Phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững ở vùng đồng bào DTTS

Vùng dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) tỉnh Thanh Hóa có trên 1 triệu người, trong đó đồng bào DTTS có trên 700.000 người, chủ yếu là các dân tộc Mường, Thái, Thổ, Mông, Dao, Khơ Mú sống tập trung ở 78 xã miền núi.

Sản xuất ván ép phủ phim tại Công ty TNHH Lâm sản Đại Phát ở xã Như Thanh.

Xác định phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN là một trong những nhiệm vụ quan trọng, những năm qua, Đảng, Nhà nước và tỉnh luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách dân tộc đối với đồng bào tại khu vực này. Trong đó, trọng tâm là huy động và lồng ghép các nguồn lực để đầu tư xây dựng, hoàn thiện cơ sở hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất, giảm nghèo bền vững và từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân. Bám sát chủ trương của Trung ương, Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, cụ thể hóa và ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, đề án, chính sách nhằm hỗ trợ đầu tư, phát triển sản xuất, tạo sinh kế và giảm nghèo bền vững ở vùng DTTS&MN. Qua đó, góp phần tạo điều kiện để đồng bào phát huy nội lực, chủ động khắc phục khó khăn, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định đời sống và vươn lên thoát nghèo.

Cùng với đó, công tác an sinh xã hội được đảm bảo, người nghèo được tiếp cận thuận lợi và đầy đủ hơn các chính sách trợ giúp của Nhà nước; hệ thống kết cấu hạ tầng được đầu tư; nhà ở, đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, việc làm cho lao động được quan tâm giải quyết; sự nghiệp giáo dục, văn hóa, chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân có chuyển biến tích cực; quốc phòng - an ninh, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; đời sống của đồng bào các dân tộc vùng đặc biệt khó khăn được cải thiện rõ rệt.

Đến nay, các xã miền núi đã đạt được nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực. Tính đến hết năm 2025, số hộ nghèo, hộ cận nghèo của 78 xã vùng DTTS&MN của tỉnh giảm còn 3,81%; tỷ lệ cận nghèo còn 10,92%. Thu nhập bình quân đầu người đạt 53,9 triệu đồng/năm. Đến nay, 100% đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa và bê tông; 100% thôn, bản có đường ô tô đến trung tâm xã được cứng hóa; 100% thôn, bản có điện lưới quốc gia; tỷ lệ người dân biết chữ độ tuổi từ 15 đến 35 tuổi đạt 99,12%; tỷ lệ học sinh trong độ tuổi tiểu học đến trường đạt 100%; đội ngũ cán bộ người DTTS được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng; 100% trung tâm xã có mạng internet và mạng truyền dẫn quang băng thông rộng.

Nhằm tạo đà bứt phá và phát triển bền vững kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN, ngày 16/7/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Kế hoạch số 251/KH-UBND về việc Thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia XDNTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa năm 2026.

Điểm nhấn của kế hoạch là ưu tiên tập trung nguồn vốn đầu tư công để nâng cấp hạ tầng thiết yếu tại các xã đặc biệt khó khăn. Mục tiêu cốt lõi là sớm hoàn thiện mạng lưới giao thông liên xã, liên vùng, từ đó khơi thông dòng chảy giao thương và thu hẹp khoảng cách phát triển. Song song với bài toán hạ tầng, Thanh Hóa cũng chú trọng phát triển kinh tế số đồng thời tạo ra bước ngoặt lớn trong tư duy làm kinh tế nông thôn. Chuyển mạnh từ mô hình “sản xuất nông nghiệp” đơn thuần sang tư duy “kinh tế nông nghiệp” nhằm mang lại giá trị gia tăng cao.

Không dừng lại ở các giải pháp kinh tế, bài toán an sinh, phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ vốn trực tiếp cho lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo, gắn liền với công tác đào tạo, bồi dưỡng tay nghề cho lực lượng lao động nông nghiệp được quan tâm... Với sự vào cuộc quyết liệt và các giải pháp mang tính chiến lược, đồng bộ, tin tưởng rằng đây sẽ là đòn bẩy quan trọng thúc đẩy kinh tế - xã hội khu vực miền Tây xứ Thanh phát triển bền vững.

Bài và ảnh: Khắc Công