Người nuôi ngao phường Ngọc Sơn mong sớm tìm nguyên nhân ngao chết hàng loạt

Hai năm liên tiếp vùng nuôi ngao trên địa bàn phường Ngọc Sơn xảy ra hiện tượng ngao chết hàng loạt, đẩy hàng chục hộ nuôi vào cảnh kiệt quệ, thậm chí gánh trên vai món nợ hàng tỉ đồng.

Ngao nuôi tại phường Ngọc Sơn chết hơn 90%.

Những ngày đầu tháng 9, khung cảnh ảm đạm bao trùm lên vùng cửa biển thuộc các tổ dân phố Liên Châu và Yên Châu, phường Ngọc Sơn. Không còn là nhịp sống hối hả của mùa thu hoạch ngao, mà là mùi nồng nặc từ xác ngao chết trắng bãi.

Chỉ từ ngày 26/8 đến nay, gần 60ha nuôi ngao của hơn 50 hộ dân gần như bị “xóa sổ”. Mật độ ngao chết ghi nhận tới trên 95%, tổng khối lượng thiệt hại ước tính lên tới 2.500 tấn.

Bà Lê Thị Thơ, thành viên HTX Nuôi trồng thủy sản Hải Châu, cho biết: “Ngao bắt đầu chết rải rác từ cuối tháng 8, rồi đến ngày 1 và 2/9 thì chết đồng loạt. Hơn 1,5 tỉ đồng đầu tư vào 3,2ha của gia đình tôi đã mất trắng. Đây là năm thứ hai liên tiếp, người nuôi ngao ở địa phương thiệt hại rồi, bây giờ đến mấy trăm triệu kinh phí thu gom vỏ, cải tạo bãi chúng tôi còn không có, lấy đâu ra kinh phí để tiếp tục đầu tư cho những mùa sau”.

Bây giờ đến mấy trăm triệu thu gom vỏ, cải tạo bãi chúng tôi còn không có, lấy đâu ra kinh phí để tiếp tục đầu tư cho những mùa sau.

Bà Lê Thị Thơ

Không riêng gì gia đình bà Thơ, nỗi đau thất bát dường như thắt lại ở tim từng người dân vạn chài nơi đây. Ông Trịnh Cao Cường, một thành viên khác của HTX, chia sẻ: “Người dân chúng tôi gần như trắng tay hoàn toàn. Giờ đây, tâm nguyện lớn nhất của bà con là mong lực lượng chức năng sớm làm rõ, xác minh nguyên nhân để tìm ra hướng giải quyết dứt điểm. Đồng thời, chúng tôi rất cần sự hỗ trợ phần nào từ Nhà nước để giảm bớt gánh nặng và tiếp tục sản xuất”.

Nuôi ngao tuy là nghề mang lại sinh kế, thu nhập chính cho người dân vùng ven biển Ngọc Sơn nhưng cũng là trò “đánh cược” đầy rủi ro với thiên nhiên.

Hai vụ mùa liên tiếp (năm 2025 và năm 2026), người nuôi ngao tại các tổ dân phố Liên Châu và Yên Châu gặp rủi ro, thiệt hại hàng tỉ đồng mỗi hộ. Đó không chỉ là mồ hôi, công sức của người nuôi mà còn vắt kiệt nguồn vốn tích góp, đẩy nhiều gia đình vào cảnh nợ nần.

Ông Phạm Viết Thành, tổ dân phố Yên Châu, thành viên HTX Nuôi trồng thủy sản Hải Châu, cho biết: “Sau vụ năm 2025 mất trắng, gia đình tôi đã thế chấp nhà cửa, tài sản để đầu tư 5ha cho vụ năm nay. 30 tấn ngao giống tương đương 1,8 tỉ đồng thả xuống bãi nuôi giờ mất trắng. Chúng tôi chưa biết cuộc sống sẽ thế nào”.

Cán bộ phường Ngọc Sơn cùng người dân kiểm tra thực địa.

Ngay sau khi nhận được phản ánh của người dân, UBND phường Ngọc Sơn đã cử cán bộ xuống kiểm tra thực địa, báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp lấy mẫu nước, mẫu ngao để tìm nguyên nhân.

Xác minh ban đầu của Sở Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, do ảnh hưởng của cơn bão số 4, trên địa bàn có mưa lớn kéo dài, cộng với lượng nước ngọt từ thượng nguồn về cửa biển khu vực nuôi ngao rất lớn dẫn đến độ mặn giảm đột ngột, ngao bị sốc nên ảnh hưởng đến sức khỏe và bị chết.

Dù nguyên nhân ban đầu được xác định do hiện tượng sốc nước ngọt sau bão, nhưng để vực dậy một vùng nuôi trồng đang kiệt quệ là bài toán không hề dễ dàng.

Ông Lê Đình Phương, Phó Chủ tịch UBND phường Ngọc Sơn cho biết: “Địa phương đang tích cực phối hợp triển khai các biện pháp cấp bách như xử lý môi trường, thu gom xác ngao chết để tránh ô nhiễm lan rộng. Chúng tôi cũng khuyến cáo người dân kiểm tra sát sao diện tích còn lại để kiểm soát mật độ phù hợp, đồng thời rà soát, thống kê thiệt hại chi tiết làm cơ sở báo cáo tỉnh xem xét các cơ chế hỗ trợ cho bà con theo quy định”.

Những ngày này, các hộ nuôi ngao vẫn đang gắng gượng thu gom từng vỏ ngao chết để làm sạch bãi và đặt kỳ vọng vào những mùa tiếp theo. Nhưng đằng sau đó vẫn còn vô vàn nỗi lo về kinh phí cải tạo đồng nuôi, tiền giống và... cả khoản nợ cũ của những mùa mất trắng vừa qua!

Hơn lúc nào hết, họ đang rất cần những giải pháp căn cơ cho mục tiêu phát triển nghề bền vững - mà trước mắt là kỳ vọng vào các chính sách khoanh nợ, hỗ trợ để tái thiết sản xuất.

Lê Hòa