Nhật Bản - Mỹ bắt tay khai thác đất hiếm, giảm phụ thuộc Trung Quốc

Nhật Bản và Mỹ đang thúc đẩy hợp tác khai thác đất hiếm dưới đáy biển, trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào Trung Quốc – quốc gia đang chi phối nguồn cung khoáng sản chiến lược toàn cầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi chụp ảnh lưu niệm trong lễ ký kết thỏa thuận về khoáng sản quan trọng và đất hiếm tại Nhà khách Quốc gia Akasaka ở Tokyo, Nhật Bản, ngày 28 tháng 10 năm 2025. Ảnh: AFP

Thủ tướng Sanae Takaichi ngày 18/3 cho biết, Nhật Bản sẽ thảo luận với tổng thống Donald Trump về kế hoạch hợp tác khai thác đất hiếm dưới đáy biển trong cuộc gặp cấp cao dự kiến diễn ra trong tuần này.

Theo bà Takaichi, hai bên đã bắt đầu các cuộc thảo luận cụ thể từ tháng 2/2026 về hợp tác phát triển tài nguyên khoáng sản biển, trong đó khu vực quanh đảo Minamitorishima được xác định là một trong những mục tiêu trọng điểm.

Trước đó, Nhật Bản đã thu hồi thành công trầm tích chứa đất hiếm từ độ sâu khoảng 6.000 mét trong một sứ mệnh thử nghiệm gần hòn đảo này. Các nguyên tố đất hiếm – gồm 17 kim loại – đóng vai trò thiết yếu trong nhiều ngành công nghiệp, từ xe điện, thiết bị lưu trữ dữ liệu đến hệ thống vũ khí.

Ngày 29 tháng 6 năm 2015, thiết bị khai thác hạng nặng vận chuyển vật liệu đất đá thải qua khu mỏ đất hiếm Mountain Pass của Molycorp ở Mountain Pass, California. Ảnh: Reuters

Động thái hợp tác giữa Tokyo và Washington diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều quốc gia tìm cách giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc, quốc gia đang giữ vị thế thống lĩnh trong lĩnh vực đất hiếm toàn cầu.

Lo ngại càng gia tăng sau khi Bắc Kinh siết chặt xuất khẩu các mặt hàng “lưỡng dụng” sang Nhật Bản, làm dấy lên nguy cơ gián đoạn nguồn cung các nguyên liệu chiến lược.

Trong khi đó, Mỹ gần đây cũng công bố sáng kiến hợp tác khoáng sản quan trọng với Nhật Bản và Liên minh châu Âu, nhằm xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và giảm rủi ro địa chính trị.

Giới phân tích nhận định, việc Nhật Bản và Mỹ đẩy mạnh khai thác đất hiếm dưới đáy biển có thể mở ra hướng đi mới trong cuộc cạnh tranh kiểm soát tài nguyên chiến lược toàn cầu.

Bích Hồng

Nguồn: CNA, AFP