Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng ở miền núi: Giảm nhưng vẫn cao

Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em miền núi Thanh Hoá đã giảm nhờ cải thiện bữa ăn bán trú tại trường học, nhưng con số vẫn ở mức cao, phản ánh những khó khăn kéo dài trong chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ vùng cao.

Bữa ăn bán trú tại trường góp phần kéo giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ em miền núi.

Trường Mầm non Kỳ Tân, xã Văn Nho, tỉnh Thanh Hoá, hiện có 170 trẻ thuộc 2 khu, phần lớn là con em đồng bào Thái. Mỗi năm, tỷ lệ trẻ nhập học bị suy dinh dưỡng, nhẹ cân, thấp còi chiếm khoảng 10-12%. Xác định dinh dưỡng giai đoạn đầu đời ảnh hưởng lớn đến sự phát triển thể chất và trí tuệ, nhà trường đặc biệt chú trọng bữa ăn bán trú. Nhờ vậy, trung bình mỗi năm, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, nhẹ cân giảm khoảng 6-7% so với đầu năm học.

Hiệu trưởng Nguyễn Thị Phương cho biết: “Nhà trường rất chú trọng đến bữa ăn của trẻ để đảm bảo chế độ dinh dưỡng. Nhà trường đặt vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm lên hàng đầu, xây dựng khẩu phần ăn đa dạng, theo mùa và luân phiên theo tuần, chế biến hợp khẩu vị với trẻ”.

Trường Mầm non Kỳ Tân nỗ lực tổ chức bữa ăn bán trú chất lượng cho trẻ.

Từ phía phụ huynh, nhiều gia đình ghi nhận thay đổi rõ rệt ở con trẻ khi tham gia bán trú. Chị Bùi Huyền Nhi chia sẻ: “Trước đây, tôi rất băn khoăn khi cho con đi học và ở lại bán trú vì cháu yếu, hay ốm và không chịu ăn. Nhưng từ khi đến trường, bé ăn ngon miệng hơn, ít ốm, tăng cân đều”.

Không chỉ chú trọng bữa ăn, các trường mầm non miền núi còn triển khai nhiều biện pháp đồng bộ để cải thiện dinh dưỡng. Thực đơn được xây dựng cân đối giữa các nhóm chất, kết hợp rau xanh, thịt, cá và các sản phẩm giàu năng lượng, luân phiên theo tuần để trẻ không bị nhàm chán. Nhà trường phối hợp với trạm y tế cân đo, khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm trẻ có nguy cơ suy dinh dưỡng. Đội ngũ nhân viên phục vụ bán trú được tập huấn chế biến thực phẩm an toàn, bảo đảm dinh dưỡng và hợp khẩu vị trẻ.

Một số trường còn chủ động trồng rau xanh trong sân, bổ sung thực phẩm sạch cho bữa ăn. Nhờ vậy, đến nay, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi thể thấp còi còn khoảng 23,5%, đạt mục tiêu Kế hoạch phòng, chống suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ em vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2022–2025.

Tuy giảm, con số này vẫn ở mức cao, đặt ra nhiều thách thức cho công tác chăm sóc dinh dưỡng. Nhiều trẻ vẫn thấp còi, nhẹ cân, sức đề kháng yếu, trong khi điều kiện kinh tế, khả năng tiếp cận nguồn thực phẩm đa dạng và kiến thức dinh dưỡng của phụ huynh còn hạn chế.

Tại Trường Mầm non Thiết Ống, công tác bán trú gặp nhiều khó khăn. Bếp ăn thiếu dụng cụ, cơ sở vật chất chưa đồng bộ, kinh phí chưa đủ đáp ứng nhu cầu thực tế. Nhà trường phải chủ động cải thiện bữa ăn bằng các giải pháp tại chỗ.

Cô Trịnh Thị Tân, Hiệu trưởng Trường Mầm non Thiết Ống, cho biết: “Hiện nay công tác bán trú còn nhiều khó khăn. Nhà trường kêu gọi các tổ chức thiện nguyện, nhà hảo tâm hỗ trợ về cơ sở vật chất để tổ chức bán trú; đồng thời chủ động trồng thêm rau xanh để cải thiện bữa ăn cho các con”.

Không chỉ Thiết Ống, nhiều trường mầm non miền núi còn gặp khó khăn trong việc triển khai bán trú đồng bộ. Trường Mầm non Trung Lý, xã Trung Lý, hiện có 14 điểm trường, nhưng chỉ mới tổ chức bán trú được 10 điểm do hạn chế cơ sở vật chất, bếp ăn và nhân lực.

Cô Lò Thị Nguyệt, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Việc duy trì bán trú tại tất cả các điểm gặp nhiều khó khăn. Một số điểm trường chưa có bếp ăn đảm bảo, dụng cụ chế biến thiếu thốn, nên chúng tôi phải tập trung nguồn lực để vận hành an toàn những điểm có điều kiện”.

Nhiều điểm trường chưa tổ chức được bán trú, học sinh phải tự mang cơm trưa từ nhà đi.

Cùng với những khó khăn trong tổ chức bán trú tại trường, điều kiện kinh tế khó khăn khiến nhiều gia đình chưa thể duy trì bữa ăn đủ chất cho trẻ tại nhà. Thói quen dinh dưỡng truyền thống, hạn chế kiến thức chăm sóc trẻ cùng cơ sở bán trú chưa đồng bộ ảnh hưởng đến kết quả chung. Việc theo dõi sức khỏe định kỳ tại các vùng sâu còn gặp trở ngại do địa bàn rộng, giao thông khó khăn, dẫn đến trẻ có nguy cơ suy dinh dưỡng chưa được phát hiện và can thiệp kịp thời.

Nỗ lực của các trường chỉ là một phần trong bức tranh tổng thể. Để cải thiện lâu dài, cần sự phối hợp giữa ngành giáo dục, y tế và chính quyền địa phương trong đầu tư bếp ăn, hỗ trợ dinh dưỡng cộng đồng và nâng cao nhận thức phụ huynh. Khi điều kiện nuôi dưỡng tại gia đình và trường học cùng được cải thiện, trẻ em miền núi mới có cơ hội phát triển toàn diện, giảm dần tỷ lệ suy dinh dưỡng kéo dài.

Hương Quỳnh