Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về hiến, ghép mô, tạng và phòng, chống tác hại của thuốc lá

Sáng 23/6, Đoàn khảo sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội do Phó Chủ nhiệm Lò Thị Việt Hà làm trưởng đoàn đã khảo sát tình hình thực hiện Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác; Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Các đại biểu dự buổi làm việc.

Báo cáo tại buổi làm việc cho thấy, sau gần 20 năm triển khai thực hiện Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác; công tác hiến, ghép mô, tạng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã đạt nhiều kết quả tích cực. Đến nay, Bệnh viện Đa khoa tỉnh đã thực hiện thành công 24 ca ghép thận, trong đó có 22 ca từ người hiến sống trong gia đình và 2 ca từ người hiến chết não. Bệnh viện Mắt Thanh Hóa thực hiện thành công 34 ca ghép giác mạc, góp phần mang lại ánh sáng cho nhiều người bệnh.

Toàn tỉnh hiện có khoảng 700 người đăng ký và được cấp thẻ hiến mô, bộ phận cơ thể người. Công tác tuyên truyền, vận động hiến mô, tạng được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng, tiếp cận hơn 128.700 lượt người, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về ý nghĩa nhân văn của việc hiến tạng cứu người.

Tiến sĩ Đỗ Thái Hòa, Phó Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa báo cáo công tác triển khai thực hiện Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác; Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh.

Đối với việc thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ các hoạt động truyền thông, xây dựng môi trường không khói thuốc, đào tạo nâng cao năng lực và tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm.

Từ năm 2023 đến nay, toàn tỉnh tổ chức 22 cuộc mít tinh, sự kiện truyền thông hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ Quốc gia không khói thuốc; xây dựng, phát sóng nhiều phóng sự, tọa đàm, thông điệp truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc lá. Giai đoạn 2023-2026, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 141 vụ, xử lý 115 vụ vi phạm với tổng số tiền xử phạt hơn 398 triệu đồng; lực lượng Công an phát hiện, xử lý 22 vụ buôn lậu thuốc lá, thu giữ trên 27.500 bao thuốc lá điếu.

Tiến sĩ Lê Văn Cường, Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa phát biểu tại buổi làm việc.

Tại buổi làm việc, tỉnh Thanh Hóa kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và Bộ Y tế nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn phát triển của y học hiện đại.

Trong đó, xem xét mở rộng phạm vi điều chỉnh của luật đối với hoạt động truyền máu và tế bào gốc; nghiên cứu cho phép người từ đủ 16 tuổi trở lên được đăng ký hiến mô, tạng với các điều kiện kiểm soát chặt chẽ; hoàn thiện hệ thống dữ liệu quốc gia về đăng ký hiến và điều phối ghép tạng.

Tỉnh cũng đề nghị mở rộng phạm vi thanh toán của bảo hiểm y tế đối với các dịch vụ liên quan đến ghép tạng; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu và đẩy mạnh công tác truyền thông, vận động hiến mô, tạng trong cộng đồng.

Đối với lĩnh vực phòng, chống tác hại của thuốc lá, tỉnh Thanh Hóa đề nghị tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng chế tài xử lý vi phạm; quy định rõ trách nhiệm của các nền tảng số, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử trong việc ngăn chặn quảng cáo, kinh doanh thuốc lá trái phép.

Đồng thời, đề nghị các bộ, ngành tăng cường phối hợp quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; hỗ trợ địa phương về chuyên môn, kinh phí và cơ chế thực hiện; nghiên cứu cơ chế thanh toán chi phí tư vấn cai nghiện thuốc lá từ Quỹ Bảo hiểm y tế.

Thành viên Đoàn khảo sát trao đổi tại buổi làm việc.

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã tập trung trao đổi, làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai 2 luật.

Đối với lĩnh vực hiến, ghép mô, tạng, các ý kiến cho rằng nguồn người hiến, đặc biệt là người hiến chết não còn rất hạn chế; cơ chế tài chính cho hoạt động điều phối, vận chuyển và bảo quản tạng chưa đồng bộ; chi phí ghép tạng còn cao trong khi phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế hạn chế.

Đối với công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá, nguy cơ sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong thanh thiếu niên vẫn ở mức đáng lo ngại; hoạt động kinh doanh thuốc lá trái phép trên môi trường mạng ngày càng phức tạp, gây khó khăn cho công tác quản lý và xử lý vi phạm.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Lò Thị Việt Hà phát biểu kết luận.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Lò Thị Việt Hà ghi nhận những kết quả tỉnh Thanh Hóa đạt được trong thực hiện các quy định của pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Đoàn khảo sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội sẽ tổng hợp những kiến nghị, đề xuất của địa phương, làm cơ sở nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả công tác hiến, ghép mô, tạng và phòng, chống tác hại của thuốc lá trong giai đoạn tới.

Tô Hà