Thư viện tỉnh nâng cao chất lượng phục vụ, lan tỏa văn hóa đọc

Trong bối cảnh văn hóa nghe - nhìn và công nghệ số phát triển mạnh mẽ, việc nuôi dưỡng thói quen đọc sách có ý nghĩa quan trọng trong bồi đắp tri thức, xây dựng xã hội học tập. Từ thực tiễn đó, Thư viện tỉnh Thanh Hóa đã và đang từng bước đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, góp phần lan tỏa và phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng.

Bám sát nhiệm vụ chính trị và yêu cầu thực tiễn, năm 2025, Thư viện tỉnh đã tổ chức 16 cuộc trưng bày, triển lãm sách, báo chuyên đề gắn với các ngày lễ lớn, sự kiện quan trọng của quê hương, đất nước. Mỗi đợt trưng bày có quy mô hàng nghìn bản sách, tư liệu, thu hút đông đảo bạn đọc tham gia, tạo nên những không gian tiếp cận tri thức sinh động, giàu ý nghĩa.

Điều đáng ghi nhận là các hoạt động trưng bày, tuyên truyền sách không chỉ dừng lại ở hình thức giới thiệu, mà được tổ chức như những “điểm hẹn” văn hóa, giúp bạn đọc tiếp cận lịch sử, truyền thống và các giá trị nhân văn một cách gần gũi. Sự kết hợp hài hòa giữa nội dung và hình thức đã tạo nên sức hấp dẫn, để sách thực sự trở thành cầu nối tri thức với người đọc.

Cùng với đó, công tác truyền thông về văn hóa đọc được chú trọng đẩy mạnh trên nền tảng số. Trong năm 2025, Thư viện tỉnh đã xây dựng và đăng tải 150 tin, bài giới thiệu sách và hoạt động thư viện trên website, mạng xã hội, góp phần mở rộng đối tượng tiếp cận, nhất là giới trẻ. Việc duy trì đều đặn các buổi giới thiệu sách mới, trung bình 2 buổi/tuần, từng bước hình thành thói quen tìm hiểu, lựa chọn sách có định hướng cho bạn đọc.

Các đại biểu và bạn đọc tham quan Hội báo xuân tổ chức tại Thư viện tỉnh.

Xác định nguồn tài nguyên thông tin là yếu tố then chốt trong phát triển văn hóa đọc, Thư viện tỉnh chú trọng bổ sung, chuẩn hóa vốn tài liệu theo hướng đa dạng, thiết thực. Riêng trong năm 2025, hơn 17,3 nghìn bản sách các loại đã được bổ sung vào hệ thống, trong đó có nhiều đầu sách phục vụ luân chuyển về cơ sở, vùng sâu, vùng xa và trường học; 172 đầu báo, tạp chí được bổ sung thường xuyên, đáp ứng nhu cầu cập nhật thông tin của bạn đọc.

Không chỉ quan tâm đến sách phổ thông, công tác sưu tầm, bảo tồn tài liệu địa chí tiếp tục được chú trọng. Hàng trăm tư liệu quý về lịch sử, văn hóa Thanh Hóa được sưu tầm, biên soạn, góp phần lưu giữ ký ức vùng đất, phục vụ hiệu quả công tác nghiên cứu, học tập, từng bước khẳng định vai trò của thư viện như một “kho ký ức” của địa phương.

Lấy bạn đọc làm trung tâm, Thư viện tỉnh không ngừng đổi mới phương thức phục vụ. Việc mở cửa 7 ngày/tuần, cải thiện không gian đọc, kết hợp đọc sách với trải nghiệm kỹ năng sống đã thu hút ngày càng đông bạn đọc đến với thư viện. Năm 2025, toàn hệ thống đã phục vụ khoảng 932 nghìn lượt bạn đọc, với hơn 1,19 triệu lượt sách, báo được luân chuyển - những con số cho thấy nhu cầu đọc vẫn rất lớn khi được đáp ứng đúng cách.

Xe thư viện lưu động về trường học tiếp thêm năng lượng, lan tỏa văn hóa đọc trong học sinh.

Đặc biệt, các hoạt động dành cho thiếu nhi tiếp tục là điểm sáng trong phát triển văn hóa đọc. Hơn 30 buổi tổ chức hoạt động trải nghiệm về sách, kỹ năng sống, ngày hội đọc sách hè được tổ chức, tạo môi trường đọc thân thiện, hấp dẫn cho các em nhỏ. Qua đó, thói quen đọc sách được hình thành từ sớm, góp phần xây dựng nền tảng văn hóa đọc lâu dài.

Không thể không nhắc đến hiệu quả của mô hình xe ô tô thư viện lưu động- “cánh tay nối dài” của thư viện trong việc đưa sách đến với cộng đồng. Trong năm qua, 53 điểm xe ô tô thư viện lưu động đã đến các trường tiểu học, THCS trên địa bàn tỉnh; luân chuyển sách về 52 điểm trường, thư viện xã, phường, giúp hàng nghìn học sinh vùng khó khăn có cơ hội tiếp cận sách. Mỗi chuyến xe lưu động không chỉ mang theo tri thức, mà còn khơi dậy yêu thích đọc sách, mở ra chân trời tri thức mới cho các em.

Phát triển văn hóa đọc còn được thúc đẩy thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa thư viện với các ngành, đơn vị liên quan. Các cuộc thi, hoạt động tôn vinh sách như Đại sứ Văn hóa đọc, các hội thi cảm nhận sách đã lan tỏa thông điệp về giá trị của việc đọc, khẳng định sách luôn giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách, lối sống và khát vọng vươn lên của con người.

Hội nghị bạn đọc thiếu nhi và tổng kết hoạt động hè 2025 của Thư viện tỉnh.

Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song công tác phát triển văn hóa đọc trên địa bàn tỉnh vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Cơ sở vật chất thư viện ở nhiều địa phương còn hạn chế; kinh phí cho bổ sung sách và chuyển đổi số chưa đáp ứng yêu cầu; không gian tổ chức các hoạt động văn hóa đọc còn thiếu... Điều đó đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự chung tay của các cấp, các ngành và sự hưởng ứng tích cực từ cộng đồng.

Đón Xuân Bính Ngọ 2026, cùng với tiếp tục đổi mới hoạt động thư viện, Thư viện tỉnh Thanh Hóa sẽ tổ chức nhiều loại hình dịch vụ và hình thức phục vụ bạn đọc; ứng dụng công nghệ số vào công tác thư viện; ưu tiên công tác bổ sung, số hóa và bảo quản di sản tài liệu địa chí quý hiếm... Qua đó nhằm tạo sự chuyển biến tích cực trong hoạt động thư viện, hoàn thành các mục tiêu phát triển văn hóa đọc đề ra.

Khi sách hiện diện thường xuyên trong đời sống, khi việc đọc sách trở thành nhu cầu tự thân, văn hóa đọc sẽ thực sự bén rễ sâu trong cộng đồng. Và chính từ nền tảng ấy, Thư viện tỉnh đã và đang nỗ lực cùng với các ngành, các địa phương trên địa bàn tỉnh xây dựng xã hội học tập bền vững, tạo động lực cho sự phát triển giàu đẹp, văn minh của quê hương Thanh Hóa.

LÊ THIỆN DƯƠNG

Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản, bảo tàng và thư viện tỉnh Thanh Hóa