia của Nhân dân. Với việc triển khai các quy định mới, tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ và chú trọng chất lượng phục vụ, Thanh Hóa hướng đến xây dựng chính quyền cơ sở hoạt động công khai, minh bạch, hiệu quả hơn. Quan trọng hơn, kết quả của quá trình này cần được thể hiện trong đời sống hằng ngày, người dân dễ tìm hiểu pháp luật, được hướng dẫn đúng quy định, các mâu thuẫn được giải quyết phù hợp và quyền, lợi ích hợp pháp được bảo vệ kịp thời.

Bài và ảnh: Lê Nụ