Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề nghị siết chặt quản lý mã định danh, ngăn chặn giả mạo bằng AI

Chiều 26/10, thảo luận tại Tổ 13 ( gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Thanh Hóa, Gia Lai) về dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề nghị cụ thể hóa cơ chế liên kết, đối soát các mã định danh tự chủ của cùng một đối tượng, bảo đảm yêu cầu xác thực tương xứng với từng giao dịch và tăng cường biện pháp ngăn chặn hành vi giả mạo danh tính điện tử bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh phát biểu thảo luận. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Phát biểu thảo luận về dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh tán thành sự cần thiết ban hành luật nhằm mở rộng hoạt động định danh từ cá nhân sang hàng hóa, tài sản, địa điểm, không gian và các đối tượng trên môi trường số.

Việc ban hành luật sẽ tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động định danh, xác thực điện tử an toàn, tin cậy; góp phần phòng ngừa tội phạm mạng, thúc đẩy phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ngăn chặn tình trạng tạo lập nhiều danh tính để che giấu vi phạm

Phó Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao quy định yêu cầu các mã định danh tự chủ được cấp từ lần thứ hai trở đi cho cùng một đối tượng phải liên kết với mã được cấp lần đầu. Quy định này góp phần hạn chế tình trạng một đối tượng tạo lập nhiều danh tính nhằm che giấu hành vi vi phạm. Tuy nhiên, cần cụ thể hóa trong văn bản hướng dẫn thi hành việc cấp, quản lý, sử dụng và liên kết các mã định danh tự chủ của cùng một đối tượng; đồng thời làm rõ cơ chế đối soát, phát hiện và xử lý sai lệch thông tin, bảo đảm quá trình triển khai thống nhất, minh bạch.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh phát biểu thảo luận. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Đối với hoạt động xác thực điện tử, Phó Chủ tịch Quốc hội tán thành việc phân chia thành 3 mức độ dựa trên loại và số lượng yếu tố xác thực. Theo đó, yêu cầu xác thực cần tương xứng với tính chất giao dịch và mức độ tin cậy cần thiết. Việc phân định thẩm quyền quy định mức độ xác thực của các bộ, cơ quan ngang bộ đối với giao dịch, thủ tục thuộc lĩnh vực quản lý với quyền lựa chọn của các bên trong những trường hợp còn lại sẽ góp phần hài hòa yêu cầu quản lý nhà nước và tính linh hoạt của hoạt động trên môi trường điện tử.

Siết chặt phòng ngừa giả mạo danh tính bằng trí tuệ nhân tạo

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đặc biệt ủng hộ quy định nghiêm cấm sử dụng sinh trắc học giả, hình ảnh giả được tạo bằng công nghệ hoặc các thủ đoạn công nghệ khác để giả mạo danh tính điện tử.

Cùng với đó, cần bảo đảm việc ghi nhận, lưu vết, truy vết và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ quá trình định danh, xác thực điện tử. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi lợi dụng trí tuệ nhân tạo nhằm giả mạo danh tính, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh.

Các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tại phiên thảo luận tổ. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Về mô hình xác thực điện tử, việc thiết kế 3 mô hình gồm tập trung, trung gian và độc lập được đánh giá là phù hợp với đặc điểm của hệ thống, phương thức cung cấp dịch vụ và nhu cầu người sử dụng. Các quy định về phương tiện xác thực, trách nhiệm kiểm tra và ghi nhận kết quả cần vừa tạo điều kiện ứng dụng công nghệ mới, vừa bảo đảm an toàn, độ tin cậy và trách nhiệm pháp lý của các chủ thể liên quan.

Chuẩn hóa dữ liệu, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hội nhập quốc tế

Phó Chủ tịch Quốc hội cơ bản tán thành việc xác định 5 nhóm đối tượng định danh điện tử, đồng thời đánh giá cách phân định giữa nhóm do cơ quan nhà nước trực tiếp định danh và nhóm thực hiện theo mô hình tự nguyện là phù hợp với yêu cầu quản lý và điều kiện thực tiễn.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, luật cần tạo cơ sở pháp lý cho việc công nhận danh tính điện tử xuyên biên giới và định danh sản phẩm. Việc chuẩn hóa dữ liệu theo tiêu chuẩn chung sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế, trong đó có hộ chiếu sản phẩm kỹ thuật số của Liên minh châu Âu; qua đó góp phần bảo vệ nguồn gốc hàng hóa trong nước, tháo gỡ rào cản thương mại và nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Toàn cảnh phiên thảo luận tổ 13. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh tin tưởng, với sự chuẩn bị công phu của cơ quan soạn thảo và những ý kiến đóng góp trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội, dự thảo luật sẽ tiếp tục được chỉnh lý, hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho hoạt động định danh và xác thực điện tử trong giai đoạn mới.

Hữu Đại