Tăng “lá chắn” bảo vệ trẻ em

Nâng cao nhận thức, kỹ năng cho cộng đồng, đồng thời tăng cường phối hợp giữa chính quyền, công an, y tế, nhà trường và các tổ chức xã hội đang góp phần hình thành mạng lưới phòng ngừa, phát hiện, hỗ trợ trẻ em trước nguy cơ bạo lực thể chất ngay từ cơ sở.

Hội thảo trao đổi kinh nghiệm trong phòng, chống bạo lực thể chất đối với trẻ em.

Từ tháng 11/2023, Hội Bảo trợ người khuyết tật, trẻ mồ côi và Bảo vệ quyền trẻ em tỉnh Thanh Hóa triển khai Dự án “Nâng cao năng lực cộng đồng trong phòng, chống bạo lực thể chất đối với trẻ em trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa”. Dự án thực hiện trong 36 tháng, đến hết tháng 10/2026, tại 11 xã, phường với mục tiêu tạo chuyển biến bền vững trong nhận thức và hành động bảo vệ trẻ em (BVTE).

Thay vì chỉ tập trung xử lý khi bạo lực đã xảy ra, dự án chú trọng phòng ngừa từ sớm thông qua các hoạt động truyền thông, tập huấn, nâng cao năng lực cho trẻ em, phụ huynh, người chăm sóc, cộng đồng và các bên liên quan. Nội dung tập trung vào quyền trẻ em, tác hại của hình phạt thể xác, phương pháp kỷ luật tích cực, kỹ năng nhận diện nguy cơ và bảo vệ trẻ. Qua đó, từng bước thay đổi quan niệm, hành vi trong giáo dục trẻ, khuyến khích sử dụng những phương pháp kỷ luật không bạo lực.

Một nội dung được đặc biệt quan tâm là tăng cường phối hợp liên ngành. Bởi trên thực tế, BVTE không thể là công việc riêng của một cơ quan. Nhà trường có điều kiện phát hiện sớm những thay đổi bất thường của trẻ; ngành y tế chăm sóc sức khỏe, đánh giá và điều trị tổn thương; lực lượng công an bảo đảm an toàn, xác minh, xử lý hành vi vi phạm pháp luật. Người làm công tác trẻ em tiếp nhận, đánh giá, kết nối các dịch vụ hỗ trợ và theo dõi trường hợp; chính quyền địa phương giữ vai trò điều phối, trong khi các đoàn thể, gia đình và cộng đồng tham gia phòng ngừa, tuyên truyền và tạo môi trường sống an toàn cho trẻ.

Nhằm tăng sự kết nối giữa các lực lượng, Hội Bảo trợ người khuyết tật, trẻ mồ côi và Bảo vệ quyền trẻ em tỉnh đã tổ chức hội thảo tăng cường phối hợp liên ngành trong phòng, chống bạo lực thể chất đối với trẻ em. Hoạt động này tập trung làm rõ những vấn đề sát với thực tế ở cơ sở như nhận diện sớm nguy cơ, chuyển thông tin kịp thời, xác định đầu mối điều phối cũng như trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình hỗ trợ, can thiệp. Đây cũng là dịp để các bên trao đổi những khó khăn, thống nhất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp trong từng trường hợp cụ thể.

Quy trình BVTE được cụ thể hóa nhằm bảo đảm thông tin được tiếp nhận, xử lý kịp thời và xác định rõ trách nhiệm của từng bên. Khi phát hiện hoặc nghi ngờ trẻ bị bạo lực, xâm hại, tổ chức, cá nhân có thể thông tin tới Tổng đài Quốc gia BVTE 111, cơ quan công an hoặc UBND cấp xã. Sau tiếp nhận, thông tin được xác minh, đánh giá mức độ nguy cơ để có biện pháp bảo vệ phù hợp. Với trường hợp khẩn cấp, an toàn của trẻ được đặt lên hàng đầu thông qua chăm sóc y tế, ổn định tâm lý, giám định khi cần thiết hoặc cách ly khỏi môi trường, đối tượng có nguy cơ gây tổn hại. Trên cơ sở đánh giá thể chất, tâm lý, hoàn cảnh gia đình và môi trường sống, các lực lượng xây dựng kế hoạch hỗ trợ phù hợp.

Công tác BVTE được triển khai theo 6 bước, từ tiếp nhận thông tin, phối hợp xử lý, đánh giá nhu cầu, lập và thực hiện kế hoạch hỗ trợ đến rà soát, bảo mật hồ sơ. Tùy từng trường hợp, trẻ được hỗ trợ y tế, pháp lý, tâm lý, học tập, tái hòa nhập hoặc chăm sóc thay thế. Đồng thời, hệ thống bảo vệ được thực hiện theo 3 cấp độ: phòng ngừa, hỗ trợ và can thiệp, qua đó hình thành các “lớp bảo vệ” phù hợp với mức độ nguy cơ, góp phần bảo đảm an toàn cho trẻ.

Qua các hoạt động của dự án, điều hướng tới không chỉ là bổ sung kiến thức cho đội ngũ làm công tác trẻ em, mà còn từng bước hình thành cơ chế phối hợp thực chất ngay tại cộng đồng. Một biểu hiện bất thường được giáo viên chú ý, một thông tin được người dân báo kịp thời hay sự kết nối nhanh giữa cán bộ trẻ em, công an, y tế và chính quyền có thể giúp ngăn chặn nguy cơ trước khi trẻ phải chịu những hậu quả nặng nề hơn.

Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật, trẻ mồ côi và Bảo vệ quyền trẻ em tỉnh Thanh Hóa Trịnh Ngọc Dũng cho biết: “Thời gian tới, hội tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai hiệu quả các hoạt động của dự án; chú trọng truyền thông về quyền trẻ em, tác hại của bạo lực thể chất, phương pháp giáo dục tích cực và nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác trẻ em ở cơ sở. Đồng thời, tăng cường kết nối giữa chính quyền, công an, y tế, nhà trường và các tổ chức xã hội, bảo đảm thông tin được tiếp nhận, xử lý kịp thời, mỗi lực lượng phát huy đúng vai trò, trách nhiệm. Qua đó, từng bước xây dựng mạng lưới BVTE vững chắc tại cộng đồng, phát hiện sớm nguy cơ, can thiệp và hỗ trợ kịp thời các trường hợp trẻ bị bạo lực, bảo đảm an toàn và lợi ích tốt nhất cho trẻ em”.

Bài và ảnh: Trường Giang