Những vấn đề nóng phủ bóng tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81

Vào tuần tới, các nhà lãnh đạo thế giới sẽ hội tụ tại New York để tham dự Khóa họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ). Hội nghị diễn ra trong bối cảnh ngoại giao toàn cầu đối mặt nhiều khó khăn, với các vấn đề như xung đột, biến đổi khí hậu, sức ép kinh tế và những câu hỏi ngày càng lớn về tương lai của chủ nghĩa đa phương dự kiến chi phối chương trình nghị sự.

Tuần lễ cấp cao của Khóa họp thứ 81 Đại hội đồng LHQ diễn ra từ ngày 22 đến 28/9, với gần 130 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ dự kiến tham dự trực tiếp. Cuộc tranh luận chung năm nay sẽ do tân Chủ tịch Đại hội đồng LHQ, ông Khalilur Rahman của Bangladesh, chủ trì với chủ đề: “Khôi phục lòng tin, quản lý quá trình chuyển đổi: Một Liên hợp quốc mang lại kết quả cho tất cả”.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh bất đồng trong LHQ vẫn sâu sắc, trong khi Hội đồng Bảo an gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tiếng nói chung về một số cuộc xung đột lớn trên thế giới. Chương trình nghị sự không chỉ tập trung vào các cuộc xung đột mà còn bao gồm nhiều vấn đề như các Mục tiêu Phát triển bền vững đến năm 2030 (SDGs), ứng phó biến đổi khí hậu, nước biển dâng, chuẩn bị ứng phó đại dịch, chống phân biệt chủng tộc, giải trừ vũ khí hạt nhân và quản trị trí tuệ nhân tạo (AI).

Các cuộc xung đột tại Gaza, Ukraine và Iran dự kiến trở thành những vấn đề trọng tâm trong các cuộc thảo luận chính trị.

Trước khi bắt đầu cuộc tranh luận chung, LHQ đã tổ chức sự kiện thường niên về các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDG Moment) vào ngày 18/9. LHQ cho biết sự kiện SDG Moment năm nay, với chủ đề “Cùng nhau, chúng ta có thể đạt được mục tiêu”, sẽ tập trung xem xét cách mở rộng các giải pháp đã được chứng minh hiệu quả, trong bối cảnh thiếu hụt nguồn tài chính, xung đột, các cú sốc khí hậu, sức ép nợ và bất bình đẳng.

Ngoại giao khí hậu sẽ được dành một diễn đàn quan trọng vào ngày 23/9, khi Tổng Thư ký LHQ António Guterres triệu tập một sự kiện cấp cao về hành động ứng phó biến đổi khí hậu và chuyển đổi công bằng. Các cuộc thảo luận sẽ tập trung vào việc đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, tăng cường tài chính khí hậu cho các nước đang phát triển và củng cố hỗ trợ đối với những cộng đồng đang phải đối mặt với tác động của biến đổi khí hậu.

Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang nổi lên như một vấn đề quan trọng bên lề Đại hội đồng LHQ. Tổng Thư ký Guterres cho biết quản trị AI sẽ là một trong những nội dung được ông thảo luận với các nhà lãnh đạo thế giới. LHQ đang xem xét cách thúc đẩy phát triển công nghệ này theo hướng an toàn, bảo mật và có trách nhiệm, đồng thời xác định những trường hợp các hệ thống AI mạnh hơn cần được áp dụng các biện pháp bảo vệ chặt chẽ hơn.

Ngày 23/9 cũng đánh dấu 40 năm LHQ thông qua Tuyên bố về Quyền phát triển, trong khi ngày 28/9 sẽ dành một phần chương trình cho kỷ niệm 25 năm Tuyên bố và Chương trình hành động Durban về chống phân biệt chủng tộc và các hình thức phân biệt đối xử liên quan.

Tuần lễ cấp cao sẽ kéo dài sau ngày 28/9. Ngày 29/9, Đại hội đồng LHQ sẽ tổ chức phiên họp toàn thể về mục tiêu loại bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân, vấn đề được LHQ coi là một ưu tiên trọng tâm trong chương trình giải trừ quân bị ngay từ những năm đầu thành lập.

Thúy Hà