Giữ nghề truyền thống thời hội nhập

Sinh ra và lớn lên trên vùng đất có truyền thống nghề làm nước mắm, chị Lê Thị Toan, Giám đốc Công ty CP Nước mắm Tĩnh Gia (phường Hải Lĩnh), đã dành nhiều tâm huyết để gìn giữ và phát triển nghề truyền thống của quê hương. Từ những giọt nước mắm được chắt chiu theo phương pháp cổ truyền, chị không chỉ xây dựng thành công thương hiệu nước mắm Công Toan - Tĩnh Gia mà còn góp phần nâng tầm giá trị đặc sản địa phương.

Chị Lê Thị Toan giới thiệu các sản phẩm nước mắm truyền thống của công ty. Ảnh: Hoàng Lan

Xuất phát từ nghề làm nước mắm gia truyền của gia đình, những năm đầu, cơ sở của chị Toan chỉ sản xuất nhỏ lẻ, chủ yếu phục vụ nhu cầu của người dân trong vùng. Nhận thấy tiềm năng phát triển của nghề truyền thống, năm 2012, chị Toan mạnh dạn vay vốn đầu tư xây dựng nhà xưởng, mở rộng quy mô sản xuất. Đến năm 2014, chị thành lập Công ty CP Nước mắm Tĩnh Gia với diện tích gần 4.000m2. Doanh nghiệp được tổ chức thành hai khu vực riêng biệt, gồm điểm thu mua nguyên liệu và khu chế biến, sản xuất tập trung nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm.

Để chủ động nguồn nguyên liệu đầu vào, công ty còn liên kết, hỗ trợ ngư dân đầu tư phương tiện khai thác hải sản, sau đó thu mua lại sản phẩm phục vụ chế biến. Mỗi năm, doanh nghiệp thu mua từ 200 đến 300 tấn cá nguyên liệu từ vùng biển địa phương. Chị Toan chia sẻ: “Nguyên liệu quyết định rất lớn đến chất lượng nước mắm. Theo kinh nghiệm của tôi, cá đánh bắt vào các tháng 9, 10 và 11 hằng năm thường cho chất lượng tốt nhất, thịt cá săn chắc, hàm lượng dinh dưỡng cao, rất phù hợp để sản xuất nước mắm truyền thống”.

Trong bối cảnh thị trường xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm chế biến công nghiệp, Công ty CP Nước mắm Tĩnh Gia vẫn kiên trì theo đuổi phương pháp sản xuất truyền thống. Nguyên liệu chính là cá cơm, cá nục, cá trích tươi được phối trộn với muối sạch theo tỷ lệ phù hợp, sau đó đưa vào các bể ủ chượp. Đặc biệt, nhiều bể chứa được xây âm dưới lòng đất và hạ thổ từ 2 đến 4 năm, giúp duy trì nhiệt độ ổn định trong suốt quá trình lên men tự nhiên.

Mỗi mẻ nước mắm phải trải qua thời gian ủ từ 12 đến 15 tháng mới cho ra thành phẩm. Dù mất nhiều thời gian và công sức hơn so với các phương pháp sản xuất hiện đại, nhưng đây là yếu tố tạo nên hương vị đậm đà, màu sắc tự nhiên và giá trị dinh dưỡng riêng có của nước mắm truyền thống Tĩnh Gia.

Hiện nay, công ty sản xuất nhiều dòng sản phẩm như nước mắm, mắm tôm, mắm tép và nước mắm cốt hạ thổ. Trong đó, sản phẩm mắm tôm và mắm tép đạt chứng nhận OCOP 3 sao, sản phẩm nước mắm cốt hạ thổ được công nhận OCOP 4 sao. Nhờ chú trọng chất lượng, mẫu mã và xây dựng hệ thống phân phối rộng khắp, sản phẩm nước mắm Công Toan - Tĩnh Gia hiện đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước.

Không chỉ góp phần gìn giữ nghề truyền thống, mô hình sản xuất của chị Lê Thị Toan còn tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương. Hiện doanh nghiệp có khoảng 30 lao động thường xuyên và hơn 200 lao động thời vụ. Trong số lao động thường xuyên có khoảng 10 lái xe vận chuyển hàng hóa với thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/người/tháng; lao động chế biến đạt từ 7 - 8 triệu đồng/người/tháng. Mỗi năm, công ty cung ứng ra thị trường khoảng 500.000 lít nước mắm cùng hơn 200 tấn mắm tôm, mắm tép các loại. Doanh thu đạt từ 10 - 15 tỷ đồng, lợi nhuận sau khi trừ chi phí khoảng 2 tỷ đồng.

Từ những giọt nước mắm đậm đà hương vị biển cả, câu chuyện của chị Lê Thị Toan không chỉ là hành trình làm giàu từ nghề truyền thống mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa nghề nghiệp của người nông dân xứ Thanh trong thời kỳ hội nhập và phát triển.

Hoàng Lan