Ngăn “vòng xoáy” tái nghiện

Rời cơ sở cai nghiện mới chỉ là bước đầu của hành trình trở lại cuộc sống bình thường của những người đã trót “sa chân” vào con đường nghiện ma túy. Với gần 1.100 người thuộc diện quản lý sau cai, lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hóa đang nỗ lực thực hiện nhiệm vụ kép: vừa kiểm soát nguy cơ tái nghiện, tái vi phạm pháp luật, vừa tạo sinh kế, tạo cơ hội hòa nhập cộng đồng thực chất để giữ vững kết quả cai nghiện.

Lực lượng công an phối hợp cùng ban quản lý thôn tuyên truyền, vận động người dân tham gia công tác quản lý người sau cai nghiện.

Mới “chạm” ngưỡng tuổi 50, nhưng ông Phạm Ngọc Ph., ở thôn Chén, xã Cẩm Thạch đã có gần 20 năm nghiện ma túy. Năm 2024, được sự vận động của Công an xã, ông Ph. quyết tâm đi cai nghiện tự nguyện ở Cơ sở cai nghiện ma túy số 2, xã Hồi Xuân. Tháng 10/2025, ông trở về nhà và tiếp tục được đưa vào diện quản lý sau cai của lực lượng công an cơ sở.

Bên cạnh việc kiểm tra, xét nghiệm ma túy định kỳ mỗi tháng một lần, lực lượng công an xã cũng triển khai kiểm tra đột xuất việc sử dụng chất ma túy với ông Ph. Đồng thời, cán bộ cảnh sát khu vực cũng thường xuyên gặp gỡ, trao đổi, động viên ông và gia đình trong mỗi chuyến công tác xuống địa bàn. Đến nay, ông Ph. có thể tự tin khẳng định mình đã đoạn tuyệt được với ma túy. Đây là điều mà hàng chục lần cai nghiện tại nhà trước đó ông đều không làm được.

Theo rà soát của Công an tỉnh, hiện nay 100% người sau cai nghiện như ông Ph. đều đã được lập hồ sơ và có quyết định quản lý của chủ tịch UBND cấp xã. Đối với số đối tượng này, lực lượng công an cơ sở duy trì kiểm danh, kiểm diện, xét nghiệm chất ma túy hằng tháng; các trường hợp hoàn thành cai nghiện bắt buộc đều phải cam kết trở về địa phương trình diện.

Đáng chú ý, công tác giám sát sau cai không chỉ được thực hiện bởi lực lượng công an, mà còn có sự tham gia của người dân tại các khu dân cư. Ông Ngân Văn Phong, ở xã Cổ Lũng chia sẻ: “Bà con Nhân dân trong thôn rất ủng hộ việc quản lý chặt chẽ người sau cai nghiện để vừa tốt cho bản thân họ, vừa giữ an ninh trật tự ổn định cho thôn. Bà con hiện không còn kỳ thị những người sau cai, mà trái lại còn động viên tinh thần rất nhiều để người sau cai vượt qua mặc cảm".

Nhờ cách làm linh hoạt trong giám sát người sau cai, tỷ lệ tái nghiện tại Thanh Hóa đang ở mức rất thấp. Nhiều địa phương như Hà Trung, Cẩm Thạch, Cổ Lũng..., không có trường hợp tái nghiện kể từ tháng 7/2025 đến nay. Dù vậy, bài toán việc làm vẫn là trăn trở khi phần lớn người sau cai chưa có thu nhập ổn định, thường mang tâm lý mặc cảm, dẫn đến khoảng trống về tâm lý và kinh tế, dễ khiến họ sa ngã trở lại.

Để giải quyết căn cơ vấn đề này, Công an tỉnh chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ, nòng cốt là Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy cùng công an các địa phương đã tích cực phối hợp với doanh nghiệp trên địa bàn quản lý để tiếp nhận, tạo cơ hội việc làm cho người sau cai. Đồng thời, rà soát nhu cầu vay vốn để phát triển sinh kế theo Quyết định số 08 của Chính phủ về hỗ trợ tín dụng cho người quản lý sau cai nghiện. Đến nay, 116 người có nhu cầu vay vốn đã được lập danh sách, chuyển Ngân hàng Chính sách xã hội thẩm định điều kiện cho vay; 28 trường hợp đã được giải ngân tổng cộng 3,2 tỷ đồng.

Thượng tá Lê Khắc Minh, Trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, cho biết: “Thanh Hóa tiếp tục hướng tới quản lý người sau cai trên nền tảng số, liên thông dữ liệu dân cư, xây dựng cơ chế quản lý liên địa phương đối với người đi làm ăn xa; kết hợp xét nghiệm định kỳ, đột xuất với hỗ trợ việc làm, vốn và sinh kế".

Quản lý sau cai không chỉ nhằm phát hiện một lần tái sử dụng ma túy, mà quan trọng hơn là ngăn một người quay trở lại “vòng xoáy” nghiện ngập. Khi quản lý đủ chặt và cơ hội làm lại cuộc đời đủ rộng, mỗi trường hợp tái hòa nhập thành công cũng chính là thêm một yếu tố bền vững để xây dựng địa bàn an toàn, từng bước hướng tới mục tiêu có ít nhất 50% xã, phường đạt chuẩn không ma túy vào năm 2030, tạo nền tảng hướng tới xây dựng toàn tỉnh thành địa bàn sạch về ma túy.

Bài và ảnh: Tuyết Hạnh